II SA/Gd 830/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Jędrkowiak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia NSA Andrzej Przybielski Protokolant Sekretarz Sądowy Małgorzata Kuba po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi B. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 października 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia dotyczącego uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy oddala skargę. B. J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium z dnia 1 października 2007 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienie Starosty Powiatu z dnia 3 kwietnia 2006 r. Nr [...], dotyczącego uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji na działce Nr [...] w miejscowości K. polegającej na budowie płyty gnojowej do składowania obornika oraz zbiornika na gnojowicę. W skardze B. J. domaga się jego uchylenia. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym ustalonym przez organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu wniosku B. J., decyzją z dnia 2 sierpnia 2007 r. Nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności postanowienia Starosty Powiatowego z dnia 3 kwietnia 2006 r. nr [...] w sprawie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji na działce nr [...] w K. polegającej na budowie płyty gnojowej do składowania obornika oraz zbiornika na gnojowicę - gdyż nie narusza ono prawa. Z uzasadnienia tego rozstrzygnięcia wynika że postanowienie to stanowiło jedynie element postępowania głównego prowadzonego przez Wójta Gminy, a Starosta, który je wydał nie posiada uprawnień do kontroli legalności postępowania decyzji Wójta Gminy, mógł jedynie zająć stanowisko wyłącznie w kwestii uzgodnienia przewidzianego w art. 53 ust 1 pkt 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80 poz. 717). W ustawowym terminie B. J. wniosła o ponowne rozpatrzenie przedmiotowej sprawy domagając się wyjaśnienia faktycznej funkcji działki [...]. Zarzuciła, iż na przedmiotowej nieruchomości znajduje się oczyszczalnia ścieków działająca bez pozwolenia wodno - prawnego i nie przeprowadzono postępowania dotyczącego zmiany przeznaczenia gruntów. Zarzuciła też, iż Starosta Powiatowy nie przeprowadził postępowania środowiskowego i nie ustalił warunków likwidacji istniejącego zbiornika ścieków. Samorządowe Kolegium Odwoławcze ponownie rozpatrując przedmiotową sprawę podzieliło w całej rozciągłości stanowisko Kolegium wyrażone w uzasadnieniu decyzji z dnia 2 sierpnia 2007 r. Zdaniem Kolegium, przedmiotem postępowania przeprowadzonego przez Starostę Powiatowego było wyłącznie uzgodnienie projektu decyzji warunkach zabudowy, gdyż warunki te dotyczyły gruntu wykorzystywanego na cele rolne. Starosta w toku tego postępowania, stanowiącego integralną część postępowania prowadzonego przez Wójta Gminy, nie był uprawniony do dokonywania ustaleń postulowanych przez wnioskodawczynię. Działka nr [...] w K. stanowi własność osób fizycznych i zgodnie z wypisem z rejestru gruntów stanowi użytki rolne zabudowane. Płyta gnojowa do składowania obornika oraz zbiornik na gnojowicę stanowią budowle służące bezpośrednio do produkcji rolnej, nie zmieniają więc funkcji terenu na którym w przedmiotowej sprawie są zrealizowane. Kolegium uznało, iż przedmiotowe postanowienie nie naruszyło prawa a tym bardziej w stopniu rażącym. Nie zaistniała też żadna inna przesłanka stwierdzenia nieważności przedmiotowego postanowienia, dlatego Kolegium uznało, iż mimo błędnego przytoczenia w podstawie prawnej decyzji Kolegium z dnia 2 sierpnia 2007 r. przepisu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym zamiast ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - rozstrzygniecie w niej zawarte jest zgodne z prawem. W uzasadnieniu skargi B. J. podniosła, iż w jej ocenie Starosta naruszył przepisy prawa, które mają na celu ochronę zabytków i środowiska, poprzez nieuzgodnienie warunków jakie inwestor musi spełnić dla zmiany funkcji zbiornika na ścieki na zbiornik na gnojowicę i tym samym jego decyzja jest nieważna. Skarżąca wskazała, iż nie kwestionuje istnienia bezodpływowego zbiornika ścieków na przedmiotowej działce, tylko stwierdza, że takie jest jego rzeczywiste przeznaczenie. Zdaniem skarżącej Kolegium nie ustaliło prawidłowo stanu faktycznego w sprawie i swoje rozstrzygnięcie oparło na dokumentach, które "poświadczały nieprawdę". Podała również, iż zgodnie z treścią dokumentów przejęcia kanalizacji w K. od Agencji Nieruchomości Rolnych przez gminę oraz planu zagospodarowania przestrzennego gminy, który utracił ważność, przedmiotowa działka stanowi bezodpływowy zbiornik ścieków komunalnych i przemysłowych z otoczenia nieruchomości skarżącej, min. z terenu spółek A i B. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w przypadku braku aktualnego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązkiem organu decyzyjnego jest ustalenie oddziaływania planowanej zabudowy na zabytek w promieniu 50 m od granicy terenu objętego planem zabudowy. Postanowienie starosty jak i decyzja Wójta ignoruje i pomija, określony w cytowanym rozporządzeniu, wymóg oceny oddziaływania na zabytek. Podniosła też, iż z decyzji Starosty z dnia 31 października 2007 r. Nr [...] odmawiającej udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji, została ujawniona treść innej decyzji, która została wydana w postępowaniu, a nie była znana stronie skarżącej jak i Kolegium. Decyzja ta dotyczy wyłączenia działki z użytkowania rolniczego dla budowy płyty gnojowej, co w ocenie Kolegium jest czynnością zbędną. Zdaniem skarżącej, wskazana sytuacja, może powodować, że decyzja Kolegium jest nieważna lub Starosta zmienił swoje postanowienie i uwzględnił wniosek skarżącej, co również świadczy o nieważności postanowienia Starosty. Ponadto skarżąca wskazała, iż transportowanie gnojowicy wokół cudzej własności powinno spełniać warunki określone w prawie ochrony środowiska, ustawie o ochronie przyrody i ustawie o ochronie zabytków. W jej ocenie, decyzje Wójta i Kolegium ignorują wymóg ochrony przyrody. Transportowanie ścieków gnojowych, wokół 6 - hektarowego parku pozbawione jest uzasadnienia i wymaga pozwolenia konserwatora zabytków. Wynika to wprost z ustawy o ochronie zabytków nakazującej uzyskanie pozwolenia na każde działanie mogące oddziaływać na zabytek. Jej zdaniem, żaden przepis prawa nie zezwala na nieuzasadnione narażanie ściekami gnojowymi cudzej własności. Kolegium nie ustaliło czy uzgodnienie decyzji wójta jest zgodne z przepisami ustawy o ochronie zabytków i ustawy o ochronie środowiska. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podając, iż strona skarżąca podniosła szereg zarzutów niezwiązanych z przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Starosty. Dodatkowo nie wskazała żadnego przepisu, który miałby zostać naruszony przedmiotowym postępowaniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269), sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Na wstępie zauważyć należy, że postanowienie, którego stwierdzenia nieważności domaga się skarżąca wydane zostało w ramach tzw. współdziałania organów, o którym mowa w art. 106 k.p.a. Artykuł 106 par. 1 k.p.a. stanowi, że jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenie opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Zajęcie stanowiska przez organ następuje w drodze postanowienia, na które służy stronie zażalenie (art. 106 par. 5 k.p.a.). Tryb zażaleniowy nie został przez skarżącą, w przypadku postanowienia Starosty Słupskiego z dnia 3 kwietnia 2006 r., wyczerpany. Postępowaniem głównym w rozważanym przypadku było postępowanie w sprawie warunków zabudowy zakończone decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 września 2007 r. Decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i wyrokiem z dnia 7 maja 2008 r. (sygn. akt II S.A./Gd 829/07) Sąd uchylił zarówno zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z 16 marca 2007 r. Wskazać należy, iż postępowanie uzgodnieniowe ma charakter akcesoryjny i jest częścią szeroko rozumianego postępowania w sprawie głównej (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 20 czerwca 2007 r. sygn. akt II OSK 922/06, Lex Nr 340121). Nadmienić nadto należy, że stosowanie trybu nadzwyczajnego który jest przewidziany w postępowaniu o stwierdzenie nieważności, może nastąpić tylko w przypadkach taksatywnie wymienionych w art. 156 par. 1 k.p.a. Wiąże się to z treścią art. 16 k.p.a., w którym ustawodawca zawarł zasadę trwałości decyzji administracyjnych. W przypadku postanowień stwierdzenie nieważności może nastąpić poprzez odesłanie z art. 126 k.p.a., zgodnie z którym do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy od art. 156-159 k.p.a. Za trafne należy uznać ustalenie organu, iż w sprawie brak jest przesłanek do stwierdzenia nieważności postanowienia Starosty z dnia 3 kwietnia 2006 r. Również przyjąć należało, iż postanowienie to zostało wydane przez organ właściwy. W doktrynie prawniczej prezentowane jest stanowisko (por. artykuł D. Kijowski opublikowany CASUS z dnia 11 marca 2005 r., Lex Nr 61255/3), iż skoro ustawa nie wskazuje innego organu do uzgadniania decyzji określających warunki zabudowy i zagospodarowania gruntów rolnych, a uzgadnianie takie jest niewątpliwie sprawą ochrony tego rodzaju gruntów, właściwość starosty uznać za ewidentną. Orzeczona przez Kolegium odmowa stwierdzenia nieważności postanowienia Starosty była więc uzasadniona, a w warunkach uprawomocnienia się wyroku WSA z dnia 7 maja 2008 r. okoliczności podnoszone w skardze, wniesionej w niniejszej sprawie, zostaną ponowne rozważone przez organ orzekający w sprawie głównej, tj. w sprawie warunków zabudowy. Ten bowiem organ, a nie organ uzgadniający, jest właściwy do merytorycznej oceny materiału dowodowego w sprawie. Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.