II SA/Gd 812/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 lutego 2019 r. sprawy ze skargi B. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 29 maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu podania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 maja 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO lub Kolegium), po rozpatrzeniu wniosku pani B. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia 11 kwietnia 2018 r. o zwrocie podania. Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny: W dniu 20 czerwca 2017 r. pani B.P. złożyła na podstawie art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zażalenie na niezałatwienie przez Wójta Gminy sprawy dotyczącej sprzedaży w trybie bezprzetargowym działki nr [..] obr. R. Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2017 r. SKO na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. odmówiło wszczęcia postępowania wskazując, że Wójt Gminy nie prowadził postępowania administracyjnego w sprawie sprzedaży na rzecz B. P. w trybie bezprzetargowym działki nr [..] obr. R. Kolegium podało, iż sprzedaż nieruchomości stanowiącej własność jednostek samorządu terytorialnego, następuje w drodze (nazwanej) umowy cywilnoprawnej. Zatem do tak zawartej umowy zastosowanie będą miały przepisy ustawy Kodeks cywilny. Mając powyższe na względzie Kolegium stwierdziło, że w rozpatrywanym przypadku brak jest "sprawy administracyjnej", w toku której mogłaby być stwierdzona bezczynność Wójta Gminy w trybie art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., a w następstwie wydane postanowienie w trybie przepisów o ponagleniu. Postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2017 r. SKO, na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy, utrzymało postanowienie z dnia 28 czerwca 2017 r. w mocy. Oba ww. postanowienia zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 712/17. Sąd za prawidłowe uznał stanowisko Kolegium, że żądanie skarżącej dotyczy sprawy cywilnej, a zatem w sprawie nie mamy do czynienia ze sprawą administracyjną. Oznacza to, że brak jest podstaw do zobowiązywania organu do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Skoro zatem Kolegium nie miało kompetencji do wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej zażalenia na niezałatwienie sprawy sprzedaży działki w trybie bezprzetargowym, a w konsekwencji nie miało kompetencji do wydania w sprawie nim objętej decyzji administracyjnej lub innego aktu administracyjnego, to organ powinien wniosek zatytułowany jako zażalenie zwrócić wnioskodawczyni na podstawie art. 66 § 3 k.p.a. Ponownie rozpatrując sprawę, SKO postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2018 r., utrzymanym następnie w mocy postanowieniem z dnia 29 maja 2018 r., orzekło o zwrocie podania skarżącej, powołując się na wskazania co do dalszego postępowania zawarte w ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 712/17. Pani B. P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o uchylenie obu ww. postanowień i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła: obrazę art. 107§ 3 w zw. z art. 126 k.p.a. przez ich nie zastosowanie, w ten sposób, iż organ podał w zaskarżonym postanowieniu błędną i celowo zafałszowaną i wyselekcjonowaną pod z góry przyjęte rozstrzygnięcie podstawę faktyczną a także nie wskazał faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz nie wskazał podstawy prawnej przyjętego rozstrzygnięcia ograniczając się wyłącznie do wskazania przepisów pozwalających organom II instancji na rozpoznanie sprawy. błędne i pozbawione podstawy prawnej przyjęcie przez organy nadrzędnej tezy jakoby sprawa skarżącej nie podlegała rozstrzygnięciu administracyjnemu i nadzorowi sądowo-administracyjnemu, lecz leżała w jurysdykcji sądów powszechnych jako sprawa cywilna - co jest tezą rażąco błędną z tej przyczyny, iż w wyniku podjętych i przeprowadzonych przez Wójta Gminy działań dom skarżącej pozbawiony został dostępu do drogi publicznej, pozbawiły skarżącą możliwości dojazdu i dojścia do nieruchomości i możliwości dostępu do istniejących sieci infrastruktury, w tym sieci kanalizacyjnej i sieci wodnej i elektrycznej, a także pozbawiły skarżącą i jej rodzinę i ich mienie prawa do zachowania ochrony bezpieczeństwa ludzi i mienia. naruszenie art. 34 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.Dz.U.2016.0.2147) przez jego niezastosowanie przez to, że Wójt Gminy odmówił załatwienia wniosku skarżącej, posiadającej ku temu stosowne uprawnienia, dotyczące zakupu działki [..] w trybie pierwszeństwa. naruszenie art. 37 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami przez nieuprawnione przyjęcie, że działka objęta sporem, oznaczona nr [..] stanowi nieruchomość samodzielną w rozumieniu ustawy, co zdaniem skarżącej jest nieprawdziwe a ponadto wymaga przeprowadzenia odrębnego postępowania administracyjnego dla prawomocnego zaistnienia, którego to postępowania organy nie przeprowadziły, ograniczając się wyłącznie do złożenia oświadczeń niepopartych dowodowo. naruszenie art. 7a k.p.a. przez jego niezastosowanie, w ten sposób, że wszystkie istniejące w sprawie wątpliwości organy albo przemilczały, albo interpretowały na własną korzyść. naruszenie art. 6 k.p.a. przez jego niezastosowanie, w ten sposób, że organy administracji publicznej działały nie na podstawie przepisów prawa, lecz opierały się na oświadczeniach składanych we własnym interesie i pozbawionych jakiejkolwiek podstawy prawnej. naruszenie art. 7 k.p.a. w ten sposób, że organ I instancji działa przeciwko słusznemu interesowi skarżącej: m.in pozbawiając nieruchomość skarżącej możliwości dostępu do drogi publicznej i w inny sposób wymieniony w uzasadnieniu, a organ II instancji w toku postępowania nie podjął żadnych czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, ani też nie wskazał podstawy prawnej dla zaskarżonego rozstrzygnięcia. naruszenie art. 75 i 78 k.p.a. i przepisów towarzyszących w przedmiocie dowodów i postępowania dowodowego przez uchylenie się przez organy załatwiające sprawę od zbadania zgłaszanych przez skarżącą dowodów i od przeprowadzenia dowodów wnioskowanych z ekspertyz biegłych posiadających stosowne uprawnienia przy równoczesnym przyjęciu za udowodnione oświadczeń składanych przez Wójta Gminy, który w przedmiotowej sprawie występował zarówno w charakterze strony postępowania, jak i w roli organu, co stanowi zabronione działanie jako sędzia we własnej sprawie. naruszenie art. 8 k.p.aw ten sposób, że organy administracji publicznej nie prowadziły postępowania w sposób pogłębiający zaufanie skarżącej do władzy publicznej, co przejawiało się w równoczesnym postępowaniu Wójta Gminy w charakterze strony postępowania jak i jego arbitra, a także w faworyzowaniu i uprzywilejowaniu wybranych przez organ I instancji obywateli przy równoczesnym poniżaniu skarżącej i odmawianiu jej praw udzielonych innym do nabycia działek sąsiednich, które to działki powstały z podziału tej samej działki drogowej. Niniejszy zarzut dotyczy faktu, że wszystkie pozostałe działki powstałe z podziału sprzedano w trybie bezprzetargowym na poprawę warunków (większość) lub umożliwiono zakup na takich samych zasadach (nieliczne), a jedynie skarżącej odmówiono prawa do zakupu sporej działki, które to działanie w sposób rażący narusza zasadę sprawiedliwości, równości obywateli wobec prawa, równego traktowania obywateli przez organy administracji publicznej. naruszenie art. 8 §1 i 2 k.p.a. w ten sposób, że organ I instancji nie prowadził postępowania w sposób budzący zaufanie skarżącej do władzy publicznej, gdyż nie był bezstronny i nierówno traktował obywateli składających wnioski o zakup analogicznych działek powstałych z podziału działki pierwotnej. Organy złamały ustawową normę wprost zakazującą odstępstwa bez uzasadnionej przyczyny od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, a w miejsce tego przyjęły zasadę sprzedaży dóbr w uprzywilejowanym trybie bezprzetargowym "po uważaniu" organu: Wójta Gminy. naruszenie art. 10 §1 k.p.a w ten sposób, że organy uniemożliwiły skarżącej zapoznanie i wypowiedzenie się co do zebranego materiału w postępowaniu przed wydaniem decyzji. naruszenie art. 11 k.p.a. w ten sposób, że organy administracji publicznej w sposób pozorowany i nieprzekonujący wyjaśniały skarżącej przesłanki, którymi kierowały się przy załatwieniu sprawy skarżącej, dbając w ten sposób o interes własny natomiast w sposób zaplanowany, przemyślany i konsekwentny pominęły i przemilczały wszystkie dowody zgłoszone przez skarżącą w toku postępowania. organy dokonały błędnej wykładni wyroku WSA w Gdańsku z dnia 17.01.2018r., sygn. akt II SA/Gd 712/17 poprzez przyjęcie, iż w powołanym wyroku Sąd dokonał jakoby rozstrzygnięcia merytorycznego co do nie podlegania sprawy skarżącej przepisom prawa administracyjnego. Skarżąca nie zgadza się z wykładnią ww. wyroku, dokonaną przez organy. W przedmiotowym wyroku zostało wskazane, co następuje: "Przedmiotem kontroli Sądu jest bowiem jedynie legalność postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie zażalenia na niezałatwienie w terminie sprawy z wniosku zawierającego żądanie wydania decyzji dotyczącej zbycia skarżącej nieruchomości gminnej /.../ Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy zobowiązany będzie, zgodnie z dyspozycją art. 153 p.p.s.a., uwzględnić ocenę prawną sformułowaną w uzasadnieniu niniejszego wyroku i ponownie rozpoznać zażalenie skarżącej." powierzchowność i zdawkowość zaskarżonego rozstrzygnięcia służy zaplanowanej przez organy realizacji celowego ukrycia rzeczywistego celu odmowy sprzedaży w drodze bezprzetargowej na poprawę warunków nieruchomości przyległej działki, której rzeczywistym celem i intencją jest pozbawienie domu skarżącej prawa dostępu do drogi publicznej i dojazdu do nieruchomości w imię prywatnego konfliktu niektórych urzędników władz gminy z rodziną skarżącej. naruszenie art. 1 § 1 ustawy o ustroju sądów administracyjnych i przepisu art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez nieuprawnione i błędne rozstrzygnięcie przyjęte przez organy obu instancji, że sprawa objęta niniejszą skargą nie podlega jurysdykcji sądów administracyjnych, a należy wyłącznie do kompetencji sądów powszechnych, choć sądem władnym dla rozpatrywania sporów kompetencyjnych jest sąd administracyjny. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje. Skarga jest bezzasadna. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W wydanym w tej sprawie wyroku z dnia 17 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Gd 712/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał za prawidłowe stanowisko Kolegium, że wniosek skarżącej z dnia 20 czerwca 2017 r. nazwany "zażalenie" dotyczy sprawy cywilnej, a nie sprawy administracyjnej, co oznacza brak podstaw do zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Ocena ta jednoznacznie została wyrażona przez Sąd, myli się zatem skarżąca podnosząc w pkt 13 zarzutów skargi, że organy dokonały błędnej wykładni ww. wyroku przyjmując, że Sąd "dokonał jakoby merytorycznego rozstrzygnięcia co do nie podlegania sprawy skarżącej przepisom prawa administracyjnego". Przytoczony przez skarżącą na poparcie tej tezy fragment uzasadnienia wyroku wyrwany został z kontekstu i pomija całą zasadniczą część rozważań Sądu, w których Sąd ten jednoznacznie wypowiedział się co do cywilnoprawnego charakteru sprawy. Sąd wskazał m.in., że cyt. "W sytuacji zatem, gdy wnioskodawca domaga się wydania postanowienia z art. 37 k.p.a. w przedmiocie sprzedaży na jego rzecz określonej nieruchomości (także w drodze bezprzetargowej, powołując się na przesłanki z art. 37 ust. 2 i 3 u.g.n.) mamy do czynienia ze sprawą, do której nie mają zastosowania przepisy postępowania administracyjnego, a zagadnienie to mieści się w materii cywilnoprawnej. W świetle powyższego stwierdzić należy, że orzekające w sprawie Kolegium prawidłowo uznało, mając na uwadze treść żądania zawartego w zażaleniu na niezałatwienie sprawy, że nie podlega ona załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej, tym samym brak podstaw do orzekania o zasadności zażalenia na bezczynność organu. Wadliwość działania Kolegium dotyczy rodzaju rozstrzygnięcia jakie wydał organ odwoławczy w niniejszym postępowaniu. Skoro zatem Kolegium nie miało kompetencji do wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej zażalenia na niezałatwienie sprawy sprzedaży działki w trybie bezprzetargowym, a w konsekwencji nie miało kompetencji do wydania w sprawie nim objętej decyzji administracyjnej lub innego aktu administracyjnego, to organ powinien wniosek zatytułowany jako zażalenie zwrócić wnioskodawczyni na podstawie art. 66 § 3 k.p.a.". W powyższym wyroku Sąd przesądził zatem po pierwsze, że sprawa niniejsza nie stanowi sprawy administracyjnej i organy administracyjne nie mają kompetencji do orzekania w tej sprawie oraz po drugie, że w tej sytuacji wniosek skarżącej zatytułowany jako zażalenie powinien zostać jej zwrócony na podstawie art. 66 § 3 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Ponownie rozpatrując zażalenie skarżącej organ zastosował się do powyższego wyroku, wydając na podstawie art. 66 § 3 k.p.a. postanowienie o zwrocie zażalenia skarżącej z uwagi na fakt, że nie dotyczy ono sprawy administracyjnej. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. wszelkie zarzuty skargi kwestionujące zarówno stanowisko co do cywilnego charakteru żądania skarżącej jak i formy rozstrzygnięcia nie mogły odnieść oczekiwanego skutku. Kwestie te zostały bowiem przesądzone w prawomocnym wyroku z dnia 17 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 712/17, którym zarówno organy jak i sąd orzekający w sprawie są związani. Biorąc pod uwagę stricte formalny charakter postanowienia wydawanego w trybie art. 66 § 3 k.p.a. oczywiście bezzasadne są zarzuty dotyczące naruszenia przez organ przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami i przepisów postępowania dowodowego – przepisy te nie były w sprawie stosowane, organ nie rozstrzygał bowiem merytorycznie co do prawa skarżącej żądania sprzedaży na jej rzecz nieruchomości w trybie bezprzetargowym. Mając powyższe na uwadze Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.