II SAB/Gd 11/22
WyrokWSA w Gdańsku2022-04-20
Skład orzekający: Sędzia WSA Jolanta Górska, Sędzia WSA Diana Trzcińska, Asesor WSA Wojciech Wycichowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest zasadna, jeśli została wniesiona przed upływem terminu do załatwienia sprawy, mimo że organ podjął już czynności wyjaśniające i uznał żądanie za bezzasadne?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest bezzasadna, jeśli została wniesiona przed upływem ustawowego terminu do załatwienia sprawy. Organ administracji publicznej nie pozostaje w bezczynności, jeśli przed upływem terminu podjął czynności zmierzające do wyjaśnienia sprawy, nawet jeśli ostateczne rozstrzygnięcie nastąpiło z niewielkim opóźnieniem lub zostało wydane w formie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.Stan faktyczny
Fundacja złożyła wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko. Po upływie terminu do załatwienia sprawy, Fundacja wniosła skargę na bezczynność Prezydenta Miasta. Prezydent Miasta argumentował, że sprawa była skomplikowana, wymagała zebrania dowodów i analizy prawnej, a ostatecznie wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Diana Trzcińska Asesor WSA Wojciech Wycichowski (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi Fundacji A z siedzibą w R. na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie wszczęcia postępowania dotyczącego ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko oddala skargę.
A. (dalej: "Fundacja", "Skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Prezydenta Miasta (dalej: "Prezydent", "Organ") w przedmiocie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie negatywnego oddziaływania na środowisko.
Skargę wniesiono w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Wnioskiem z dnia 9 listopada 2021 r. (data wpływu do Organu: 16 listopada 2021 r.) Fundacja, na podstawie art. 31 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) - dalej: "k.p.a.",
w zw. z art. 363 ust. 1 pkt 1 i art. 362 ust. 2 pkt 1a i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2021 r., poz. 1973 ze zm.) - dalej: "P.o.ś.", zwróciła się do Prezydenta o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie nakazania ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko przez osobę fizyczną - podmiot lub podmioty eksploatujące kocioł grzewczy w budynku znajdującym się pod adresem:
[..], oraz dopuszczenia Fundacji do udziału w tym postępowaniu na prawach strony.
Pismem z dnia 10 stycznia 2022 r. (data wpływu do Organu: 14 stycznia 2022 r.) Fundacja złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: "Kolegium") ponaglenie na niezałatwienie przez Prezydenta sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a.
Pismem z dnia 11 stycznia 2022 r. Fundacja, reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem, złożyła skargę na bezczynność Prezydenta, zarzucając rażące naruszenie art. 35 § 1 oraz art. 36 k.p.a. poprzez rażące naruszenie terminów do załatwienia sprawy z jej wniosku i wniosła o zobowiązanie Organu do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni od daty doręczenia akt Organowi, stwierdzenie, że Prezydent dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie Fundacji od Organu sumy pieniężnej w wysokości 1.000 zł oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że do dnia jej złożenia Organ nie rozpoznał wniosku Fundacji z dnia 9 listopada 2021 r., ani nie skorzystał w niniejszej sprawie
z możliwości wynikającej z art. 36 k.p.a., a zatem pozostaje w bezczynności.
Skarżąca podkreśliła, że obowiązek sprawnego działania jest elementem prawa do tzw. dobrej administracji, która jest zasadą prawa unijnego. W ustawodawstwie polskim zasada ta znajduje odzwierciedlenie w art. 35 k.p.a., w którym określono terminy załatwiania spraw. Ponadto, w myśl art. 36 k.p.a., jeżeli organ administracji publicznej nie jest w stanie załatwić sprawy w terminie jest obowiązany zawiadomić o tym strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.
W ocenie Skarżącej rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnych wątpliwości w okolicznościach danej sprawy można stwierdzić, że w sposób oczywisty naruszono prawo. O tym, czy bezczynność/przewlekłość organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa nie decyduje sam tylko przedmiot sprawy, ale wszystkie okoliczności
z tym związane, w tym także czas trwania bezczynności/przewlekłości. Wobec tego bezczynność/przewlekłość o charakterze rażącego naruszenia prawa ma miejsce
w sytuacji, gdy w sposób znaczący i jednoznaczny doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a jednocześnie nie zachodzą okoliczności wyłączające winę organu za tę bezczynność/przewlekłość.
Zdaniem Skarżącej taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Odwołując się do treści art. 35 § 2 k.p.a. Fundacja podniosła, że niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania. Wskazano, że wniosek z dnia 9 listopada 2021 r. nie wymaga przeprowadzenia żadnych dodatkowych dowodów, a jego rozstrzygnięcie opiera się wyłącznie na ocenie, czy żądanie Skarżącej jest uzasadnione jej celami statutowymi i czy przemawia za tym interes społeczny. W związku z tym całkowite milczenie Organu w takiej sytuacji uznano za przejaw rażącego lekceważenia prawa do dobrej administracji, a także lekceważenia Skarżącej.
Postanowieniem z dnia 18 stycznia 2022 r. Prezydent, na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 363 ust. 1 P.o.ś., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie podjęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania decyzji ograniczającej negatywne oddziaływanie kotła opalanego paliwem stałym przy ul. J. w G.
Pismem z dnia 20 stycznia 2022 r. Prezydent przekazał do Kolegium ponaglenie Fundacji.
W odpowiedzi na skargę Prezydent wskazał, że jest ona przedwczesna
i bezprzedmiotowa, a podniesione w niej zarzuty nieuzasadnione.
W uzasadnieniu Organ przyznał, że bieg terminu na załatwienie sprawy rozpoczął się 16 listopada 2021 r., jednak sprawa ma charakter szczególnie skomplikowany, ponieważ jeszcze przed podjęciem decyzji w sprawie wszczęcia postępowania zachodziła konieczność podjęcia przez Organ szeregu czynności, tj.: 1) zbadania właściwości przedmiotowej (Fundacja wskazała na trzy hipotetyczne przyczyny emisji zanieczyszczeń
z nieruchomości, w tym dwie - niesprawny kocioł oraz niesprawny komin dymowy - które wskazywałyby na właściwość powiatowego inspektora nadzoru budowlanego oraz zupełnie inny tryb postępowania niż wskazany przez Fundację, przyczyna zaś polegająca na spalaniu odpadów - na konieczność wszczęcia postępowania wykroczeniowego, a nie administracyjnego), 2) zebrania informacji własnych, jakie Organ może pozyskać w innych trybach pozwalających na uprawdopodobnienie okoliczności wskazywanych przez Fundację (dokonano tego w trybie kontroli nieruchomości i poboru próbek popiołów),
3) analizy materialnoprawnej podnoszonych zarzutów oraz oceny, czy w świetle przedstawionych przez Fundację wyjaśnień i dowodów, a także zgromadzonych przez Organ informacji, została spełniona przesłanka określona w art. 31 § 1 k.p.a.
w zw. z art. 363 P.o.ś., a więc czy interes społeczny przemawia za podjęciem postępowania z urzędu w trybie art. 363 P.o.ś.
Odwołując się do orzecznictwa sądowego Prezydent wskazał, że ocena zasadności żądania wszczęcia postępowania sformułowanego przez organizację społeczną dokonywana jest przez organ administracji przed wszczęciem postępowania, a nie po jego wszczęciu. W konsekwencji uznanie żądania organizacji społecznej za bezzasadne przez organ administracji powoduje - zgodnie z art. 31 § 2 zd. 2 k.p.a. - wydanie postanowienia
o odmowie wszczęcia postępowania, a nie wszczęcie postępowania, a potem jego umorzenie. Dla wszczęcia niniejszego postępowania z urzędu konieczne było zatem dokonanie oceny spełnienia przesłanki interesu społecznego jeszcze przed wszczęciem postępowania. Szczególnie istotne było ustalenie, czy przyczyną zanieczyszczenia powietrza z nieruchomości może być spalanie odpadów, niesprawność kotła lub komina. Jeżeli bowiem twierdzenia Fundacji okazałyby się trafne to należało odmówić wszczęcia postępowania, o które wnosiła, a więc w sprawie wydania, na podstawie art. 363 P.o.ś., decyzji nakazującej osobie fizycznej ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko. W przypadku zaś stwierdzenia, że przyczyną zanieczyszczania powietrza jest niesprawny kocioł lub komin to usunięcie nieprawidłowości powinno być dokonane w trybie decyzji na podstawie art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
(Dz. U. z 2021 r., poz. 2351) przez powiatowego inspektora nadzoru budowlanego. Natomiast w sytuacji ustalenia, że przyczyną zanieczyszczeń jest spalanie odpadów, nie prowadzi się postępowania w trybie art. 363 P.o.ś., lecz załatwia się sprawę w trybie Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.
Organ przyznał, że postanowienie załatwiające sprawę zostało wydane dzień po upływie terminu określonego w art. 35 § 3 k.p.a., jednakże w ciągu 62 dni, jakie upłynęły od wpłynięcia wniosku Fundacji, podejmowane były konkretne działania mające na celu zidentyfikowanie problemu przedstawionego we wniosku oraz jego rozwiązanie w oparciu o obowiązujące prawo. Prezydent wskazał, że w dniu 17 listopada 2021 r. zostały pobrane próbki popiołu z pieca użytkowanego na terenie nieruchomości przy ul. J.
w G. Wyniki analizy zawartości popiołu przeprowadzone przez akredytowane laboratorium wpłynęły do Organu w dniu 22 grudnia 2021 r. Wobec faktu, że wyniki tej analizy potwierdziły, iż w piecu spalane były substancje niedozwolone, Straż Miejska
podjęła działania zmierzające do ukarania osoby zamieszkującej ww. nieruchomość. Prezydent wskazał, że osoba zamieszkująca przedmiotową nieruchomość jest osobą silnie zaburzoną, w kryzysie uzależnienia, co skutkowało tym, że Straż Miejska - ze względu na stan tej osoby - napotkała na obiektywne trudności z wręczeniem jej mandatu. Ostatecznie mandat karny za spalanie materiałów niedozwolonych w piecu domowym został nałożony w dniu 17 stycznia 2022 r.
Zdaniem Organu za powyższym sposobem załatwienia sprawy przemawia prostota
i skuteczność postępowania. Środek administracyjny, jakim jest decyzja nakazująca osobie fizycznej, której działanie negatywnie oddziałuje na środowisko, wykonanie w określonym czasie czynności zmierzających do ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko i jego zagrożenia oraz przywrócenia środowiska do stanu właściwego, jest nie tylko znacznie bardziej czasochłonny i mniej skuteczny, ale wręcz niedopuszczalny. Wskazano, że art. 363 P.o.ś. ma charakter legis generali względem takich jak art. 66 Prawa budowlanego oraz art. 191 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
(Dz. U. z 2021 r., poz. 779 ze zm.). Jeżeli zatem okoliczności faktyczne wskazują na zaistnienie przesłanek norm o charakterze legis speciali, przepisy o charakterze bardziej ogólnym nie mają zastosowania zgodnie z zasadą lex specialis derogat legi generali.
Prezydent podał, że jako organ ochrony środowiska stosujący praktycznie zasadę pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej, w uzasadnieniu postanowienia
o odmowie wszczęcia postępowania poinformował Fundację o podjętych działaniach
i sposobie załatwienia sprawy oraz wyjaśnił zasadność przesłanek, którymi się kierował przy jej załatwieniu. Organ zastrzegł, że odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego z wniosku Fundacji nie oznacza, iż sprawa nie została wnikliwie zbadana i załatwiona. Zebrano bowiem materiał dowodowy potwierdzający popełnienie wykroczenia polegającego na spalaniu odpadów przez osobę zamieszkującą nieruchomość przy ul. J. w G. Ostatecznie, co prawda z jednodniowym uchybieniem terminu, jednakże bez naruszenia interesu społecznego, wydano rozstrzygnięcie w sprawie zainicjowanej przez Fundację.
Zdaniem Prezydenta, nie jest jasne, czy przepisy o terminach załatwienia sprawy stosuje się do art. 31 § 1 k.p.a. (są co do tego rozbieżności w orzecznictwie) oraz w jaki sposób należy je stosować. Żądanie, o którym mowa w art. 31 k.p.a. nie powoduje bowiem wszczęcia postępowania. Zgodnie z art. 31 § 2 k.p.a. na żądanie organizacji społecznej sprawa wszczynana jest z urzędu przez organ i to dopiero po dokonaniu oceny zasadności żądania. Datą wszczęcia postępowania z urzędu jest dzień podjęcia pierwszej czynności
w sprawie, której postępowanie dotyczy, przez organ do tego uprawniony, działający
w granicach przysługujących mu kompetencji. Nie jest zatem jasne, czy w fazie pomiędzy złożeniem organowi żądania w trybie art. 31 k.p.a. a wszczęciem z urzędu postępowania przez organ możemy mówić o biegu terminu.
Organ zaznaczył, że na bieg i tempo sprawy wpływ miała także sytuacja pandemiczna, gdyż pracownik prowadzący sprawę od 8 do 20 grudnia 2021 r. przebywał na izolacji, natomiast od 21 do 31 grudnia 2021 r. na zwolnieniu lekarskim spowodowanym infekcją COVID-19. W sytuacji pandemicznej wyznaczenie zastępstwa było niemożliwe.
Podsumowując Organ wskazał, że podjęte działania pozwoliły na skuteczne ograniczenie negatywnego oddziaływania na środowisko i zaniechania procederu spalania odpadów na terenie nieruchomości objętej postępowaniem, co sprawiło, że żądanie Fundacji stało się bezprzedmiotowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia
25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności
z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329) stanowi,
że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania
w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania
w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających
z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego
w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9).
Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
W sprawie będącej przedmiotem niniejszej skargi Skarżąca zwalcza bezczynność
Prezydenta w rozpoznaniu jej wniosku złożonego w dniu 9 listopada 2021 r. o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie nakazania ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko przez osobę fizyczną oraz dopuszczenia Skarżącej do udziału w tym postępowaniu na prawach strony.
Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi należy wskazać, że pismem z dnia
10 stycznia 2022 r. Skarżąca wniosła do Kolegium ponaglenie w związku z bezczynnością Prezydenta w przedmiotowej sprawie. Tym samym Skarżąca formalnie wyczerpała przysługujące jej środki zaskarżenia, zgodnie z wymogiem art. 52 § 1 P.p.s.a., który stanowi, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Natomiast zgodnie
z art. 53 § 2b P.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.
W związku z czym przedmiotowy środek zaskarżenia należy uznać za dopuszczalny.
Przechodząc do meritum sprawy należy wskazać, że naczelną zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 k.p.a., jest obowiązek działania organów sprawnie, wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§ 2). Zgodnie zaś z art. 35 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu
o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub
w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3
(§ 4). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo
z przyczyn niezależnych od organu (§ 5).
Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. bezczynność to stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Rozpoznanie przez Sąd skargi na bezczynność wiąże się więc z badaniem naruszenia terminowości działania organów administracyjnych - niezałatwienia sprawy w terminie.
W orzecznictwie wskazuje się, że ogólna zasada szybkości i prostoty postępowania, wyrażona w art. 12 k.p.a., nakazuje organom administracji publicznej działać wnikliwie
i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Szybkość administracyjnego stosowania prawa jest wartością, która sprzyja urzeczywistnieniu zasady praworządności. Między kodeksowymi zasadami szybkości postępowania i działania organu na podstawie i w granicach prawa nie ma kolizji. Zasada szybkości postępowania nie niweczy zasady legalizmu, której prawidłowa realizacja nie zwalnia z obowiązku prowadzenia postępowania w sposób sprawny, racjonalny
i efektywny. Wymienione dyrektywy powinny być więc uwzględniane w równym stopniu,
a realizacja jednej z nich nie może skutkować nieuzasadnionym uszczerbkiem dla drugiej (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2016 r. sygn. akt II GSK 916/15, wszystkie przywołane
w niniejszym uzasadnieniu wyroki są dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy i analizując zgromadzony w niej materiał dowodowy Sąd stwierdza, że skarga na bezczynność Prezydenta w rozpoznaniu wniosku Skarżącej z dnia 9 listopada 2021 r. jest bezzasadna.
Z akt sprawy bezspornie wynika, że wniosek ten wpłynął do Organu w dniu
16 listopada 2021 r. Prezydent był zatem zobowiązany załatwić sprawę zainicjowaną tym wnioskiem nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a., czyli
w terminie do 16 stycznia 2022 r. Tymczasem, przed upływem tego terminu Skarżąca złożyła zarówno ponaglenie do Kolegium (10 stycznia 2022 r.), jak i skargę do sądu administracyjnego na bezczynność (11 stycznia 2022 r.).
Mając na uwadze powyższe okoliczności nie sposób przyjąć, że w momencie wniesienia przez Fundację skargi do sądu administracyjnego Organ pozostawał w stanie bezczynności w rozpoznaniu jej wniosku z dnia 9 listopada 2021 r., skoro termin z art. 35
§ 3 k.p.a. jeszcze nie upłynął.
Sąd podziela przy tym stanowisko Prezydenta, że zainicjowana wnioskiem Skarżącej sprawa wykazuje charakter "szczególnie skomplikowanej" (w rozumieniu art. 35 § 3 k.p.a.), co wydłużyło Organowi termin na jej załatwienie z jednego do dwóch miesięcy.
Jeszcze przed podjęciem decyzji w sprawie wszczęcia postępowania (bądź odmowy jego wszczęcia) Prezydent musiał podjąć szereg czynności związanych m.in. z kwestią ustalenia właściwości rzeczowej organu administracji publicznej. We wniosku z dnia
9 listopada 2021 r. Fundacja wskazała na trzy hipotetyczne przyczyny emisji zanieczyszczeń z nieruchomości przy ul. J. w G., w tym dwie (niesprawny kocioł oraz niesprawny komin dymowy), które wskazywałyby na właściwość powiatowego inspektora nadzoru budowlanego oraz zupełnie inny tryb postępowania niż wskazany przez Fundację, przyczyna zaś polegająca na spalaniu odpadów - na konieczność wszczęcia postępowania wykroczeniowego, a nie administracyjnego.
Organ musiał również zgromadzić materiał dowodowy, który pozwoliłby na uprawdopodobnienie okoliczności wskazywanych przez Fundację. W tym zakresie należy zauważyć, że już następnego dnia po wpływie wniosku Skarżącej, z pieca użytkowanego na terenie nieruchomości przy ul. J. w G. pobrano próbki popiołu. Próbki te w dniu 22 listopada 2021 r. przekazano do Laboratorium Chemii Analitycznej Instytutu Chemicznej Przeróbki Węgla, które w sprawozdaniu z dnia 20 grudnia 2021 r. wskazało na występowanie odpadów w spalanym paliwie (analiza morfologiczna wykazała obecność w próbce kolorowego papieru oraz elementu metalowego).
Z uwagi na stwierdzony fakt spalania odpadów w piecu do ogrzewania budynków podlegająca Prezydentowi Straż Miejska podjęła działania zmierzające do ukarania osoby zamieszkującej nieruchomość przy ul. J. w G. mandatem karnym. Mandat karny za spalanie materiałów niedozwolonych został ostatecznie nałożony w dniu 17 stycznia 2022 r.
Dzień później Prezydent, na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 363 ust. 1 P.o.ś., wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie wydania decyzji ograniczającej negatywne oddziaływanie na środowisko.
Sąd podziela pogląd Organu, że dokonując analizy materialnoprawnej okoliczności wskazanych przez Fundację we wniosku z dnia 9 listopada 2021 r. musiał on dokonać oceny, czy w świetle przedstawionych w tym wniosku wyjaśnień i dowodów, jak również informacji zgromadzonych przez Organ z urzędu, w sprawie została spełniona przesłanka określona w art. 31 § 1 k.p.a. w zw. z art. 363 P.o.ś., a więc czy interes społeczny przemawia za podjęciem postępowania z urzędu w trybie art. 363 P.o.ś.
Zgodnie bowiem z art. 31 § 1 pkt 1 k.p.a. organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny.
Organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. Na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej służy zażalenie (art. 31 § 2 k.p.a.).
W judykaturze wskazuje się, że ocena zasadności żądania wszczęcia postępowania sformułowanego przez organizację społeczną dokonywana jest przez organ administracji przed wszczęciem postępowania, a nie po jego wszczęciu. W konsekwencji uznanie żądania organizacji społecznej za bezzasadne powoduje - zgodnie z art. 31 § 2 zd. 2 k.p.a. - wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, a nie wszczęcie postępowania, a potem jego umorzenie. Takie rozwiązanie nie ogranicza też praw organizacji społecznej, bowiem postępowanie o odmowie wszczęcia postępowania jest zaskarżalne w drodze zażalenia, a w dalszej kolejności może zostać poddane kontroli sądu administracyjnego (tak: NSA w wyroku z dnia 11 marca 2014 r. sygn. akt II OSK 1913/12).
Podsumowując należy powtórzyć, że w dniu wniesienia przez Fundację skargi do sądu administracyjnego (11 stycznia 2022 r.) Organ nie pozostawał bezczynny
w rozpoznaniu jej wniosku z dnia 9 listopada 2021 r., skoro w tym dniu nie upłynął jeszcze termin z art. 35 § 3 k.p.a. na załatwienie sprawy.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 w zw. z art. 120 P.p.s.a., skargę oddalił.[pic]
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło