II SAB/Gd 123/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz, Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz, po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2014 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi P. K. na bezczynność Burmistrza w sprawie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. w pozostałym zakresie umarza postępowanie. W skardze z dnia 14 sierpnia 2014 r. (z datą wpływu do organu w dniu 18 sierpnia 2014 r.) P. K. zarzucił Burmistrzowi bezczynność w rozpoznaniu jego wniosku z dnia 11 lipca 2014 r. o udzielenie informacji publicznej o zawieranych przez Gminę od 2012 r. do chwili obecnej umowach dotyczących obsługi prawnej gminy, a w przypadku zawierania takich umów, o udostępnienie ich treści. Skarżący podał, że mimo upływu 14 dni od daty złożenia wniosku organ ani nie udostępnił informacji, ani nie wydał decyzji odmownej zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2014 r., poz. 782). Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do udzielenia żądanej informacji w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Jednocześnie skarżący zastrzegł, że w przypadku udzielenia żądanej informacji po wniesieniu skargi, wnosi o uznanie, że organ pozostawał w bezczynności w dacie jej wniesienia oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania i umorzenie postępowania sadowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Burmistrz w odpowiedzi na skargę wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na jej niedopuszczalność oraz o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania. Oświadczył, że w dniu 17 lipca 2014 r. żądaną informację wysłano wnioskodawcy na błędny adres poczty elektronicznej. Ostatecznie skarżącemu udzielono żądanej informacji niezwłocznie po wpłynięciu skargi, tj. w dniu 18 sierpnia 2014 r. Zdaniem organu przed wniesieniem skargi skarżący winien wezwać organ do usunięcia naruszenia prawa. W przypadku braku odrzucenia skargi postępowanie podlega umorzeniu, skoro skarżący otrzymał wnioskowaną informację publiczną. Pismem z dnia 19 września 2014 r. skarżący, nie cofając skargi, wniósł o umorzenie postępowania sądowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z uwagi na udostępnienie żądanej informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Skarga spełnia formalne wymogi jej dopuszczalności, albowiem w sprawach skarg na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie ma wymogu wyczerpania środków zaskarżenia określony w art. 52 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej i może być wniesiona bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05, teza 1, Lex nr 236545). Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd miał na uwadze aktualne brzmienie art. 149 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tym przepisem sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (§ 1 zd. 1). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1 zd. 2). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 (§ 2). Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony w postanowieniu Naczelny Sąd Administracyjny z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 481/13 (LEX 1299301) oraz wyroku z dnia 26 lipca 2012r. sygn. II OSK 1360/12 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl), gdzie wskazano, że użycie w zdaniu drugim § 1 art. 149 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwrotu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie, z analizy tego przepisu wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu. Stąd mimo, że w zasadniczej części orzekanie o bezczynności organu, po usunięciu stanu bezczynności, staje się rzeczywiście bezprzedmiotowe, to bezprzedmiotowym nie stanie się kwestia oceny charakteru zaistniałej bezczynności. Z uwagi na powyższe wbrew wnioskowi skarżącego z dnia 19 września 2014 r. postępowanie sądowe nie stało się bezprzedmiotowe z powodu braku konieczności zobowiązywania organu do załatwienia wniosku o udzielenie informacji publicznej, która została udzielona po wniesieniu skargi. Orzekając na podstawie art. 149 § 1 zd. 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd miał na względzie, że za rażące naruszenie przepisów regulujących terminy rozpoznawania wniosków o udostępnienie informacji publicznej można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu. Przy ocenie sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, znaczenie będą miały okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu, jego działania w toku rozpoznawania sprawy oraz stopień przekroczenia terminów. Rozpoznając niniejszą sprawę w zakresie stwierdzenia, czy bezczynność podmiotu zobowiązanego do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, Sąd doszedł do przekonania, że organ nie dopuścił się rażącego naruszenia prawa. Bezsporne jest, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). W przedmiotowej sprawie nie sposób dopatrzyć się ze strony organu lekceważenia skarżącego czy też celowego przedłużania postępowania. Organ w odpowiedzi na skargę wyjaśnił bowiem, że rozpatrzył wniosek z dnia 11 lipca 2014 r. i udzielił informacji w formie w nim wskazanej, tj. drogą elektroniczną, jednak wiadomość wysłana została omyłkowo na błędny adres poczty elektronicznej. Ostatecznie informacji udzielono niezwłocznie po wniesieniu rozpoznawanej skargi, tj. w dniu 18 sierpnia 2014 r. Udzielenie informacji nastąpiło zatem przed upływem ostatecznego terminu 2 miesięcy określonego w art. 13 ust. 2 ustawy. Zdaniem Sądu dla oceny, czy w rozpoznawanej sprawie miało miejsce rażące naruszenie prawa, nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych terminów. Musi być ono znaczne bądź też przejawiać się w braku reakcji organu na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Żądana informacja ostatecznie dotarła do skarżącego. Na podstawie art. 149 § 1 zd. 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł zatem jak w punkcie pierwszym wyroku. Bezprzedmiotowe w sprawie stało się jedynie zobowiązanie organu do załatwienia wniosku strony o udzielenie żądanej informacji publicznej skoro ta została skarżącemu udostępniona po wniesieniu skargi. Udzieleniem informacji organ potwierdził, że informacja o zakresie obsługi prawnej gminy, mieściła się w przedmiotowo – podmiotowym zakresie ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej. Taka ocena wniosku strony nie nasuwa wątpliwości sądu co do jej zgodności z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Udzielenie informacji powinno było nastąpić w terminie wskazanym w art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej, wynoszącym – co do zasady – 14 dni od dnia złożenia wniosku. Niepodjęcie przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej stosownych czynności, tj. nieudostępnienie informacji, ani niewydanie decyzji o odmowie jej udzielenia w terminie wskazanym art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej oznacza, że podmiot ten pozostaje w bezczynności. W okolicznościach niniejszej sprawy załatwienie wniosku o udzielenie informacji publicznej nastąpiło po upływie ustawowych 14 dni. Wniosek skarżącego został załatwiony natomiast po wniesieniu skargi na bezczynność. W tym zakresie Sąd, kierując się treścią art. 161 § 1 pkt 3 ustawy - Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi, w punkcie drugim sentencji wyroku, orzekł o umorzeniu postępowania sądowego w pozostałym zakresie, jakim dotyczyło ono zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego.