II SA/Gd 832/17

Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia [...] w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Nadleśniczego Nadleśnictwa z dnia 25 października 2017 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 25 stycznia 2018 r., złożonym na formularzu PPPr, Stowarzyszenie zwróciło się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości, w tym wpisu od skargi w kwocie 200 zł. Z oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach wnioskodawcy oraz dokumentów przedłożonych na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 8 lutego 2018 r. (w tym zamieszczonych na stronie internetowej http[..]) wynika, że w roku 2017 wnioskodawca osiągnął przychody z nieodpłatnej działalności pożytku publicznego w kwocie 676.595,34 zł, przychody ze sprzedaży produktów, usług i towarów w kwocie 90.378,24 zł, przychody operacyjne w kwocie 2.515,67 zł oraz przychody finansowe w kwocie 0,95 zł, poniósł koszty uzyskania ww. przychodów w łącznej wysokości 788.888,72 zł, kończąc ten rok obrotowy startą bilansową netto o wartości 19.398,52 zł. Majątek wnioskodawcy stanowi wyposażenie biura (krzesła, fotele, biurka, szafy, gaśnice), komputery i zestawy komputerowe, niszczarka, projektory, aparaty fotograficzne, kamery, skaner, faks, smartfony i dyktafony, przy czym wartość środków trwałych na 31 grudnia 2017 r. wynosiła 0 zł. Wnioskodawca posiadał natomiast aktywa trwałe (należności długoterminowe) o wartości 6.718,80 zł i aktywa obrotowe (zapasy, towary, krótkoterminowe należności, inwestycje i rozliczenia międzyokresowe) o łącznej wartości 64.223,27 zł. Stan zobowiązań wnioskodawcy na koniec ubiegłego roku wyniósł łącznie 223.399,62 zł. Saldo rachunku bankowego prowadzonego przez Bank o numerze [..] na koniec listopada 2017 r. wyniosło 8.973,33 zł, na koniec grudnia 2017 r. – 1.239,29 zł, zaś na koniec stycznia br. – 856,83 zł (na koniec grudnia 2017 r. salda pozostałych rachunków prowadzonych przez ww. bank wynosiły 0 zł, zaś na rachunkach w [..] wnioskodawca zgromadził środki w kwocie 27,01 zł oraz 63,28 GBP). Natomiast w kasie na koniec listopada 2017 r. wnioskodawca dysponował środkami w kwocie 193,87 zł, na koniec grudnia 2017 r. – 282,44 zł a na koniec stycznia br. – 230,95 zł. Wnioskodawca miesięcznie ponosi wydatki na spłatę kredytów w kwocie od 5.561,73 zł do 5.580,95 zł, tytułem czynsz najmu uiszcza kwotę 3.800 zł miesięcznie, na wynagrodzenia dla pracowników (wraz z należnymi składkami na ubezpieczenie) przeznacza łącznie kwotę 37.000 zł, na obsługę księgową – 3.000 zł, na ochronę – 64 zł, na opłaty za usługi telekomunikacyjne – 400 zł oraz na wydruki – 150 zł miesięcznie. Powyższe wydatki – jak wskazał wnioskodawca w oświadczeniu – finansowane są darowizn, grantów oraz zaciągniętych kredytów, z których dochody wystarczają wyłącznie na opłacenie kosztów. W myśl art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od opłat sądowych i wydatków w całości lub w części następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przed przystąpieniem do oceny zasadności żądania wnioskodawcy wskazać należy, że koszty sądowe niniejszego postępowania kształtuje: 1) wpis od skargi w kwocie 200 zł; 2) ewentualny wpis od skargi kasacyjnej wynoszący 100 zł (§ 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.; dalej jako rozporządzenie); 3) ewentualny wpis od zażalenia na postanowienie wydane przez sąd wynoszący 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia) oraz 4) ewentualna opłata kancelaryjna w kwocie 100 zł pobierana za doręczenie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem w sytuacji gdy orzeczenia nie uzasadnia się z urzędu (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych; Dz. U. Nr 221, poz. 2192). Analizując przedstawioną obszerną dokumentację referendarz sądowy ustalił, że w okresie od zainicjowania przez wnioskodawcę postępowania sądowego poprzez sporządzenie skargi na decyzję organu w dniu 29 listopada 2017 r. i wniesienie jej w dniu 4 grudnia 2017 r. do 25 stycznia 2018 r., tj. miesiąca, w którym złożyła wniosek o zwolnienie jej od kosztów sądowych, wnioskodawca dysonował środkami pieniężnymi w wysokości wielokrotnie przewyższającymi powstałe na tym etapie postępowania koszty sądowe (jak również ewentualne koszty sądowe, których wysokość została przedstawiona powyżej), które mógł i winien był zabezpieczyć na ich pokrycie. Z informacji zamieszczonych w Biuletynie Informacji Publicznej wnioskodawcy wynika, że od 2013 r. wnioskodawca finansuje postępowania sądowe z wpływów z 1% dla organizacji pożytku publicznego, darowizn oraz z grantów przekazywanych przez fundację [..]. W roku 2017 wnioskodawca z ww. źródeł otrzymał środki w łącznej kwocie 348.515,23 zł. Z historii operacji dokonanych na rachunku bankowym wnioskodawcy w Bank wynika, że w grudniu 2017 r. osoby fizyczne tytułem darowizn przekazały łącznie kwotę 16.186,99 zł, zaś w styczniu 2018 r. – 9.960 zł (zgodnie z informacją zamieszczoną w BIP w lutym br. dochód wnioskodawcy z tego tytułu wyniósł 47.586,63 zł). W tym okresie konto wnioskodawcy zostało także zasilone środkami z tytułu składek członkowskich odpowiednio w kwotach 70 zł i 130 zł oraz zwrotami kosztów postępowań sądowych w łącznych kwotach 1.157 zł i 2.077 zł. Jednocześnie wnioskodawca opłacił należne wpisy od skarg wniesionych do wojewódzkich sądów administracyjnych, uiszczając z tego tytułu łącznie 1.200 zł i 900 zł. Przypomnieć w tym miejscu należy, że salda ww. rachunku (po uwzględnieniu spłat kredytów, wypłat wynagrodzeń, czynszu najmu i innych zaksięgowanych na tym koncie kosztów) na koniec listopada 2017 r. wynosiło 8.973,33 zł, na koniec grudnia 2017 r. – 1.239,29 zł, zaś na koniec stycznia br. – 856,83 zł (na moment złożenia wniosku saldo wynosiło 4.100 zł). Co więcej, wnioskodawca zarówno w grudniu 2017 r. jak i w styczniu 2018 r. posiadał w gotówce w kasie środki, z których mógł opłacić należny wpis sądowy od skargi. W tak ustalonym stanie sprawy referendarz sądowy uznał, że skoro wnioskodawca posiadał środki wystarczające na uiszczenie wpisu od skargi w niniejszej sprawie, środki te – co wymaga podkreślenia – pochodziły ze źródeł, które sam wskazuje jako źródła finansowania postępowań sądowych, a nie przeznaczył ich w całości na koszty sądowe, to brak jest podstaw aby przyjąć, że nie miał on dostatecznych środków na ich poniesienie. Natomiast biorąc pod uwagę środki finansowe, jakimi dysponuje wnioskodawca oraz wysokość kosztów sądowych w niniejszej sprawie należało przyjąć, że ma on możliwości na ich zgromadzenie. W konsekwencji brak jest podstaw do przyznania wnioskodawcy prawa pomocy. Działanie takie oznaczałoby bowiem przerzucenie ciężaru funkcjonowania stowarzyszenia na państwo, a tym samym stanowiło zaprzeczenie zasady działania stowarzyszeń na bazie własnego majątku, a nie majątku publicznego. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 30 września 2009 r., sygn. akt II OZ 801/09 (publ.: LEX nr 629040) wyraził pogląd, w świetle którego wprowadzenie przez członków stowarzyszenia takich reguł finansowania działalności, które nie zapewniają dostatecznych środków na ten cel powodując w konsekwencji, że staje się ono współfinansowane za pomocą środków publicznych (a zwolnienie od kosztów sądowych jest przecież formą takiego współfinansowania) stanowi zaprzeczenie zasady, w myśl której stowarzyszenie prowadzi działalność na bazie własnego majątku. Podjętej oceny nie zmienia podnoszona przez wnioskodawcę okoliczność spłaty kredytów w znacznej wysokości. Zobowiązania cywilnoprawne wnioskodawcy nie korzystają bowiem z pierwszeństwa względem kosztów sądowych powstałych w niniejszej sprawie. Z tych wszystkich względów, na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.