II SA/Gd 816/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędziowie NSA Marek Gorski (spr.) NSA Anna Orłowska Protokolant Hanna Tarnawska po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Firmy "A" w T. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 24 kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania dowodu opłaty za przejazd po drogach 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji z dnia 13 marca 2003 r. nr [...], 2. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz skarżącego 775 zł (siedemset siedemdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. 3 II SA/Gd 816/03 U z a s a d n i e n i e Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia 24 kwietnia 2003 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Komendanta Policji nr [...] z dnia 13 marca 2003 r. o ukaraniu Firmy "A" w T., karą pieniężną w wysokości 4.000 zł za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Jako podstawę prawną Komendant Wojewódzki wskazał art. 93 ust. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Organ odwoławczy wskazał, że w dniu 13 marca 2003 r. K.P. kierując pojazdem marki [...] nr rej. [...] z przyczepą, wykonywał na drodze krajowej nr 1 w Ł. transport drogowy bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. W związku z tym Komendant Powiatowy Policji nałożył na firmę "A" w T., karę pieniężną w wysokości 4.000 zł. Przedsiębiorstwo odwołało się od decyzji organu I instancji podnosząc, że zgodnie z brzmieniem art. 92 ust. 1 pkt 6 karany jest ten, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych a nie ten, kto nie posiada przy sobie i nie okazuje dowodu uiszczenia wskazanej opłaty. Wymagana opłata w czasie kontroli była już uiszczona przez właściciela. Organ II instancji uznał, że z zebranego materiału wynika, że kierujący pojazdem K.P. nie posiadał dowodu uiszczenia opłaty za korzystanie z dróg krajowych. Wymóg posiadania przez kierującego dowodu uiszczenia opłaty wynika wprost z art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Biorąc pod uwagę art. 92 ust. 1 pkt 6 powołanej wyżej ustawy w związku § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz.U. Nr 115, poz. 999) organ odwoławczy uznał, że decyzja organu I instancji była zgodna z prawem. Ukarane przedsiębiorstwo zaskarżyło decyzję organu II instancji do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku. Działający w imieniu przedsiębiorstwa pełnomocnik wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, wstrzymania jej wykonania w całości i obciążenie organu kosztami postępowania. W uzasadnieniu zarzucono organowi naruszenie szeregu przepisów prawa materialnego i procesowego. W szczególności właściciel pojazdu informował, że przedmiotowa opłata za przejazd pojazdu po drogach krajowych została opłacona kilka godzin przed kontrolą (potwierdzają to zgromadzone dokumenty). O tej okoliczności wiedziały organu I i II instancji. Skarżący zaznaczył, że zgodnie z art. 98 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym, karanym jest ten "Kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne... bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych", a nie ten kto nie posiada przy sobie i nie okazuje dowodu uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych. Wynika to również z redakcji przepisu art. 92 ust. 1 pkt 12. Zatem rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 września 2001 r. we wskazanym zakresie, przekracza umocowanie ustawowe i nie może być podstawa wymierzenia kary 4.000 zł, za brak w pojeździe tego dokumentu. Skarżący przytoczył szereg orzeczeń TK, NSA i SN, które wskazywały na konieczność wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy w postępowaniu administracyjnym i prezentują stanowisko, że w pewnych szczególnych sytuacjach sąd administracyjny może odstąpić od stosowania przepisu sprzecznego z Konstytucją oraz pominąć akt podustawowy sprzeczny z Konstytucją i ustawą. Poza tym skarżący wskazał, iż organy przy wymierzaniu kary administracyjnej powinny wziąć pod uwagę element zawinienia, gdyż zgodnie z orzecznictwem NSA podmiot karany musi mieć zagwarantowaną możliwość obrony i wykazania, że niedopełnienie obowiązku administracyjnego jest następstwem okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności. Jego zdaniem decyzje obu instancji naruszają podstawowe zasady postępowania administracyjnego wyrażone w art. 6-11 K.p.a., a zwłaszcza w zakresie postępowania dowodowego (art. 7 i art. 77 K.p.a.). W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Dodatkowo stwierdził, że powoływane rozporządzenie Ministra Infrastruktury jest obowiązującym aktem prawnym i organy administracyjne mają obowiązek jego stosowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sądy administracyjne zgodnie z ustawą z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wychodząc poza granicę skargi do czego Sąd uprawniony jest z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) zauważyć należy, że zaskarżona decyzja, a także decyzja organu I instancji wydane zostały w oparciu o treść art. 9 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 185, poz. 1371 z późn. zm.). Cytowana ustawa nie określała wysokości kar pieniężnych, a w ustępie 2 art. 92 zawierała delegację ustawową dla właściwego ministra do spraw transportu w porozumieniu z ministrem spraw wewnętrznych i ministrem właściwym do spraw finansów publicznych określone w drodze rozporządzenia wysokości kar pieniężnych za naruszenie o których mowa w art. 92 ust. 1 ustawy. Takie uregulowanie prawne pozostaje w sprzeczności z treścią art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 8 lipca 2003 r. w sprawie P 10/02 (OTK-A 2003/6/62) wskazał, iż ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych warunków i praw mogą być ustalone tylko w ustawie. Trybunał Konstytucyjny przypomniał, iż w gruncie przepisów konstytucyjnych obowiązujących przed 17 października 1997 r. obowiązywała zasada, że "w państwie prawnym przepisy karne winny precyzyjnie określać zarówno czyn jak i karę...", a podstawowe elementy zarówno czynu jak i kary muszą być określone w samej ustawie, a nie mogą być w sposób blankietowy pozostawione do unormowania w akcie wykonawczym. Wprawdzie końcowa część uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie wykluczyła całkowicie posługiwania się techniką blankietu zupełnego, ale tylko wtedy jeżeli w danym przypadku nie jest możliwe określenie przynajmniej niektórych znamion czynu zabronionego w samej ustawie. Takie przypadki w regulowanej materii nie zachodzą. Jak się wydaje ustawodawca zarzucił niekonstytucyjność przepisu art. 92 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym i zmienił treść art. 92 zamieszczając w ust. 4 art. 92 zapis "Wykaz naruszeń obowiązków" lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 145 § 1 ust. 1 lit.a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Ze względu na treść wyroku Sąd orzekł w trybie art. 152 ustawy.