II SA/Gd 93/05
WyrokWSA w Gdańsku2005-05-12
Skład orzekający: Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy konkubinat ze zmarłym kombatantem może stanowić podstawę do przyznania uprawnień wdowy po kombatancie, zgodnie z ustawą o kombatantach?Ratio decidendi
Sąd uznał, że konkubinat nie jest równoznaczny ze związkiem małżeńskim w rozumieniu ustawy o kombatantach. Uprawnienia kombatanckie po zmarłym przysługują wyłącznie osobie, która pozostawała z nim w prawnie zawartym małżeństwie. Ponieważ skarżąca nie była żoną zmarłego, nie mogła być jej przyznana uprawnienia wdowy po kombatancie.Stan faktyczny
Skarżąca T. G. ubiegała się o przyznanie uprawnień wdowy po zmarłym kombatancie L. B. Organ odmówił przyznania tych uprawnień, wskazując, że z aktu zgonu wynika, iż skarżąca nie pozostawała ze zmarłym w związku małżeńskim, a jedynie w konkubinacie. Skarżąca wniosła skargę do sądu, podnosząc, że przez ponad 10 lat pozostawała w konkubinacie ze zmarłym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 12 maja 2005r.r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Krzysztof Ziółkowski po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2005r. na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym sprawy ze skargi T. M. G. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 22 listopada 2004r., nr [...] w przedmiocie uprawnień wdowy po kombatancie oddala skargę.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 22 listopada 2004 r.. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.), zwanej dalej ustawą o kombatantach, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 30 czerwca 2004 r., nr [...], którą odmówił T. G. przyznania uprawnień wdowy po zmarłym kombatancie. W uzasadnieniu wskazał, że ze sporządzonego w dniu 15 lipca 2002 r. odpisu skróconego aktu zgonu L. B. wynika, że w chwili jego śmierci wnioskodawczyni nie pozostawała z nim w związku małżeńskim. T. G. nie przedstawiła dowodu przeciwko treści powołanego dokumentu urzędowego. W rozumieniu art. 20 ust. 3 ustawy o kombatantach uprawnienia kombatanckie po zmarłym kombatancie przysługują jedynie osobie, która pozostawała z nim w związku małżeńskim zawartym zgodnie z obowiązującym prawem. Ponieważ wnioskodawczyni nie należy do kręgu osób wymienionych w przywołanym przepisie uprawnienia kombatanckie po L. B. nie mogły być jej przyznane.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosła T. G., podnosząc, iż przez ponad 10 lat (od 1994 r.) pozostawała w konkubinacie ze zmarłym L. B. Na tę okoliczność załączyła oświadczenie świadka - lekarza prowadzącego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. Ponieważ skarżąca w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku (w niniejszej sprawie od dnia doręczenia skarżącej odpisu odpowiedzi na skargę) nie zażądała przeprowadzenia rozprawy, Sąd - na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie -jest zasadna.
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod wzg1ędem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z przepisów ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach wynika zasada, że uprawnienia kombatanckie miały charakter osobisty, w związku z czym nie przechodzą na inne osoby. Wyjątek od powyższej zasady został ustanowiony wart. 20 ust. 3 powołanej ustawy . W myśl wskazanego przepisu uprawnienia kombatanckie, w zakresie okreś1onym w tym przepisie, przysługują również wdowom lub wdowcom - emerytom i rencistom oraz osobom pobierającym uposażenie stanie spoczynku lub uposażenie rodzinne pozostałym po kombatantach i innych osobach uprawnionych.
Brzmienie przytoczonego przepisu nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Reguluje on wyłącznic sytuację prawną osób, które pozostawały ze zmarłym kombatantem w związku małżeńskim.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżeństwo zostaje zawarte, gdy mężczyzna i kobieta jednocześnie obecni złożą przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego oświadczenia, że wstępują ze sobą w związek małżeński, jak również, gdy mężczyzna i kobieta zawierający związek małżeński podlegający prawu wewnętrznemu kościoła albo innego związku wyznaniowego w obecności duchownego oświadczą wolę jednoczesnego zawarcia małżeństwa podlegającego prawu polskiemu i kierownik urzędu stanu cywilnego następnie sporządzi akt małżeństwa.
Ze znajdującego się w aktach administracyjnych urzędowego dokumentu, jakim jest odpis skrócony aktu zgonu wynika, że zmarły L. B., po którym skarżąca ubiega się o przyznanie jej uprawnień kombatanckich, był wdowcem. Ze zmarłym skarżąca pozostawała w konkubinacie i tę okoliczność powołała w złożonym wniosku o przyznanie jej uprawnień kombatanckich.
Ponieważ konkubinat nie wywołuje skutków prawnych, jakie wywołuje małżeństwo zawarte zgodnie z obowiązującymi przepisami, skarżąca nie ma statusu wdowy.
W tym stanie sprawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja Kierownika Urzędu w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej uprawnień wdowy po kombatancie jest zgodna z prawem.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło