II SAB/Gd 12/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak Asesor WSA Wojciech Wycichowski (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi J. Ł. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w przedmiocie miejsc postojowych 1. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu do rozpoznania sprawy z wniosku skarżącej J. Ł. z dnia 3 lutego 2017 r. w terminie 1 (jednego) miesiąca od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności, 2. stwierdza, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. przyznaje od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu na rzecz skarżącej J. Ł. sumę pieniężną w wysokości 1.000 (jeden tysiąc) złotych, 4. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu na rzecz skarżącej J. Ł. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. J. Ł. (dalej: "Strona", "Skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "PINB", "Organ") postępowania w sprawie miejsc postojowych. Skargę wniesiono w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: W dniu 28 lutego 2017 r. do PINB wpłynęło pismo J. Ł. i M. Ł. z dnia 3 lutego 2017 r. zatytułowane "Zgłoszenie samowoli budowlanej". W piśmie tym wniesiono o zobligowanie inwestora, tj. Spółdzielni Mieszkaniowej (dalej "Spółdzielnia"), do przesunięcia miejsc parkingowych znajdujących się na działce nr [..] od granicy nieruchomości Strony i posadowienie ich w odległości wymaganej odpowiednimi przepisami prawa budowlanego. Wskazano, że Spółdzielnia wybudowała 10 miejsc postojowych wzdłuż drogi osiedlowej przed budynkiem mieszkalnym przy ul. U. nr [..]-[..] w G., nie zachowując minimalnych odległości wynikających z przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 ze zm.) - dalej: "rozporządzenie z 12 kwietnia 2002 r.". Strona wskazała, że prowadziła ze Spółdzielnią rozmowy w celu ugodowego załatwienia sprawy, ale nie przyniosły one rezultatu. Pismem z dnia 24 sierpnia 2017 r. PINB, na podstawie art. 61 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) - dalej: "k.p.a.", zawiadomił Stronę i Spółdzielnię o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie zrealizowania parkingu na działkach nr [..] i [..] obręb [..] w sposób zagradzający istniejący wjazd na działki nr [..]-[..] i do garażu w budynku zlokalizowanym na działce nr [..] przy ul. R. w G. Organ zawiadomił, że w dniu 1 września 2017 r. na terenie działek nr [..] i [..] w sąsiedztwie budynku przy ul. U. w G. zostanie przeprowadzony dowód z oględzin w sprawie. W dniu 1 września 2017 r. Organ przeprowadził oględziny, w których wzięli udział pracownicy PINB, przedstawiciele Spółdzielni oraz Strona. W protokole z oględzin podano m.in., że przedstawiciele Spółdzielni złożą pisemne wyjaśnienia dotyczące realizacji poszczególnych etapów parkingu. W dniu 26 marca 2019 r. Strona wniosła do PINB pismo, w którym poinformowała, że inspekcja została przeprowadzona niezgodnie z treścią wniosku z dnia 3 lutego 2017 r. Wniosek dotyczył bowiem niezachowania odległości, jakim powinny odpowiadać miejsca postojowe. Strona zaznaczyła, że nie otrzymała żadnej odpowiedzi na zgłoszenie z dnia 3 lutego 2017 r. mimo wielokrotnych osobistych spotkań z pracownikiem Organu. Strona wniosła o pilne ustosunkowanie się do wniosku/zgłoszenia z dnia 3 lutego 2017 r. Pismem z dnia 20 kwietnia 2020 r. Strona wniosła do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "WINB") "zażalenie" na bezczynność PINB w sprawie wniosku z dnia 3 lutego 2017 r. Pismem z dnia 30 kwietnia 2020 r. WINB przekazał PINB "zażalenie" Strony z prośbą o ustosunkowanie się do zarzutów w nim zawartych. W odpowiedzi (pismo z dnia 2 czerwca 2020 r.) PINB poinformował, że w sprawie zostało wszczęte postępowanie administracyjne (pismo z dnia 24 sierpnia 2017 r.) oraz przeprowadzono w dniu 1 września 2017 r. dowód z oględzin dotyczący przedmiotowych miejsc postojowych. Organ poinformował, że zwrócił się do Wydziału Architektoniczno-Budowlanego Urzędu Miasta o przekazanie akt dotyczących nieruchomości przy ul. U. w G, zaś dalsze czynności zostaną podjęte po otrzymaniu akt. W dniu 10 czerwca 2020 r. do Organu wpłynęły akta dotyczące nieruchomości przy ul. U w G. przekazane przez Wydział Architektoniczno-Budowlany Urzędu Miasta. Pismem z dnia 17 czerwca 2020 r. WINB poinformował Stronę, że złożoną skargę uznał za zasadną i zobowiązał PINB do podjęcia dalszych działań z zachowaniem terminów wskazanych w art. 35 k.p.a. oraz do podjęcia kroków zapobiegających występowaniu analogicznych przypadków w przyszłości. Pismem z dnia 6 grudnia 2021 r. Strona złożyła do WINB ponaglenie na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez PINB postępowania w sprawie rozpoznania wniosku z dnia 3 lutego 2017 r. W dniu 11 stycznia 2022 r. J. Ł. złożyła skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez PINB postępowania w sprawie rozpoznania wniosku z dnia 3 lutego 2017 r. wnosząc o zobowiązanie Organu do załatwienia przedmiotowej sprawy w określonym przez Sąd terminie, stwierdzenie, że PINB dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania, stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie od PINB kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi opisano dotychczasowy przebieg postępowania wskazując, że w dniu 28 lutego 2017 r. został złożony do PINB wniosek o nakazanie Spółdzielni przesunięcie wybudowanych miejsc postojowych, znajdujących się na działce nr [..] (po zmianach nr [..] i [..]), posadowionych wzdłuż drogi osiedlowej przed budynkiem mieszkalnym przy ul. U. kl. A, B i C, której właścicielem jest Spółdzielnia. Zaznaczono, że wniosek dotyczy działek budowlanych nr [..]-[..] (po zmianach [..] i [..]) w G., funkcjonujących jako jedna nieruchomość gruntowa. Nieruchomość graniczy od strony południowej z działką - osiedlem mieszkaniowym - należącą do Spółdzielni. Podniesiono, że przedmiotem wniosku .o wszczęcie postępowania było nakazanie inwestorowi, tj. Spółdzielni, przesunięcie wybudowanych miejsc postojowych od granicy wyżej opisanej nieruchomości gruntowej na odległość minimum 6 m, czyli z zachowaniem odległości zgodnie z rozporządzeniem z 12 kwietnia 2002 r. Miejsca postojowe zostały bowiem wybudowane w odległości począwszy od 3,80 m do 5,50 m. Strona podała, że po 6 miesiącach od złożenia wniosku PINB zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego i poinformował o terminie przeprowadzenia inspekcji w terenie, w dniu 1 września 2017 r. Podkreślono, że Organ wszczął postępowanie niezgodnie z treścią złożonego wniosku ("w sprawie zrealizowania parkingu w sposób zagradzający istniejący wjazd na działki i do garażu"). Strona informowała Organ o błędzie, zarówno telefonicznie, jak i w trakcie inspekcji - z wnioskiem o korektę. Wskazano, że w dniu 1 września 2017 r. zostały przeprowadzone pomiary odległości usytuowania miejsc postojowych od granicy działki. W ocenie Strony pomiary te potwierdziły zasadność zarzutów postawionych we wniosku o wszczęcie postępowania z dnia 28 lutego 2017 r. Skarżąca zarzuciła, że od czasu inspekcji, tj. od 1 września 2017 r., PINB nie podjął żadnych czynności, będąc w posiadaniu podstawowych informacji, m.in. protokołu z przeprowadzonych oględzin w terenie, umożliwiających w stosunkowo krótkim czasie na wydanie decyzji administracyjnej. Wskazano, że pomimo wielokrotnych osobistych spotkań z pracownikami PINB, kontaktów telefonicznych z kierownictwem, ciągłych z ich strony zapewnień o niezwłocznym podjęciu czynności, do dnia dzisiejszego nie ma odpowiedzi. Końcowo zaznaczono, że WINB pismem z dnia 17 czerwca 2020 r. uznał zasadność złożonej skargi ("zażalenie" z dnia 20 kwietnia 2020 r.). W odpowiedzi na skargę PINB wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu Organ podał, że pismem z dnia 24 sierpnia 2017 r. zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie miejsc postojowych wybudowanych przez Spółdzielnię na działce nr [..] obręb [..] (wzdłuż drogi osiedlowej - przed budynkiem przy ul. U. w G.), zaś w dniu 1 września 2017 r. przeprowadził dowód z oględzin w tej sprawie. PINB podał dalej, że pismem z dnia 2 czerwca 2020 r. wystąpił do Wydziału Architektoniczno-Budowlanego Urzędu Miasta o przekazanie akt dotyczących nieruchomości przy ul. U. [..] w G. Wskazano, że ze wstępnej analizy akt wynika, iż przedmiotowe miejsca postojowe wykonane zostały w oparciu o zgłoszenie zamiaru wykonania robót złożone do Wydziału Architektoniczno-Budowlanego Urzędu Miasta. Końcowo wyjaśniono, że opóźnienie w załatwieniu przedmiotowej sprawy spowodowane było koniecznością przekazania sprawy nowemu inspektorowi w związku ze śmiercią inspektora dotychczas prowadzącego sprawę, ilością i skomplikowanym charakterem wpływających spraw, odwołań, interwencji oraz zakończeń budów i wiążących się z nimi kontroli, a także doraźnych akcji kontrolnych przeprowadzanych w ograniczonym osobowo zespole inspektorów i tym samym nadmiernym przeciążeniem inspektorów ilością prowadzonych postępowań. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9). Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W sprawie będącej przedmiotem niniejszej skargi J. Ł. zwalcza bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez PINB postępowania w sprawie rozpoznania jej wniosku z dnia 3 lutego 2017 r. o zobligowanie inwestora, tj. Spółdzielni, do przesunięcia miejsc parkingowych znajdujących się na działce nr [..] od granicy nieruchomości Strony i posadowienie ich w odległości wymaganej odpowiednimi przepisami prawa budowlanego. Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi należy wskazać, że pismem z dnia 6 grudnia 2021 r. Skarżąca wniosła do WINB ponaglenie w związku z bezczynnością i przewlekłym prowadzeniem przez PINB postępowania w sprawie rozpoznania jej wniosku z dnia 3 lutego 2017 r. Tym samym Skarżąca wyczerpała przysługujące jej środki zaskarżenia, zgodnie z wymogiem art. 52 § 1 P.p.s.a., który stanowi, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Natomiast zgodnie z art. 53 § 2b P.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W związku z czym przedmiotowy środek zaskarżenia należy uznać za dopuszczalny. Przechodząc do meritum sprawy należy wskazać, że naczelną zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 k.p.a., jest obowiązek działania organów sprawnie, wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§ 2). Zgodnie zaś z art. 35 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 (§ 4). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (§ 5). Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. bezczynność to stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Natomiast przewlekłość postępowania to stan, w którym postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Dokonując więc rozgraniczenia zakresu skarg na bezczynność i przewlekłość postępowania, pojęcie "bezczynności" należy rozumieć jako niewydanie w terminie decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności. Natomiast przez "przewlekłe prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy. Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyroki NSA: z dnia 31 maja 2016 r. sygn. akt II OSK 1903/15, z dnia 2 czerwca 2016 r. sygn. akt II OSK 1156/16, czy z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12, wszystkie przywołane w niniejszym uzasadnieniu wyroki są dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). W piśmiennictwie wskazuje się, że przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania administracyjnego zaistnieje wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, aby zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia (zob. R. Hauser, M. Wierzbowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2017 r., s. 414). Za postępowanie prowadzone przewlekle uznaje się zatem postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny. Złożona w niniejszej sprawie skarga dotyczy zarówno bezczynności, jak i przewlekłości. W tym zakresie w doktrynie wskazuje się, że przedmiotem postępowania w sprawie ze skargi zarówno na bezczynność, jak i przewlekłość organu jest ustalenie, czy zachodzi potrzeba zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. W obu sprawach sąd administracyjny dysponuje tymi samymi środkami prawnymi (tak: P. Kornacki, glosa krytyczna do wyroku WSA w Krakowie z dnia 20 września 2011 r. sygn. akt II SAB/Kr 67/11, ZNSA 2012, nr 3; G. Rząsa, glosa do uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19, OSP 2021/1/5). W związku z tym przyjmuje się, że w przypadku wniesienia tego rodzaju skargi, sąd ma obowiązek zbadać ją zarówno w aspekcie bezczynności, jak i przewlekłego prowadzenia postępowania przez organy. Sąd rozstrzyga następnie, która z tych form występuje w sprawie, bądź też może stwierdzić, że występują one jednocześnie. Taka konstatacja sądu powinna jednak znaleźć swoje odzwierciedlenie w sentencji orzeczenia. Oceniając tok czynności kontrolowanego Organu w kontekście powyższych uwag Sąd uznał, że pozostaje on bezczynny, a toczące się przed nim postępowanie jest prowadzone w sposób przewlekły. Nie ulega bowiem wątpliwości, że sprawa zainicjowana wnioskiem Skarżącej z dnia 3 lutego 2017 r. dotyczącym miejsc postojowych nie została załatwiona w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a. Na podstawie przesłanych przez Organ akt administracyjnych sprawy należy przyjąć, że wniosek o podjęcie przez PINB władczych działań został złożony 28 lutego 2017 r. W tym bowiem dniu wpłynął do Organu wniosek Skarżącej z dnia 3 lutego 2017 r. o zobligowanie Spółdzielni do przesunięcia miejsc postojowych i posadowienie ich w odległości wymaganej odpowiednimi przepisami prawa budowlanego. Od tego momentu Organ miał ustawowy obowiązek zakończyć postępowanie w terminie miesiąca lub, uwzględniając nawet skomplikowany charakter sprawy, w terminie dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W terminach tych nie zostało jednak wydane rozstrzygnięcie kończące sprawę. Oznacza to, że wniosek Skarżącej z dnia 3 lutego 2017 r. dotyczący miejsc postojowych nie został rozpoznany. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że na dzień wniesienia skargi nie został dochowany termin załatwienia sprawy wynikający z art. 35 § 3 k.p.a. Sprawy nie rozpoznano również na datę orzekania przez Sąd, gdyż do dnia wydania wyroku PINB nie poinformował Sądu o załatwieniu sprawy. W konsekwencji należało uwzględnić żądanie skargi co do wyznaczenia kontrolowanemu Organowi terminu na rozpoznanie sprawy, o czym Sąd orzekł w pkt 1 wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. W tym zakresie Sąd uznał, że termin jednego miesiąca na załatwienie sprawy będzie adekwatny do jej okoliczności. Niezależnie od powyższego Sąd doszedł również do wniosku, że prowadzone przez PINB postępowanie zainicjowane wnioskiem Strony z dnia 3 lutego 2017 r. jest prowadzone w sposób przewlekły. Jak już wyżej wskazano, ww. wniosek wpłynął do Organu w dniu 28 lutego 2017 r. Pismem z dnia 24 sierpnia 2017 r. (a więc po prawie siedmiu miesiącach od wpływu wniosku) PINB zawiadomił Stronę i Spółdzielnię o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie. Organ zawiadomił jednocześnie, że w dniu 1 września 2017 r. zostanie przeprowadzony dowód z oględzin. Po przeprowadzeniu oględzin PINB nie podjął następnie żadnej czynności procesowej. Dopiero w wyniku złożenia przez Skarżącą w dniu 27 kwietnia 2020 r. "zażalenia" do WINB Organ wystąpił do Wydziału Architektoniczno-Budowlanego Urzędu Miasta o przekazanie akt dotyczących nieruchomości przy ul. U.[..] w G. Uczynił to pismem z dnia 2 czerwca 2020 r., a więc prawie trzy lata po dokonanych w dniu 1 września 2017 r. oględzinach. Po otrzymaniu żądanych dokumentów, co miało miejsce w dniu 10 czerwca 2020 r., PINB nie podjął żadnych czynności zmierzających do załatwienia sprawy. Zdaniem Sądu podnoszone przez Organ w odpowiedzi na skargę okoliczności związane z ilością i skomplikowanym charakterem prowadzonych spraw, odwołań, interwencji oraz zakończeń budów i wiążących się z nimi kontroli, a także doraźnych akcji kontrolnych przeprowadzanych w ograniczonym osobowo zespole inspektorów nie mogą usprawiedliwiać trwającego w niniejszym postępowaniu stanu bezczynności i przewlekłości. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że działania PINB w niniejszym postępowaniu nie są podejmowane sprawnie i efektywnie. Postępowanie Organu pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a. Taki sposób procedowania jak w niniejszej sprawie podważa także wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów państwa. Podsumowując, wobec przedstawionej powyżej chronologii działań PINB na tle okoliczności niniejszej sprawy Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jako że Organ nie rozpatrzył wniosku Skarżącej w terminie, czym naruszył postanowienia przepisów art. 35 § 1 i 3 k.p.a. oraz korespondujące z nimi art. 12 § 1 i 2 k.p.a. W ocenie Sądu bezczynność PINB nie budzi wątpliwości. Od wpływu wniosku do Organu, co miało miejsce 28 lutego 2017 r., do dnia wniesienia skargi (11 stycznia 2022 r.) upłynęło prawie pięć lat. PINB dopuścił się zatem zarzucanej mu przez Skarżącą bezczynności, która istnieje nieprzerwanie również w dniu rozstrzygania sprawy przez Sąd (do dnia wydania wyroku Organ nie poinformował Sądu o załatwieniu sprawy). Przy czym podkreślenia wymaga, że dla stwierdzenia bezczynności nie ma znaczenia, z jakich powodów określone działanie nie zostało podjęte, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną czy też niezawinioną opieszałością Organu. Okoliczności te są badane przez Sąd przy ocenie charakteru naruszenia prawa. Z mocy art. 149 § 1a P.p.s.a. Sąd zobligowany był jednocześnie stwierdzić, czy bezczynność i przewlekłość Organu miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ze względu na to, że ustawodawca nie zdefiniował kryteriów stanu rażącego naruszenia prawa, dokonanie kwalifikacji bezczynności lub przewlekłości pozostawiono uznaniu sądu orzekającego. Uznanie to zaś cechuje brak sztywnych ram wartościowania danego stanu rzeczy, opiera się ono na analizie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu pewnych wskazań ustawowych, zasad doświadczenia życiowego i zawodowego. Taka kwalifikacja będzie więc zasadna, gdy stan bezczynności lub przewlekłości jest oczywisty, uporczywy i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 3 lutego 2021 r. sygn. akt II SAB/Gd 107/20). Na tę ocenę rzutuje z kolei m.in. kilkukrotne przekroczenie ustawowego terminu na przeprowadzenie postępowania, długi okres oczekiwania pomiędzy poszczególnymi czynnościami, nie podejmowanie czynności bądź podejmowanie czynności nieefektywnych, dla których uzasadnienia nie znajduje sam organ. Przesłanki te zostały w niniejszej sprawie spełnione, wobec czego Sąd, działając na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., orzekł jak punkcie 2 sentencji. Powyższa ocena skutkowała przyznaniem od PINB na rzecz Skarżącej sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. Należy zauważyć, że jedyną przesłanką warunkującą przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej jest uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W orzecznictwie wskazuje się, że stosowanie środków określonych w art. 149 § 2 P.p.s.a. wobec organu jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, zatem możliwością, z której sąd może skorzystać, jeżeli realia sprawy są niemożliwe do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony. Wybór odpowiedniego środka powinien być zasadniczo warunkowany celem skargi na przewlekłość, którym jest zwalczenie tych stanów mających miejsce w postępowaniu i doprowadzenie do jego zakończenia. Istotna jest również funkcja prewencyjna, mająca na celu zapobieganie, aby w przyszłości organ administracji nie dopuszczał do powstania stanu przewlekłości w postępowaniu. Sąd może przyznać skarżącemu sumę pieniężną w stosownej wysokości, która rekompensuje, przynajmniej w pewnej mierze, uszczerbek (krzywdy, straty itd.), jakiego skarżący doznał na skutek bezczynności lub przewlekłego działania organu administracji (zob. wyrok NSA z dnia 7 września 2021 r. sygn. akt III OSK 1029/21). Przyznanie stronie sumy pieniężnej ma wprawdzie również (jak wymierzenie grzywny) w pewnym zakresie spełniać funkcję represyjno-prewencyjną, tj. dyscyplinować organ w procedowaniu, tym niemniej podstawową funkcją tej instytucji jest jednak funkcja kompensacyjna. Przyznanie stronie wspomnianej sumy ma bowiem przede wszystkim na celu spełnienie funkcji zarówno odszkodowawczej, jak również uczynić zadość krzywdzie, jaką strona poniosła na skutek (mówiąc ogólnie) wadliwie działającej administracji publicznej (zob. wyrok NSA z dnia 27 lipca 2021 r. sygn. akt I OSK 1322/19). Mając to na uwadze Sąd uznał, że w niniejszej sprawie kwota 1.000 zł stanowić będzie rekompensatę dla Skarżącej za uszczerbek, jakiego doznała na skutek nieefektywnego i przewlekłego procedowania przez PINB jej wniosku, a przy tym będzie ona spełniać również funkcję represyjno-prewencyjną dla Organu, zapewniając przestrzeganie przez niego zasad postępowania administracyjnego i swoich obowiązków związanych ze sprawnym jego prowadzeniem w przyszłości. W związku z tym, na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w pkt 3 wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w pkt 4 wyroku na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 P.p.s.a., zasądzając od PINB na rzecz Skarżącej kwotę 100 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi.[pic]