II SA/Gd 920/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Diana Trzcińska Asesor WSA Jakub Chojnacki (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2025 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 8 grudnia 2023 r., sygn. akt SKO Gd/32/23 w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania zasiłku okresowego oddala skargę. Zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku (dalej: SKO, Kolegium) zapadło w następującym stanie sprawy: Wójt Gminy Krokowa postanowieniem z 1 grudnia 2022 r. odmówił Skarżącemu wszczęcia postępowania w sprawie przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego z powodu bezrobocia lub długotrwałej chorób, z uwagi na fakt, że decyzją z 25 listopada 2022 r. przyznano Skarżącemu świadczenie pieniężne formie zasiłku okresowego w kwocie 388 zł miesięcznie, na okres od 1 października 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. SKO postanowieniem z 8 grudnia 2023 r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. Kolegium podzieliło stanowisko Wójta i wskazało, że w niniejszej sprawie zachodzi inna uzasadniona przyczyna stanowiąca przeszkodę wszczęcia postępowania. Przyczyną tą wedle organu jest okoliczność, że żądanie Skarżącego zostało już rozstrzygnięte decyzją administracyjną. W dacie składania wniosku o zasiłek okresowy, był on już przyznany na podstawie decyzji, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Następnie SKO postanowieniem z 2 lipca 2024 r. odmówiło uzupełnienia wskazanego powyżej postanowienia z 8 grudnia 2023 r. w zakresie wskazania, na jaki akt można złożyć skargę, oznaczenia strony oraz wyjaśnienia, dlaczego organ administracji nie stosował się do przepisów prawnych. Kolegium wyjaśniło, że postanowienie z 8 grudnia 2023 r. zawiera właściwe pouczenie co do środka zaskarżenia, natomiast pozostałe elementy wniosku skarżącego nie podlegają uzupełnieniu w trybie art. 111 k.p.a. Pan A. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie SKO z 8 grudnia 2023 r., zarzucając że postanowienie to rażąco narusza przepisy: art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej; art. 61 § 1, art. 61a § 1, art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 30 Konstytucji RP. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zaskarżone postanowienie jest nielogiczne. Według Skarżącego spełnia on wszelkie kryteria konieczne do przyznanie prawa do zasiłku. Ponadto SKO nie ustaliło czy decyzja z 5 listopada 2022 r. została zdyskwalifikowana. SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania wydawane jest jeżeli żądanie [...] zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte (art. 61a § 1 k.p.a. zdanie pierwsze). Powołany przepis przewiduje (obok przyczyny podmiotowej, związanej z brakiem legitymacji procesowej), sytuację, gdy postępowanie administracyjne nie może zostać wszczęte z tzw. "innych uzasadnionych przyczyn". Do tych przyczyn należy niewątpliwie wcześniejsze rozstrzygnięcie tej samej sprawy ostateczną decyzją administracyjną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 stycznia 2019 r., wydany w sprawie II OSK 325/17, dostępny na orzeczenia.nsa.gov.pl). W aktach sprawy organu pierwszej instancji znajduje się decyzja z 25 listopada 2022 r., wydana na podstawie art. 38 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2021 r., poz. 2268 ze zm.), przyznająca Skarżącemu zasiłek okresowy z powodu bezrobocia. Zasiłek ustalono na okres od 1 października 2022 r. do 31 grudnia 2022 r., a decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W toku postępowania Skarżący nie wskazywał na okoliczność wyeliminowania tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Oznacza to, że w dniu 30 listopada 2022 r., to jest w dniu złożenia przez Skarżącego kolejnego wniosku o przyznanie tego samego świadczenia, Skarżącemu przysługiwał już zasiłek celowy ustalony decyzją z 25 listopada 2022 r. Zauważyć przy tym trzeba, że zgodnie z art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją, z zastrzeżeniem ust. 7-11. W przypadku gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia ustala się, dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem. W konsekwencji stwierdzić należało, że sprawa administracyjna w przedmiocie zasiłku okresowego, została już załatwiona decyzją administracyjną. Stanowi to przyczynę powodującą po stronie organu administracji obowiązek odmowy wszczęcia kolejnego postępowania administracyjnego w tej samej sprawie. Skoro prawnie niedopuszczalne było wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie uprzednio rozstrzygniętej decyzją administracyjną, nie było tym samym możliwe odniesienie się do stawianych przez Skarżącego zarzutów naruszenia prawa materialnego, ponieważ podstawą zaskarżonego postanowienia były przepisy k.p.a., które przez SKO nie zostały naruszone. Odmawiając wszczęcia postępowania, organ administracji nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, którą to istotą byłoby prawo do zasiłku okresowego. Jednocześnie niezasadny jest zarzut braku weryfikacji przez SKO, czy decyzja Wójta z 25 listopada 2022 r. została wyeliminowana z obrotu prawnego, w sytuacji gdy nie było to kwestią sporną pomiędzy organami administracji a Skarżącym. Skarżący w toku postępowania administracyjnego ani sądowoadmnistracyjnego nie twierdził, że doszło do wyeliminowania z obrotu prawnego oznaczonej decyzji, zatem nie było powodu do weryfikowania tej okoliczności przez SKO. Dokonując zaś kontroli zgodności z prawem postanowienia SKO z 2 lipca 2024 r. o odmowie uzupełnienia zaskarżonego do Sądu postanowienia z 8 grudnia 2023 r., stwierdzić należy, że jest ono zgodne z prawem. Skarżący wnioskami z 12 stycznia 2024 r. domagał się uzupełnienia zaskarżonego postanowienia w zakresie wskazania, na jaki akt można wnieść skargę, oznaczenia strony oraz wskazania dlaczego organy administracji nie stosowały się do przepisów prawnych. Zgodnie z art. 111 § 1 k.p.a., strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. Przepis ten stosuje się odpowiednio do postanowień (art. 126 k.p.a.). Z treści tego przepisu wynika, że sprostowaniu mogą podlegać wyłącznie elementy postanowienia w nim wskazane. Wśród tych elementów ustawodawca nie wskazał uzasadnienia postanowienia ani oznaczenia strony. W zakresie zaś pouczenia o prawie do odwołania – zawartego w postanowieniu SKO z 8 grudnia 2023 r., to stwierdzić należy, że odpowiada ono wymogom z art. 107 § 1 pkt 7 k.p.a., w myśl którego pouczenie to powinno zawierać informację czy i w jakim trybie służy odwołanie oraz o prawie do zrzeczenia się odwołania i skutkach zrzeczenia się odwołania. SKO prawidłowo pouczyło Skarżącego o przysługującej do Sądu skardze oraz trybie jej wniesienia. Nie budzi też żadnych wątpliwości to, że pouczenie odnosi się do postanowienia z 8 grudnia 2023 r., w którym zostało zawarte. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), skargę oddalił. Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosowanie do dyspozycji art. 119 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ przedmiotem skargi było postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie.