II SA/Gd 839/05
WyrokWSA w Gdańsku2006-08-02
Skład orzekający: Andrzej Przybielski, Jan Jędrkowiak, Mariola Jaroszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obiekt budowlany, który nie jest trwale związany z gruntem i nie stanowi obiektu małej architektury, ale został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, podlega nakazowi rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że obiekt budowlany, który nie jest trwale związany z gruntem i nie mieści się w definicji obiektu małej architektury ani innych wyłączeń z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, podlega nakazowi rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, jeśli został wybudowany bez wymaganego pozwolenia. Okoliczność, że obiekt nie jest trwale związany z gruntem, wskazuje na jego tymczasowy charakter, ale nie zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, jeśli nie spełnia kryteriów obiektu tymczasowego w rozumieniu ustawy.Stan faktyczny
Skarżący B. O. i W. O. zostali zobowiązani decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do rozbiórki obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej, który wybudowali w latach 2000-2001 bez wymaganego pozwolenia na budowę. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący wnieśli skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów prawa budowlanego i postępowania administracyjnego, w tym błędną kwalifikację obiektu jako wymagającego pozwolenia na budowę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Przybielski Sędziowie: Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. O. i W. O. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 lipca 2005 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 3 marca 2005 r. nr [...] powołując się na art. 48 ust. 1 w związku z ust. 4 oraz art. 80 ust. 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 89 ze zm.) i art. 104 Kpa nakazał B. i W. O. rozebrać obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej parterowy z poddaszem użytkowym, dachem dwuspadowym nietrwale związany z gruntem, składający się z obiektu zasadniczego o wymiarach 5,30m x 5,30m, tarasu zadaszonego o wymiarach 5,30m x 2,50m, tarasu niezadaszonego o wymiarach 2,00m x 2,50m, stanowiący całość konstrukcyjną, architektoniczną i funkcjonalną, wybudowany na działce nr [...] we W. T., gmina K. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z oświadczeniem skarżących, obiekt został wybudowany w latach 2000-2001, a na jego budowę nie posiadają pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Wobec niewywiązania się przez nich z obowiązku nałożonego postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2004r. przedłożenia dokumentacji, którym to postanowieniem nakazano skarżącym również wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych przy istniejącym obiekcie budowlanym, należało wydać nakaz rozbiórki.
W odwołaniu od opisanej wyżej decyzji skarżący wnieśli o wstrzymanie jej wykonania z uwagi na podjęcie przez gminę czynności związanych z opracowaniem planu zagospodarowania przestrzennego. Wskazali również, że od postawienia w 2001r. przedmiotowego obiektu opłacają na rzecz gminy podatek od nieruchomości.
Zaskarżoną decyzją z dnia 26 lipca 2005r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 Kpa i art. 48 ust. 1 i ust. 4, art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. nr 207, poz. 2016) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy podtrzymał ustalenia oraz ocenę prawną zawartą w decyzji pierwszoinstancyjnej. Odnosząc się natomiast do argumentów zawartych w odwołaniu wskazał, że fakt pobierania przez władze gminne podatku nie może wpłynąć na zaskarżone rozstrzygnięcie w stosunku do obiektu powstałego bez pozwolenia na budowę. Również przyszła zmiana planu zagospodarowania przestrzennego nie ma wpływu na rozstrzygnięcie, ponieważ organy nadzoru budowlanego zobligowane są do uwzględnienia stanu prawnego obowiązującego w momencie podejmowania decyzji.
W skardze na decyzję organu drugiej instancji skarżący zarzucili organowi naruszenie przepisów prawa budowlanego:
- art. 29 ust. 1 pkt. 1 lit. a,
- art. 29 ust. 1 pkt 22 poprzez brak zbadania, czy istnieją przesłanki określone we wskazanych przepisach tj. legalizacji samowoli budowlanej,
- art. 48 ust. 2 i 3,
- art. 30 ust. 1 pkt 1 a contrario w zw. z art. 29 ust.1 pkt. 22
oraz rażącą obrazę przepisów postępowania poprzez:
- naruszenie art. 7, 10, 77 § 1 Kpa poprzez zaniechanie działań mających na celu wyjaśnienie istotnych okoliczności oraz pozbawienie adresata decyzji możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań,
- naruszenie art. 78 Kpa poprzez pominięcie dowodu z zeznań świadka na okoliczność prowadzenia uzgodnień z Dyrektorem Parku Krajobrazowego w zakresie pozwolenia na umiejscowienie inwestycji przez skarżącego,
- obrazę art. 11 Kpa z uwagi na brak wyjaśnienia zasadności przesłanek stanowiących podstawę rozstrzygnięcia,
- art. 77 i 80 Kpa w zw. z art. 7 Kpa,
- obrazę art. 107 § 1 i 3 Kpa wobec pominięcia w uzasadnieniu decyzji oceny faktów podanych przez stronę w trakcie postępowania oraz faktów, na których oparto rozstrzygnięcie,
- obrazę art. 139 Kpa poprzez wydanie decyzji przez organ odwoławczy II instancji wbrew brzmieniu powołanego przepisu,
- rażące naruszenie art. 2, 7 i 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez wydanie rozstrzygnięcia wskazującego na nierówne traktowanie przez władzę publiczną osób w sytuacjach, których okoliczności są podobne,
- błąd w ustaleniach faktycznych co do rozmiarów obiektu zasadniczego.
Skarżący domagają się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji ewentualnie jej uchylenia.
W uzasadnieniu wskazują, że istniejący do 31 grudnia 2003r. plan zagospodarowania przestrzennego dla gminy dla działki [...] wydzielonej z działki nr[...] wskazywał w swoim przeznaczeniu charakter rolno - ogrodniczy ziemi z uwagi na jej słabą VI klasę gruntów. Na planie zagospodarowania przestrzennego nie zostały wskazane symbole, które potwierdzałyby ustalenia organów, iż działka skarżącego leży na terenie wyłącznie przeznaczonym pod uprawę rolną. Również brak jest dowodów w postaci dokumentów potwierdzających, w jakiej odległości od jeziora na działce skarżącego został postawiony obiekt.
Skarżący podnieśli ponadto, że obie decyzje zostały oparta na błędnej podstawie prawnej. Z uwagi na fakt, iż konstrukcja nie jest trwale z gruntem związana, to wypełnia ona przesłanki art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz art. 29 ust. 1 pkt 22 Prawa budowlanego z 1994r. W tym zakresie nie może być mowy o wymaganym pozwoleniu na budowę, a jedynie o zgłoszeniu rozpoczęcia budowy obiektu. przy czym skarżący wskazują iż na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 22 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 wzniesiony obiekt budowlany jako obiekt małej architektury nie wymaga zarówno pozwolenia na budowę jak i stosownego zgłoszenia ze strony inwestora. Konstrukcja znajdująca się na działce skarżącego nie jest obiektem pełniącym funkcję rekreacji indywidualnej, co wskazuje na zastosowanie przez organy administracji formy dowolnego uznania wbrew oczywistym faktom.
Mając na uwadze faktyczne, niewielkie rozmiary obiektu należącego do skarżących oraz realizowaną pośrednio funkcję rekreacyjną, a także okoliczność, iż skarżący przechowują w obiekcie urządzenia służące utrzymaniu porządku na terenie całej działki, zasadnym jest kwalifikacja obiektu odpowiadającego powołanemu przepisowi.
Skarżący podnosząc rażące naruszenie przez organ administracji publicznej zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym art. 7 i art. 8 Kpa oraz wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP wskazują, iż służąca dotarciu do prawdy materialnej zasada swobodnej oceny dowodów została w niniejszej sprawie naruszona przez organ orzekający, który zaniechał wszechstronnej oceny faktów i okoliczności w sprawie. Z przytoczonej zasady wynika, że organowi orzekającemu nie wolno oceniać wiarygodności dowodów w sposób zupełnie dowolny, arbitralny, przeczący regułom logiki. W żadnym wypadku swobodna ocena dowodów nie może bowiem oznaczać oceny zupełnie dowolnej, nie podporządkowanej ogólnym standardom dokonywania i weryfikowania ocen dotyczących analizowanych stanów faktycznych. W świetle art. 77 Kpa i 80 Kpa w zw. z art. 7 Kpa organ administracji ma obowiązek rozpatrzyć w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy w sprawie oraz zobowiązany jest na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona, czego w czasie trwania postępowania nie uczyniono.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Organ odwoławczy twierdzi, że przedmiotowy obiekt budowlany jest obiektem tymczasowym, zgodnie z art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, nie zaś jak twierdzą skarżący obiektem małej architektury.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu.
Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy administracji prawa materialnego ani przepisów postępowania, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia był przepis art. 48 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016, ze zm.), który w brzmieniu ustalonym od dnia 31 maja 2004r. ustawą z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93, poz. 888) stanowił co następuje:
Art. 48. 1. Właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1:
1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:
a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo
b) ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
2) nie narusza przepisów, w tym techniczno - budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem
- właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.
3. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:
1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.
4. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.
Jak wynika z treści przytoczonego przepisu decyzja o nakazie rozbiórki jest obligatoryjna w razie spełnienia ustawowych przesłanek w nim wymienionych, przy czym przed podjęciem takiej decyzji organ nadzoru budowlanego rozważa, czy nie zachodzą okoliczności wymienione w ust. 2. Wówczas wydaje postanowienie o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych, nakładając jednocześnie na inwestora obowiązki wymienione w ust. 3 art. 48. Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone, wprawdzie w ocenie Sądu nie ma potrzeby wstrzymywania ich prowadzenia, natomiast pozostaje niezbędne nałożenie na inwestora określonych w ustawie obowiązków.
Zatem cytowany wyżej przepis obejmuje swoja dyspozycją zarówno nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, jak i możliwość zalegalizowania opisanej samowoli budowlanej. Jednakże stosownie do treści art. 48 ust. 4 jeżeli inwestor nie otrzyma zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, wydaje się nakaz rozbiórki.
Opisane unormowanie odnosi się do robót budowlanych, na które zgodnie z art. 28 ustawy prawo budowlane wymagana jest ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę. Jak wynika z akt administracyjnych i prawidłowych ustaleń organu, inwestorzy B. O. i W.O. wybudowali w latach 2000-2001 obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej, parterowy z poddaszem użytkowym, dachem dwuspadowym, nietrwale związany z gruntem. Obiekt ten wyposażony został w instalację elektryczną oraz wodno – kanalizacyjną. Składa się z obiektu zasadniczego, tarasu zadaszonego i tarasu niezadaszonego, stanowiąc całość konstrukcyjna i użytkową (vide: protokół oględzin k. 6 akt administracyjnych I instancji).
Organy orzekające w niniejszej sprawie uznały, że na wybudowanie przedmiotowych obiektów budowlanych wymagane było pozwolenie na budowę, którego skarżący bezspornie nie uzyskali. Z taką oceną należy się zgodzić.
Stosownie do przepisu art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu ustalonym nowelą z dnia 27 marca 2003r. (Dz. U. Nr 80, poz. 718) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31.
Przepis art. 29 ust. 1 wymienia obiekty budowlane, których budowa nie wymaga pozwolenia na budowę oraz w ust. 2 roboty budowlane, których rozpoczęcie nie wymaga pozwolenia na budowę. Przepis art. 30 z kolei określa, które obiekty i roboty budowlane zwolnione w art. 29 z pozwolenia na budowę, mogą być realizowane po uprzednim zgłoszeniu właściwemu organowi.
Analiza wymienionych wyżej przepisów w odniesieniu do okoliczności sprawy przemawia za stanowiskiem organów nadzoru budowlanego co do tego, że na wykonanie robót budowlanych skarżący winni mieć pozwolenie na budowę. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżących, iż sporny obiekt budowlany jest obiektem małej architektury, na budowę którego nie jest wymagane pozwolenie na budowę ani zgłoszenie. Definicja obiektu małej architektury zawarta jest w art. 3 pkt 4 ustawy Prawo budowlane i należy przez nią rozumieć niewielki obiekt, a w szczególności kultu religijnego jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury; posągi wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, użytkowe, służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak piaskownice, huśtawki, drabinki śmietniki. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego do obiektów małej architektury zaliczono również pergolę ogrodową, altanę przykrywającą śmietnik i trzepak. Opisany wyżej przedmiotowy obiekt budowlany wybudowany przez skarżących nie mieści się z pewnością w pojęciu obiektu małej architektury. Nie obejmują go też inne wyłączenia od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę określone w art. 29 Prawa budowlanego. Okoliczność, iż jest to obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, wskazuje na to, iż jest to obiekt budowlany tymczasowy, którego definicję zawiera art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane, według którego przez tymczasowy obiekt budowlany należy przez rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Do obiektu budowlanego skarżących nie stosuje się art. 29 ust. 1 pkt 12 (w stanie prawnym z daty wybudowania obiektu - art. 29 ust. 2 pkt 5a), ponieważ tymczasowy obiekt budowlany, o którym mowa w tym przepisie, jest to obiekt spełniający jednocześnie dwa warunki – niepołączony trwale z gruntem i przewidziany do rozbiórki lub przeniesienia. Obu tych cech nie posiada obiekt budowlany wybudowany przez skarżących.
Organy administracji dokonały zatem prawidłowych ustaleń zarówno co do daty wybudowania spornych obiektów jak i co do faktu, że zostały one wybudowane bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Tym samym zasadne było wszczęcie postępowania w trybie przepisu art. 48 Prawa budowlanego.
W ocenie Sądu postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało zgodnie z ogólnymi zasadami wynikającymi z Kodeksu postępowania administracyjnego jak i przepisem cytowanego wyżej prawa materialnego - art. 48 Prawa budowlanego. Organ nadzoru budowlanego I instancji po wszczęciu postępowania i dokonaniu oględzin obiektu z udziałem strony, wydał w dniu 17 sierpnia 2004r. postanowienie Nr [...], na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, co oznacza, iż przewidział możliwość legalizacji spornego obiektu budowlanego. Wprawdzie wadliwie wstrzymał wymienionym postanowieniem prowadzenie robót budowlanych, chociaż z okoliczności sprawy wynika, iż były one zakończone, lecz to naruszenie prawa materialnego nie miało wpływu na wynik sprawy. W każdym razie prawidłowo nałożone zostały na stronę obowiązki wynikające z ust. 3 pkt 1 i 2 art. 48, a ponadto strona pouczona została o skutkach ich niewykonania w wyznaczonym terminie. Tym samym nietrafne są zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, ponieważ organ wymienione przepisy zastosował prawidłowo, poprzedzając nakaz rozbiórki rozważeniem okoliczności wymienionych w ust. 2 i wydaniem postanowienia, o którym mowa w ust. 2 o treści określonej w ust. 3.
Zarzut skargi odnoszący się do naruszenia art. 78 Kpa poprzez pominięcie dowodu z zeznań świadka K. B. jest także niezasadny, ponieważ z akt sprawy wynika, iż wniosek o przeprowadzenie takiego dowodu nie został zgłoszony przez stronę skarżącą w toku postępowania administracyjnego. Zważywszy zaś na zakres tezy dowodowej przytoczonej w skardze, organ administracji nie był zobligowany do ustalenia z urzędu okoliczności prowadzenia uzgodnień z Dyrektorem parku Krajobrazowego, ponieważ nie miały one prawnego znaczenia w rozstrzyganej sprawie samowoli budowlanej.
Podkreślić trzeba również, iż brak planu zagospodarowania przestrzennego czy to w dacie budowy czy w dacie orzekania przez organy administracji nie oznacza, że teren jest przeznaczony pod zabudowę. Przywołać należy w tym miejscy wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 1985r. III ARN 11/85 (OSNC 1986/3/40), w którym wyrażony został pogląd, iż terenem, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę, jest nie tylko teren przeznaczony w istniejącym planie ogólnym lub szczególnym na inne cele lub pod innego rodzaju zabudowę, ale także teren nie przeznaczony pod zabudowę ze względu na brak takich planów. Przeciwne stanowisko oznaczałoby w istocie uprzywilejowanie osób dopuszczających się samowoli budowlanej i sprzyjałoby nielegalnemu budownictwu, również letniskowemu. Natomiast zarzuty skargi co do treści obowiązującego do dnia 31 grudnia 2003r. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie są istotne o tyle, że jak przyznają sami skarżący plan ten dla działki nr [...] wskazywał przeznaczenie rolno - ogrodnicze. Tym samym nie był to teren przeznaczony pod zabudowę według przepisów o planowaniu przestrzennym. Niemniej, dla oceny samowoli budowlanej w świetle przepisu art. 48 ust. 1 jedyną przesłanką jest budowa albo wybudowanie obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę, natomiast ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mają znaczenie dla możliwości legalizacji przewidzianej w ust. 2 art. 48. Jest zaś w niniejszej sprawie niesporne, że w dacie zarówno zaskarżonej decyzji jak i decyzji ją poprzedzającej nie obowiązywał na terenie Gminy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
Nie jest trafny zarzut skargi odnoszący się do naruszenia przepisów postępowania w zakresie błędnych ustaleń faktycznych odnoszący się do wymiarów obiektu, którego dotyczy nakaz rozbiórki. Dowód z oględzin nieruchomości przeprowadzony w dniu 13 sierpnia 2004r. obejmuje między innymi opis obiektu oraz jego usytuowanie na działce, oraz oznaczenie wymiarów. Strona skarżąca podpisując przedmiotowy protokół nie zgłosiła zastrzeżeń do jego treści. Z protokołu tego wynika również, co nie jest sporne, iż są to jedyne obiekty wybudowane na działce nr [...]. W konsekwencji zbędne było podawanie w decyzji wymiarów obiektów przeznaczonych do rozbiórki, bowiem ich identyfikacja nie budzi wątpliwości. Zatem nawet ewentualna wadliwość ustaleń w zakresie wymiarów obiektu nie miałaby istotnego wpływu na wynik sprawy.
Nie jest trafny zarzut skargi odnoszący się do naruszenie przepisów art. 7, art. 11 i art. 77 Kpa. Nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżących co do braku wyjaśnienia zasadności przesłanek decyzji o rozbiórce, jest ona bowiem obligatoryjna o ile zachodzą przesłanki wymienione w przepisie art. 48 ust. 1 i 2. Ustalenia dokonane przez oba organy administracji są prawidłowe i zgodne z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, nie zachodzi przy tym sprzeczność istotnych ustaleń z treścią materiału dowodowego. Polemika strona skarżącej co do kwalifikacji przedmiotowych obiektów budowlanych, podniesiona dopiero w skardze, nie jest zaś, jak już wyżej zaznaczono, trafna.
Nietrafny jest także zarzut naruszenia art. 107 Kpa. Organ odwoławczy odniósł się do tych okoliczności, które strona podniosła w odwołaniu, dotyczących podjęcia przez Gminę czynności związanych z opracowywaniem planu zagospodarowania przestrzennego oraz opłacania przez skarżących na rzecz tej Gminy podatku od nieruchomości, słusznie oceniając, iż nie maja one wpływu na rozstrzygnięcie. Wymienione okoliczności nie stanowią bowiem przesłanek negatywnych dla oceny samowoli budowlanej i jej skutku prawnego w postaci nakazu rozbiórki, nie mają również znaczenia dla oceny możliwości zalegalizowania obiektów budowlanych wybudowanych bez pozwolenia na budowę.
Zasadny jest natomiast zarzut naruszenia art. 10 § 1 Kpa o tyle, że organ I instancji przed wydaniem decyzji nie powiadomił strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Natomiast naruszenie to, w ocenie Sądu, nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. W toku postępowania strona skarżąca nie stawiała zarzutów co do przeprowadzonego z jej udziałem dowodu, a w odwołaniu powołała jedynie okoliczności przytoczone wyżej a niemające waloru istotności prawnej. Na etapie postępowania przed organem odwoławczym strona zatem nie kwestionowała przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ani nie polemizowała z ustaleniami organu nadzoru budowlanego I instancji. W konsekwencji prawo strony do czynnego udziału w każdym stadium postępowania nie zostało naruszone na tyle, by miało to istotny wpływ na wynik sprawy, wyrażający się we wpływie na prawidłowość ustalenia stanu faktycznego oraz na zastosowanie odpowiedniej normy prawa materialnego.
Wbrew zarzutowi skargi decyzja organu II instancji nie jest dotknięta wadą z art. 139 Kpa, gdyż w żaden sposób nie zmienia ona sytuacji skarżących ukształtowanej w wyniku decyzji pierwszoinstancyjnej. Nie można zatem mówić o pogorszeniu sytuacji strony wnoszącej odwołanie.
Nietrafne są również zarzuty odnoszące się do naruszenia przepisów art. 2, art. 7 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Należy podkreślić, że przepis art. 48 Prawa budowlanego w brzmieniu sprzed zmiany wywołanej nowelą z dnia 27 marca 2003r. (Dz. U. Nr 80, poz. 718), a umożliwiającej m.in. możliwość zalegalizowania obiektów budowlanych lub ich części będących w budowie lub wybudowanych bez pozwolenia na budowę, był w swej wersji restrykcyjnej, wywołującej wiele kontrowersji związanych z surowym i automatycznym charakterem sankcji nałożonej na jego podstawie na inwestora, przedmiotem dwukrotnego badania przez Trybunał Konstytucyjny. Trybunał ten w wyroku z dnia 12 stycznia 1999r. (sygn. P. 2/98, OTK ZU Nr 1/99, poz. 2) uznał, że art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) jest zgodny z art. 2, art. 21 ust. 1, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a w wyroku z dnia 26 marca 2002r. (sygn. akt SK 2/01, OTK-A 2002/2/15) stwierdził, że art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126, Nr 109, poz. 1157 i Nr 120, poz. 1268, z 2001 r. Nr 5, poz. 42, Nr 100, poz. 1085, Nr 110, poz. 1190, Nr 115, poz. 1229, Nr 129, poz. 1439 i Nr 154, poz. 1800) jest zgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
W sytuacji zatem, gdy przepis art. 48 Prawa budowlanego w cytowanym wyżej brzmieniu z daty rozstrzygnięcia, nakazuje organom przed wydaniem nakazu rozbiórki rozważyć, czy nie zachodzą okoliczności określone w ust. 2 a umożliwiające legalizację samowoli budowlanej, zarzut skarżących naruszenia przepisów Konstytucji polegający na nierównym traktowaniu przez władzę publiczną osób w sytuacjach, których okoliczności są podobne, w istocie godziłby w nich samych, ponieważ sprowadzałby się jedynie do kwestionowania wymienionej instytucji legalizacji.
Z tych przyczyn, uwzględniając wszystkie powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) skargę jako niezasadną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło