II SA/Gd 910/08
WyrokWSA w Gdańsku2009-09-24
Skład orzekający: Mariola Jaroszewska, Dorota Jadwiszczok, Jolanta Górska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wspólnota mieszkaniowa posiada legitymację procesową do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję o ustaleniu lokalizacji drogi, jeśli nie jest właścicielem nieruchomości, której dotyczy decyzja?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że wspólnota mieszkaniowa nie posiadała legitymacji procesowej do jej wniesienia. Legitymacja ta wynika z posiadania interesu prawnego, który w przypadku decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi publicznej, skutkującej przejęciem nieruchomości, przysługuje wyłącznie właścicielom lub współwłaścicielom nieruchomości, a nie wspólnocie mieszkaniowej jako takiej, która nie jest właścicielem gruntu.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa wniosła skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o ustaleniu lokalizacji drogi powiatowej oraz zatwierdzającą podział działek. Skarżąca kwestionowała zasadność podziału działki i zajęcia części terenu pod urządzenia drogowe, wskazując na negatywne skutki dla mieszkańców i wartości nieruchomości. Sąd rozpoznał skargę, jednak skupił się na kwestii legitymacji procesowej skarżącej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia WSA Jolanta Górska Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2009 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej na decyzję Wojewody z dnia 22 października 2008 r. Nr [...] w przedmiocie lokalizacji drogi oddala skargę.
Wspólnota Mieszkaniowa przy ulicy [...] w G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Wojewody z dnia 22 października 2008r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 26 sierpnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie lokalizacji drogi. Z uzasadnienia skargi wynika, iż skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa domaga się uchylenia wskazanych powyżej decyzji.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji Wojewody , Zarząd Dróg i Zieleni złożył w dniu 29 maja 2008 r. do Urzędu Miejskiego Wydział Urbanistyki, Architektury i Ochrony Zabytków wniosek, uzupełniony w dniu 25 lipca 2008 r., o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi powiatowej Nr 2114 oraz odcinków dróg publicznych związanych z inwestycją "ulica N.S. - K. w G.", na odcinku od Ronda [...] do Al. [...]. Inwestor wnioskował nadto o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności oraz o zatwierdzenie geodezyjnego podziału działek objętych inwestycją.
Prezydent Miasta decyzją z dnia 26 sierpnia 2008 r. Nr [...], podjętą na podstawie art. 2, 7, 9, 17 ust. 1 i 2 i art. 23 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 z 2003 r., z późn. zm.) rozstrzygnął o ustaleniu lokalizacji drogi:
ustalił warunki lokalizacji drogi dla inwestycji polegającej na budowie drogi powiatowej Nr [...] oraz odcinków dróg publicznych związanych z inwestycją "ulica N.S. - K. w G.", na odcinku od Ronda [...] do Al. [...], nadając niniejszej decyzji - zgodnie z wnioskiem inwestora - rygor natychmiastowej wykonalności; zatwierdził geodezyjny podział działek ewidencyjnych nr obręb nr [...] (po podziale [...] i [...]), obręb nr [...] (po podziale [...] i [...]),[...] (po podziale [...] i [...]),[...] (po podziale [...] i [...]), obręb nr [...] (po podziale [...],[...] i [...]), obręb nr [...] (po podziale [...] i [...]),[...] (po podziale [...] i [...]),[...] (po podziale [...] i [...]),[...] (po podziale [...] i [...]),[...] (po podziale [...] i [...]),[...] (po podziale [...],[...] i [...]), obręb nr [...] (po podziale [...] i [...]),[...] (po podziale [...],[...] i [...]),[...] (po podziale [...] i [...]),[...] ( po podziale [...] i [...]), obręb nr [...] (po podziale [...] i [...]),[...] (po podziale [...] i [...]),[...] (po podziale [...] i [...]), obręb [...] (po podziale [...] i [...]),[...] (po podziale [...] i [...]),[...] (po podziale [...],[...],[...] i [...]),[...] (po podziale [...] i [...]),[...] (po podziale [...] i [...]).
Wojewoda podał, iż inwestor uzasadnił wniosek o nadanie zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności tym, iż w latach ubiegłych został zrealizowany odcinek od Ronda [...] do ul. [...] oraz w 2007 r. dokonano realizacji I etapu przebudowy odcinka dolnego polegającego na przebudowie skrzyżowania ulic [...], Al. [...] i [...]. Budowa przedmiotowego odcinka jest konieczna z uwagi na korki i blokadę komunikacyjną układu drogowego tej części miasta. Przytoczone wyżej okoliczności, jak również fakt iż ul. [...] będzie stanowiła podstawowy dojazd łączący Port Lotniczy im. [...] z planowanym do budowy stadionem przy ul. [...] stanowią wyczerpanie przesłanek art.17 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, co uzasadniało w ocenie organu I instancji nadanie zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyli członkowie Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...]: S. D., D. W., L. M., M. P.. Wojewoda rozpatrując odwołanie stwierdził, że zgodnie z dyspozycją art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 z 2003 r., z późn. zm.) starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych wydaje decyzję o ustaleniu lokalizacji drogi na wniosek właściwego zarządcy drogi. Wniosek stosownie do treści art. 5 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych winien w szczególności zawierać: mapę w skali co najmniej 1:5.000 przedstawiającą proponowany przebieg drogi, z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych, oraz istniejące uzbrojenie terenu; analizę powiązania drogi z innymi drogami publicznymi; mapy zawierające projekty podziału nieruchomości, sporządzone zgodnie z odrębnymi przepisami; określenie zmian w dotychczasowej infrastrukturze zagospodarowania terenu; opinie: ministra właściwego do spraw zdrowia - w odniesieniu do inwestycji lokalizowanych w miejscowościach uzdrowiskowych, zgodnie z odrębnymi przepisami; dyrektora właściwego urzędu morskiego - w odniesieniu do obszarów pasa technicznego, pasa ochronnego, morskich portów i przystani; właściwego organu nadzoru górniczego - w odniesieniu do terenów górniczych; dyrektora właściwego regionalnego zarządu gospodarki wodnej – w odniesieniu do inwestycji obejmujących wykonanie urządzeń wodnych oraz w odniesieniu do wykonywania obiektów budowlanych lub robót na obszarach bezpośredniego zagrożenia powodzią; dyrektora właściwej regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych - w odniesieniu do gruntów leśnych stanowiących własność Skarbu Państwa, będących w zarządzie Lasów Państwowych; właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków - w odniesieniu do dóbr kultury chronionych na podstawie odrębnych przepisów, a także wymagane przepisami odrębnymi decyzje administracyjne.
Wojewoda podkreślił, iż ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. ma szczególny charakter z uwagi na cel któremu służy. Ratio legis tej ustawy stanowi stworzenie warunków prawnych umożliwiających sprawny i szybki przebieg inwestycji drogowych. Wyjątkowość uregulowań przedmiotowej ustawy przejawia się przede wszystkim w uproszczeniu procedur administracyjnych w sprawach związanych z nabyciem nieruchomości oraz dysponowaniu nimi przez inwestorów. Zgodnie z dyspozycją art. 17 tej ustawy decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi właściwy organ nadaje rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli jest to uzasadnione interesem społecznym lub gospodarczym oraz jeżeli jest to niezbędne do wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 z późniejszymi zmianami). Z akt sprawy wynika, iż inwestor do wniosku dołączył: 1 arkusz mapy sytuacyjno-wysokościowej w skali 1:1000 z określeniem linii rozgraniczających teren inwestycji i oznaczeniem działek objętych inwestycją; analizę powiązania z innymi drogami; 9 arkuszy mapy sytuacyjno-wysokościowej w skali 1:500 z projektem podziału nieruchomości oraz określeniem zmian w dotychczasowej infrastrukturze zagospodarowania terenu; decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia, wydaną przez Prezydenta Miasta w dniu 26 października 2007 r. Nr [...]. Organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne oraz zawiadomił o wszczęciu poprzez obwieszczenie na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego w dniu 31 lipca 2008 r. (do 14 sierpnia 2008 r.) i poprzez umieszczenie obwieszczenia w prasie lokalnej (obwieszczenie ukazało się w dniu 2 sierpnia 2008 r. w Gazecie Wyborczej). W toku postępowania nie wpłynęły zastrzeżenia i uwagi stron. W ocenie Wojewody rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe i zgodne z prawem. Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących zasadności podziału działki ewidencyjnej obręb 41, działka [...] oraz [...], przez co wyznaczony zostanie nowy przebieg granic nieruchomości przy ul. [...] (w ewidencji gruntów działka nr 66), oddzielającego ogródek od ulicy [...]/[...] od obrysu budynku oraz braku konsultacji, informacji oraz akceptacji podziału ze współwłaścicielami działki 66, zdaniem organu odwoławczego są bezzasadne. Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych ma szczególny charakter z uwagi na cel któremu służy, tj. stworzenie warunków prawnych umożliwiających sprawny i szybki przebieg inwestycji drogowych. Zgodnie z art. 4 tej ustawy, do postępowań w sprawach objętych regulacja przedmiotowej ustawy co do zasady stosuje się przepisy kpa, lecz odmienne uregulowania przedmiotowej ustawy zastępują postanowienia kpa. Zarzut dotyczący podziału przedmiotowej działki oraz braku konsultacji, informacji oraz akceptacji podziału ze współwłaścicielami działki 66 nie znajduje uzasadnienia w obowiązującym stanie prawym. Wyjaśnił Wojewoda odwołującym, iż ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych nie przewiduje wcześniejszego uzgadniania i konsultowania planowanych podziałów geodezyjnych z właścicielami nieruchomości ani uzyskiwania ich zgody. Przedłożone elementy układu drogowego są zaprojektowane optymalnie, zgodnie z wymogami zawartymi w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Rozwiązania układu drogowego wskazane przez skarżących w odwołaniu mają charakter subiektywny i przywołane są w oderwaniu od przepisów obowiązujących w przedmiotowym zakresie, warunków technicznych i rozwiązań przyjętych przez Biuro Projektów. Według organu odwoławczego, celowość zagospodarowania części przestrzeni ulicy [...] jako ogródka przydomowego nie powinno być kontynuowane z uwagi na potrzebę społeczną zajęcia terenu pod urządzenia drogowe.
Wspólnota Mieszkaniowa we wniesionej skardze nie zgodziła się z ustaleniami organów dotyczącymi fragmentu planowanej inwestycji celu publicznego w części rejonu ul. [...] (obręb nr [...], działka [...] oraz [...]). Zdaniem skarżącej Wspólnoty brak było zasadności podziału działki ewidencyjnej nr [...] oraz [...] stanowiącej własność Gminy Miasta oraz współwłaścicieli nieruchomości przy ul. [...], w G. na potrzebę zajęcia części terenu pod urządzenia drogowe. Skarżąca wskazała na racjonalność zwężenia jezdni na potrzeby wydzielenia ścieżki rowerowe. Wspólnota wskazała na możliwość wykorzystania inwestycji "[...] [...] – [...] [...]" do rewitalizacji unikalnego w skali W. zabytkowego układu urbanistycznego, wybudowanego w latach 1907-1911 w kwartale obecnych nazw ulic: [...] - [...] [...] – [...], róg [...] z ul. [...]. Zdaniem strony skarżącej budowa ścieżki rowerowej wzdłuż obrysu kamienicy, pod nisko osadzonymi oknami obniża jakość i komfort życia mieszkańców (szczególnie lokali na parterze) oraz przyczynia się do znaczącego spadku wartości mieszkań. Ogródki oddzielają mieszkańców od ulicy, są naturalną ochroną przez wysokim poziomem hałasu od ul. [...], stanowią także unikalna wartość krajoznawczo - przyrodniczą zabytkowego W.. Prace przy niwelowaniu ogródków i budowie nowej drogi tuż obok fundamentów stuletniej kamienicy należącej do Wspólnoty niewątpliwie spowodują dalsze osadzanie fundamentów i pęknięcia murów.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W kolejnych pismach procesowych Wspólnota mieszkaniowa podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie wskazuje, iż zaskarżona decyzja znosi własność Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...] w G. do "przedogródków" przy ul. [...]/[...], przy czym w obecnym stanie prawnym projekt, który był podstawą wywłaszczenia Wspólnoty został przez wykonawcę inwestycji wycofany (vide: pismo k. 153).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Sąd uznał, że skarga Wspólnoty Mieszkaniowej przy ulicy [...] w G. powinna zostać oddalona, z uwagi na brak interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), dalej p.p.s.a.
Stosownie do treści tego przepisu, uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym.
Przytoczony przepis przewiduje dwie kategorie podmiotów legitymowanych do wniesienia skargi: "każdemu, kto ma w tym interes prawny" oraz prokuratorowi, Rzecznikowi Praw Obywatelskich i organizacji społecznej, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Sformułowanie "każdy, kto ma w tym interes prawny" oznacza, że ustawa przy określaniu podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi odeszła od pojęcia strony, które związane jest z załatwieniem sprawy w postępowaniu administracyjnym. "Interes prawny" w rozumieniu omawianego przepisu jest wtedy, gdy ma on oparcie w przepisach prawa. O tym więc, czy konkretny podmiot ma w danej sprawie chroniony interes prawny, decyduje przepis prawa. Najczęściej będą to przepisy prawa materialnego; jednakże mogą to być również przepisy procesowe lub ustrojowe (por. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne..., s. 424-425). Od wykazania związku między chronionym przez przepisy prawa interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej uzależnione jest uprawnienie do złożenia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 listopada 2004 r., sygn. akt OSK 919/04 (OSP 2005, z. 11, poz. 128, z glosą W. Chróścielewskiego, tamże, s. 579 i n.) również uznał, że istotę interesu prawnego należy upatrywać w jego związku z konkretną normą prawną. W wyroku wyjaśniono ponadto, że może to być norma należąca do każdej dziedziny prawa (nie tylko prawa administracyjnego), na podstawie której określony podmiot, w określonym stanie faktycznym, może domagać się konkretyzacji jego uprawnień lub obowiązków, bądź "żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności w celu ochrony jego praw lub obowiązków" (por. Komentarz do art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.02.153.1270), [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006, wyd. II.). Powyższe uprawnia do stwierdzenia, że zarówno w doktrynie, jak i według utrwalonych poglądów orzecznictwa sądowoadministracyjnego, interes prawny oznacza istnienie po stronie danej osoby uprawnienia lub obowiązku mającego swoje źródło w przepisach prawa materialnego. Podmiotem mającym interes prawny we wniesieniu skargi do sądu administracyjnego na decyzję administracyjną jest zarówno osoba mająca obiektywny interes prawny do udziału w postępowaniu administracyjnym, jak i niemający takiego interesu adresat decyzji administracyjnej.
W przypadku, gdy ustalenie braku legitymacji strony skarżącej jest rezultatem badania jej interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd administracyjny jest zobowiązany wydać wyrok oddalający skargę. Brak przymiotu strony - uprawnienia do złożenia skargi, jest przesłanką materialnoprawną, która skutkuje oddaleniem skargi.
Skoro legitymacja do złożenia skargi oparta jest na kryterium interesu prawnego, ze skargą może wystąpić, co do zasady, podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym, a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Tak więc zaskarżona do sądu decyzja może dotyczyć tylko własnej sprawy administracyjnej skarżącego, rozumianej jako przewidziana w przepisach prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnego, którymi są organ administracji publicznej i indywidualny podmiot niepodporządkowany organizacyjnie temu organowi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 czerwca 2007 r. w sprawie sygn. akt II FSK 1337/06 Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jak wynika z akt sprawy, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła skarga podpisana przez 9 osób, określających się jako "mieszkańcy", a na wstępie skargi: "Wspólnota Mieszkaniowa [...]" (vide: k. 2). Pismem z dnia 13 stycznia 2009 r., na wezwanie Przewodniczącego Wydziału, strona skarżąca sprecyzowała, że skargę do sądu wniosła Wspólnota Mieszkaniowa ul. [...] w Gdańsku, reprezentowana przez zarząd w osobach S. D. i L. M., dołączając kopię uchwały Wspólnoty o powołaniu jej zarządu (vide: pismo skarżącej z załącznikami k. 19-22). Przyjąć zatem należy, że w niniejszej sprawie przed WSA w Gdańsku stroną skarżącą jest Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] w G. reprezentowana przez Zarząd, a nie jej członkowie, właściciele lokali mieszkalnych w budynku położonym przy ul. [...] i współwłaściciele działki gruntu (nr [...]) pod tym budynkiem. Przeciwnie zaś, odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 26 sierpnia 2008 r. Nr [...] wniosło, jak wynika z jego treści, czterech członków tej Wspólnoty, który podpisali pismo, a skarżąca Wspólnota nie była uczestnikiem postępowania przed organami I i II instancji ani adresatem obu decyzji (vide: akta administracyjne II instancji).
Należy wskazać, że stosownie do treści art. 6 ustawy z dnia 29 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. Nr 85, poz. 388) wspólnotę mieszkaniową tworzy ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości. Zgodnie zaś z art. 3 tej ustawy, w razie wyodrębnienia własności lokali właścicielowi lokalu przysługuje udział w nieruchomości wspólnej jako prawo związane z własnością lokali (ust. 1). Nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali (ust. 2). Konsekwencją tej regulacji jest, że nie można żądać zniesienia współwłasności nieruchomości wspólnej, dopóki trwa odrębna własność lokali. Z przepisów ustawy wynika również, że wspólnota mieszkaniowa zarządza wspólnym majątkiem właścicieli lokali (nieruchomością wspólną), nabywa prawa i zaciąga zobowiązania. Ogół praw majątkowych wspólnoty jest "odrębnym majątkiem" członków wspólnoty, którzy zarządzają nim w umownych lub ustawowych reżimach zarządzania, a ich odpowiedzialność za zobowiązania nie ma charakteru solidarnego (por. art. 370 kc), lecz ograniczona została wysokością udziałów w nieruchomości wspólnej. Majątek ten stanowi przedmiot współwłasności właścicieli lokali, z tym jednak zastrzeżeniem, że jest to ich majątek odrębny, oddzielony od ich majątku pozostałego i poddany specjalnemu reżimowi (por. J. Ignatowicz: Komentarz do ustawy o własności lokali, s. 43-44). Przyjęta w ustawie konstrukcja prawna wspólnoty mieszkaniowej oznacza, że nie ona jest osobą prawną, ale ma swój majątek, może zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana (ma zdolność sądową), występować w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym, być wierzycielem egzekwującym zasądzone należności, ma więc zdolność prawną. Jako "ułomna osoba prawna", chociaż taki status prawny nie jest jednolity w doktrynie ani orzecznictwie, może działać samodzielnie, przez wybrany zarząd lub zarządcę (na podstawie umowy).
Przenosząc powyższe rozważanie na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać trzeba, że przepisem prawa materialnego, który zważywszy na treść skargi może w niniejszej sprawie być analizowany jako źródło ewentualnych uprawnień do jej wniesienia, jest ochrona prawa własności przewidziana w Kodeksie cywilnym i innych ustawach, konkretyzująca ochronę tego prawa wynikającą z art. 21 Konstytucji RP. Uprawnienie do ochrony prawa własności, a w rozpoznawanej sprawie – kwestionowanie podziału przedmiotowej działki, a dalej odjęcia prawa własności skutkiem ostateczności skarżonej decyzji (por. art. 12 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych), nie przysługuje wspólnocie mieszkaniowej. W ocenie Sądu, to współwłaścicielom nieruchomości przy ul. [...], działka nr [...] (po podziale [...], obręb nr [...]) i jednocześnie właścicielom wyodrębnionych lokali, przysługuje legitymacja do zaskarżenia decyzji Wojewody, w rozumieniu art. 50 p.p.s.a. Wspólnota mieszkaniowa bezprzecznie nie jest właścicielem przedmiotowej działki, co zresztą wynika chociażby ze wskazanych wyżej przepisów ustawy o własności lokali. Wspólnota mieszkaniowa nie mogła zostać wpisana jako właściciel w księdze wieczystej nieruchomości, jak również w sposób oczywisty nie figuruje jako właściciel w rejestrze gruntów (vide: wyciąg z rejestru gruntów dla działki nr [...], obręb [...] w aktach administracyjnych I instancji), wobec czego nie może skutecznie domagać się przywrócenia prawa (własności), które jej nigdy nie przysługiwało.
Istotną kwestią w niniejszej sprawie jest również to, że w postępowaniu administracyjnym prowadzonym na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych w brzmieniu obowiązującym dla postępowań, jak w niniejszej sprawie, wszczętych przed dniem 10 września 2008 r. (kompletny wniosek złożony został w dniu 25 lipca 2008 r.), a więc w stanie prawnym obowiązującym od dnia 16 grudnia 2006 r. na podstawie noweli z dnia 18 października 2006 r. (Dz. U. Nr 220, poz. 1601, ze zm.), do dnia 10 września 2008 r., (zob. art. 6 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw, Dz. U. z 2008 r., Nr 154, poz. 958), ustawodawca przewidział w art. 4, że do postępowania w sprawach o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z zastrzeżeniem przepisów niniejszej ustawy. W art. 7 ust. 5 tej ustawy przewidziano, że wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych doręczają decyzję o ustaleniu lokalizacji drogi wnioskodawcy oraz zawiadamiają o jej wydaniu pozostałe strony w drodze obwieszczeń w urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg drogi oraz w prasie lokalnej. Ponadto wysyłają zawiadomienie o wydaniu decyzji o lokalizacji drogi dotychczasowemu właścicielowi na adres określony w ewidencji gruntów. Natomiast stosownie do treści art. 5 ust. 5 o wszczęciu postępowania o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych zawiadamiają w drodze obwieszczeń w urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg drogi oraz w prasie lokalnej.
Przytoczone regulacje przemawiają zatem za stanowiskiem, że o przymiocie strony tego postępowania decyduje treść art. 28 kpa (a zatem posiadanie interesu prawnego), przy czym zawiadomienie o wydaniu decyzji lokalizacyjnej kierowane jest do właściciela nieruchomości na adres wynikający z ewidencji gruntów. Oznacza to, że stronami postępowania administracyjnego prowadzonego na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych są, poza wnioskodawcą, właściciele nieruchomości, na których lokalizuje się drogę (w stanie prawnym do dnia 10 września 2008 r.), skutkiem czego następuje podział działki i przejęcie nieruchomości, oraz ewentualnie inne podmioty posiadające interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa. Jak wynika z akt administracyjnych, taka procedura została zachowana w niniejszej sprawie, bowiem przedmiotowe zawiadomienie skierowane zostało przez organ I instancji do współwłaścicieli działki nr 66, nie zaś do Wspólnoty mieszkaniowej przy ul. [...] w Gdańsku. Odwołanie zaś, jak już zostało ustalone powyżej, złożyło czworo współwłaścicieli działki nr [...] (i jednocześnie właściciele lokali w budynku przy ul. [...]), a nie Wspólnota Mieszkaniowa. Dalej należy zauważyć, że skutkiem decyzji podjętej na podstawie wskazanej wyżej ustawy jest przejście ex lege własności nieruchomości (tożsame ze skutkami wywłaszczenia), za co należy się odszkodowanie. Stronami postępowania odszkodowawczego są (poza podmiotem zobowiązanym do wypłaty) te podmioty, które zostały pozbawione rzeczowych praw do nieruchomości. Również w tym kontekście stroną takiego postępowania nie może być Wspólnota mieszkaniowa, nie posiada ona bowiem rzeczowych praw do nieruchomości wywłaszczanej, a w szczególności prawa własności. W tym konkretnym przypadku odszkodowanie przysługiwać będzie zatem współwłaścicielom działki nr 66.
Mając zatem powyższe na uwadze Sąd uznał, iż wyłącznie współwłaścicielom nieruchomości przy ul. [...] (w ewidencji gruntów działka nr [...]), przysługiwało uprawnienie do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a nie skarżącej Wspólnocie. W konsekwencji, brak legitymacji procesowej po stronie skarżącej powoduje, że skarga złożona przez nieuprawniony podmiot podlega oddaleniu bez potrzeby odnoszenia się do zawartych w niej zarzutów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 styczna 2007 r., sygn. akt II OSK 197/06, niepubl.).
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 50 w związku z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło