II SA/Gd 797/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Antończyk po rozpoznaniu w dniu 5 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie nakazu przedłożenia inwentaryzacji powykonawczej postanawia: odmówić T. M. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata. T. M. wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podała, że jest osobą ubogą, schorowaną, która na leczenie wydaje dużo pieniędzy. Utrzymuje się ze skromnej renty inwalidzkiej w wysokości 538,14 zł netto. Na utrzymaniu ma jednego syna w wieku 25 lat, który studiuje poza miejscem zamieszkania. Syn stracił prawo do renty alimentacyjnej, więc aktualnie utrzymuje go wnioskodawczyni. Wysokość łącznych wydatków związanych z utrzymaniem lokalu mieszkalnego wnioskodawczyni określiła na kwotę 370 zł miesięcznie. Wnioskodawczyni wskazała nadto, że poza połową domu o powierzchni 89 m2 wraz z lokalem mieszkalnym, którego jest współwłaścicielką nie posiada żadnych innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych. Postanowieniem z dnia 13 lipca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w osobie referendarza sądowego odmówił T. M. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata. Wobec tego, iż to był kolejny wniosek skarżącej o przyznanie jej prawa pomocy w toczącej się sprawie Sąd dokonał porównania jej aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej oraz z okresu złożenia pierwszego wniosku. Dokonana analiza nie wykazała, aby sytuacja wnioskodawczyni pogorszyła się znacząco, na tyle, aby uznać, iż spełnia ona przesłanki przyznania prawa pomocy. W sprzeciwie od powyższego rozstrzygnięcia skarżąca podała, iż wykazała, że jej sytuacja finansowa uległa znacznemu pogorszeniu w stosunku do pierwszego wniosku: jej udział w mieszkaniu obecnie wynosi ¼, a nie ½, poza tym, skarżąca więcej wydaje na leczenie, gdyż jej stan zdrowia się pogorszył. Wnioskodawczyni zarzuciła, iż Sąd błędnie ocenił konsekwencje wyroku Sądu Rejonowego w Ch. z 4 kwietnia 2007 r., mocą którego sąd ten orzekł, że obowiązek alimentacyjny ojca R. M. wobec syna S. wygasł. Skarżąca nadto powołała się na treść rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2006 r. w sprawie II OZ 10/06, mocą którego sąd ten uznał słuszność argumentacji skarżącej w przedmiocie przyznania jej prawa pomocy w całości. Uwzględniając fakt, że wniesiony sprzeciw nie podlegał odrzuceniu, zgodnie z dyspozycją art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), postanowienie, od którego wniesiono sprzeciw utraciło moc, a sprawa podlegała ponownemu rozpatrzeniu przez Sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 245 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie zaś prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 wskazanej ustawy). W niniejszej sprawie, z uwagi na fakt, że złożony przez skarżącą wniosek jest ponownym wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy, należało dokonać porównania jej sytuacji majątkowej i możliwości zarobkowych istniejących w dacie złożenia pierwszego wniosku z sytuacją przedstawioną w niniejszym wniosku. Zgodnie bowiem z treścią art. 165 cytowanej ustawy postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Analiza ta winna być zatem dokonana pod kątem przytoczenia przez skarżącego nowych okoliczności faktycznych, nieznanych Sądowi w chwili rozpoznawania pierwszego wniosku, które uzasadniałyby odmienną ocenę jej sytuacji i w konsekwencji - przyznanie prawa pomocy. W ocenie Sądu skarżąca nie przedstawiła nowych okoliczności, które mogłyby skutkować odmienną oceną jej sytuacji materialnej niż dokonana w prawomocnym postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 listopada 2005 r. Wysokość renty skarżącej, wprawdzie nieznacznie, ale wzrosła. Udział skarżącej w lokalu mieszkalnym faktycznie zmalał, jak podaje skarżąca, jednak przemilcza ona fakt, że sama dokonała rozporządzenia swoją własnością na rzecz syna S. (mocą umowy zawartej w formie aktu notarialnego z dnia 2 listopada 2006 r. – k. 122-125 akt). Trudno zatem traktować takie rozporządzenie jako faktyczne uszczuplenie w majątku skarżącej. W odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 10 sierpnia 2007 r., w którym Sąd zobowiązał ją do wykazania pogorszenia jej sytuacji finansowej i majątkowej, skarżąca w piśmie z dnia 5 września 2007 r. – poza podnoszonymi już uprzednio okolicznościami dotyczącymi jej wydatków na utrzymanie oraz wzrostem wydatków na leki, wskazała na konieczność przeprowadzenia remontów i usuwania szkód w jej zdewastowanym mieszkaniu, które oszacowano na kwotę około 5 000 zł. Okoliczności związane z koniecznością przeprowadzenia remontu skarżąca podnosiła już w zażaleniu od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 listopada 2005 r., a więc i te okoliczności nie są nowe. W ocenie Sądu skarżąca przemilczała pewne fakty, które mają istotne znaczenie dla ewentualnej oceny, iż nie spełniania ona przesłanek przyznania prawa pomocy. Do Sądu wpłynęła bowiem dodatkowa informacja dotycząca sytuacji finansowej skarżącej / akt notarialny z dnia 2listopada 2006r./. Z treści tego dokumentu wynika, iż na mocy umowy o dożywocie, zawartej w formie aktu notarialnego w dniu 2 listopada 2006 r. skarżąca uprawniona została – w zamian za przeniesienie własności połowy przysługujących jej udziałów w nieruchomościach – do uzyskania świadczenia w kwocie 400 Euro miesięcznie oraz świadczeń o charakterze niematerialnym w postaci dożywotniego utrzymania – wyżywienia, ubrania, światła, opału, pokrycia kosztów bieżącego leczenia oraz sanatoryjnego, zakupu leków, zapewnienia dowozu do lekarza i kościoła. Do świadczeń tych zobowiązany jest syn wnioskodawczyni S. M., a zatem - jeśli skarżącej nie stać na leki, wyżywienie, czy na opłacenie koniecznych remontów – powinna zrealizować przysługującą jej wierzytelność wynikającą z umowy dożywocia i zwrócić się do syna o wypełnienie ciążących na nim zobowiązań. Złożone przez skarżącą oświadczenie o stanie majątkowym nie jest zatem rzetelne, albowiem skarżąca nie wskazała w nim w/wym. przysługujących jej świadczeń. Odnosząc się do treści sprzeciwu, w którym skarżąca powołuje się na wydane w innej sprawie orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym podzielone zostały jej argumenty, wskazać należy, że orzeczenie to nie jest wiążące dla sądu w niniejszej sprawie. Wobec powyższego, Sąd na mocy przepisu art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.