II SA/Gd 876/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędziowie Sędzia NSA Barbara Skrzycka – Pilch (spr.) Sędzia NSA Andrzej Przybielski Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 października 2008 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 16 października 2008 r., nr [...],Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 48 ust. 1 w zw. z art. 49 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania K. M., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 lipca 2008 r., nr [...] w części dotyczącej nakazu rozbiórki przybudówki murowanej dobudowanej do budynku mieszkalnego na działce nr [...] położonej w D. oraz uchylił tę decyzję w części dotyczącej nakazu rozbiórki zbiornika na ścieki (szambo) położonego na tej samej nieruchomości i w tym zakresie umorzył postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny, z którego wynikało, że K. M. w zakreślonym terminie nie uiścił opłaty legalizacyjnej ustalonej postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 kwietnia 2008 r. w związku z wybudowaniem ww. obiektów budowlanych bez pozwolenia na budowę, co do których inwestor przedstawił wymaganą dokumentację. Z uwagi na powyższe organ I instancji decyzją z dnia 23 lipca 2008 r. nakazał inwestorowi rozbiórkę przybudówki murowanej do budynku mieszkalnego oraz zbiornika na nieczystości płynne usytuowanych na terenie wyżej opisanej nieruchomości. Przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy K. M. wykonał rozbiórkę ww. zbiornika na ścieki, co w ocenie organu odwoławczego uzasadniało umorzenie postępowania pierwszej instancji w tym zakresie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku K. M. domagał się odstąpienia od nakazu rozbiórki orzeczonego zaskarżoną decyzją i umożliwienia mu kontynuowania robót budowlanych w oparciu o posiadaną dokumentację po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Wskazał, że w momencie ujawnienia samowoli budowlanej posiadał kompletną dokumentację, z którą dobudowana część budynku jest zgodna. W ocenie skarżącego rozbiórka części dobudowanej może spowodować zagrożenie bezpieczeństwa konstrukcji budynku istniejącego. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd uznał skargę za bezzasadną, gdyż organ administracyjny nie naruszył prawa. Kontrolą sądową w niniejszej sprawie objęta została decyzja utrzymująca decyzję nakazującą rozbiórkę przybudówki murowanej dobudowanej do budynku mieszkalnego, wydana na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 49 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz umarzająca postępowanie pierwszej instancji w części dotyczącej nakazu rozbiórki zbiornika na nieczystości płynne (szamba), który został przez skarżącego K. M. rozebrany przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy. Bezsporną okolicznością było, że przedmiotowe obiekty budowlane zostały wybudowane w warunkach samowoli budowlanej, której legalizacja stała się możliwa w związku z nowelizacją ustawy - Prawo budowlane, która weszła w życie w dniu 11 lipca 2003 r. na mocy art. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r., o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz. U. Nr 80, poz. 718 ze zm.). Organ I instancji podjął działania zmierzające do legalizacji i wstrzymał roboty budowlane prowadzone przez skarżącego na nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] w D., a także nałożył na inwestora obowiązki z art. 48 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane. Obowiązki te zostały przez inwestora wykonane, wobec czego organ powiatowy na podstawie art. 49 ust. 1 i 2 ustawy – Prawo budowlane ustalił opłatę legalizacyjną (postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego 10 kwietnia 2008 r., utrzymane w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 maja 2008 r.). W tej sytuacji obowiązkiem inwestora było uiszczenie opłaty legalizacyjnej. Z akt administracyjnych nie wynika, jak również inwestor nie twierdził, aby opłatę tę uiścił. Zgodnie z art. 49 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane konsekwencją niedokonania opłaty legalizacyjnej jest wydanie decyzji o której mowa w art. 48 ust. 1, a więc decyzji o rozbiórce obiektu. Taką też decyzję wydały organy nadzoru budowlanego i nie istnieją podstawy do kwestionowania jej prawidłowości. Zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a zarzuty skargi pozostają bez wpływu na wynik rozstrzygnięcia. Wyjaśnić należy skarżącemu, że twierdzenia zawarte w skardze, iż wykonana bez pozwolenia na budowę rozbudowa budynku jest tylko częścią projektu obejmującego przebudowę całego budynku wraz ze zmianą konstrukcji dachu i poddasza oraz że rozbiórka przedmiotowej przybudówki może spowodować zagrożenie bezpieczeństwa konstrukcji budynku istniejącego, nie mają znaczenia w niniejszej sprawie wobec faktu niedokonania opłaty legalizacyjnej będącej końcowym etapem procedury legalizacyjnej, którego niewykonanie przez inwestora skutkuje decyzją rozbiórkową. W tym miejscu należy zważyć, że podobnie jak postępowanie zmierzające do legalnego zrealizowania zamiaru inwestycyjnego również postępowanie legalizacyjne, w przypadku wykonania obiektu budowlanego lub robót budowlanych bez pozwolenia lub zgłoszenia, składa się z kilku odrębnych faz procesowych, z których każda, w zależności od stanu faktycznego i prawnego sprawy, a także działań podejmowanych przez inwestora, kończy się wydaniem stosownej decyzji lub postanowienia. W fazie postępowania, w której inwestor, jak w przedmiotowym postępowaniu, wykonuje czynności nakazane postanowieniem o wstrzymaniu robót budowlanych wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy – Prawo budowlane, a następnie po wydaniu postanowienia o ustaleniu wobec niego opłaty legalizacyjnej, wnosi na to postanowienie zażalenie, lecz nie wnosi skargi do sądu administracyjnego na negatywne dla niego rozstrzygnięcie organu odwoławczego, inwestorowi pozostaje już tylko uiszczenie opłaty legalizacyjnej, co jest warunkiem wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych lub też zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona. Natomiast w przypadku nieuiszczenia opłaty wydaje się decyzję nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego. W art. 49 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane ustawodawca użył sformułowania "wydaje się decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1". Tak sformułowana dyspozycja przepisu nie pozostawia organowi wyboru. W razie nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej reakcją organu powinno być wydanie decyzji, o której mowa w tym przepisie. (por. wyrok NSA z dnia 17 września 2008 r., sygn. akt II OSK 1050/07, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto, zdaniem Sądu, o tym, czy inwestor poniesie opłatę legalizacyjną, decyduje on sam, bowiem po stwierdzeniu, iż nie wykona orzeczenia w tym względzie godzi się w istocie z takim skutkiem, jakim jest wydanie decyzji o rozbiórce. Legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem inwestora, ale jego uprawnieniem (por. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2005 r., sygn. akt OSK 1602/04, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnośnie, niekwestionowanego w skardze, rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji w części dotyczącej uchylenia decyzji organu I instancji w części dotyczącej nakazu rozbiórki zbiornika na nieczystości płynne (szambo) i umorzenia w tej części postępowania pierwszej instancji Sąd również nie znalazł podstaw do kwestionowania jego zgodności z prawem. Jeżeli bowiem w sprawie okaże się, że obiekt budowlany, wzniesiony w warunkach samowoli budowlanej, został rozebrany, to postępowanie w tej sprawie, jako bezprzedmiotowe powinno ulec umorzeniu. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę jako bezzasadną oddalił.