II SAB/Gd 148/14
WyrokWSA w Gdańsku2014-11-19
Skład orzekający: Dorota Jadwiszczok, Tamara Dziełakowska, Katarzyna Krzysztofowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorstwo energetyczne będące operatorem systemu dystrybucyjnego jest zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, a jeśli tak, to czy jego bezczynność w tym zakresie stanowi rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi
Przedsiębiorstwo energetyczne będące operatorem systemu dystrybucyjnego, ze względu na wykonywanie zadań publicznych związanych z dystrybucją energii elektrycznej i zapewnieniem bezpieczeństwa energetycznego, jest zobowiązane do udostępniania informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. W sytuacji, gdy przedsiębiorstwo udostępniło żądaną informację po wniesieniu skargi na bezczynność, ale przed wydaniem orzeczenia przez sąd, nie można uznać, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zwłaszcza jeśli dokumenty zostały przesłane niezwłocznie po otrzymaniu skargi.Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o udostępnienie dokumentacji dotyczącej posadowienia urządzeń elektroenergetycznych na ich nieruchomości. Przedsiębiorstwo energetyczne nie udzieliło odpowiedzi w ustawowym terminie. Skarżący wnieśli skargę na bezczynność. Po wniesieniu skargi, ale przed wydaniem wyroku przez sąd, przedsiębiorstwo udostępniło część żądanej dokumentacji. Sąd rozpoznał skargę, orzekając o braku rażącego naruszenia prawa i umarzając postępowanie w części, a także zasądzając koszty postępowania.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 2. Umarza postępowanie w pozostałym zakresie. 3. Zasądza od E. Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. solidarnie na rzecz skarżących G. J. i E. J. 374 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok, Sędziowie Sędzia WSA Tamara Dziełakowska (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Maria Flisikowska, po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 19 listopada 2014 r. sprawy ze skargi G. J. i E. J. na bezczynność "A" Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. w sprawie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. umarza postępowanie w pozostałym zakresie, 3. zasądza od "A" Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. solidarnie na rzecz skarżących G. J. i E. J. 374 zł (trzysta siedemdziesiąt cztery złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
G. J. i E. J. wnieśli skargę na bezczynność E. Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. - określanej dalej w skrócie jako "Spółka", polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek skarżących z dnia 6 maja 2014 r. w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 782) – dalej w skrócie jako "ustawa", przy jednoczesnym niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej, zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy.
Skarżący wnieśli o stwierdzenie bezczynności Spółki oraz o zobowiązanie jej do udzielenia informacji w żądanym zakresie i w żądanej formie. Nadto wnieśli o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi, wskazując na treść art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy, stwierdzili, że użycie w tym przepisie terminu "zadania publiczne" eliminuje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań, a dystrybucja energii elektrycznej jest zadaniem publicznym. W świetle tego uznali, że żądanie udostępnienia dokumentacji stanowiącej podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych dotyczy "sprawy publicznej" i nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy.
Dalej wyjaśnili, że w formie pisemnego wezwania z dnia 6 maja 2014 r. wystąpili do Spółki o udostępnienie dokumentacji dotyczącej posadowienia urządzeń elektroenergetycznych znajdujących się na ich nieruchomości. Do dnia wniesienia skargi do sądu skarżący nie otrzymali informacji we wnioskowanej formie, ani rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej czy też w sprawie umorzenia postępowania dotyczącego udostępnienia informacji publicznej.
E. Spółka Akcyjna z siedzibą w G. w odpowiedzi na skargę wyjaśniła, że uwzględniła skargę w trybie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), przesyłając w dniu 11 września 2014 r. pełnomocnikowi skarżących pismo wraz z kserokopią dokumentu protokołu odbioru, w którym to piśmie wyjaśniono ponadto, że Spółka nie posiada innej dokumentacji, o której była mowa we wniosku. W związku z tym Spółka wniosła o umorzenie postępowania w sprawie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 54 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Pełnomocnik skarżących w piśmie z dnia 23 września 2014 r. oświadczył, że postępowanie nie może zostać umorzone wobec niespełnienia wszystkich przesłanek, o których mowa w przepisie art. 54 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. niestwierdzenia przez Spółkę czy jej bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Rozpoznając niniejszą sprawię Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta - zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, obejmuje również bezczynność organów, a w przypadku informacji publicznej także innych podmiotów zobowiązanych do jej udzielenia.
Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest bezczynność E. Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. polegająca na nieudostępnieniu skarżącym G. J. i E. J., w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, żądanej przez nich w piśmie z dnia 6 maja 2014 r. dokumentacji stanowiącej podstawę posadowienia urządzeń elektroenergetycznych na ich nieruchomości w G., działka nr [...].
Skarga spełnia formalne wymogi jej dopuszczalności, ponieważ w sprawach skarg na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie ma wymogu wyczerpania środków zaskarżenia określony w art. 52 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej i może być wniesiona bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05, teza 1, Lex nr 236545).
Oceniając, czy Spółka pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżących z dnia 6 maja 2014 r., należało ustalić, czy jest ona podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, a także czy żądana przez skarżących dokumentacja stanowi informację publiczną.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, która podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy, udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym: treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających. Informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które władzę publiczną realizują lub gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02, dostępny na stronie internetowej http://.orzeczenia.nsa.gov.pl). Treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą, stanowi informację publiczną. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i te, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części go dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od niego (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 721/08, Baza Orzeczeń LEX nr 423325).
Z powyższego wynika, że żądane przez skarżących dokumenty, stanowiące podstawę lokalizacji i budowy oraz ewentualnej modernizacji infrastruktury elektroenergetycznej, należą do informacji o danych publicznych i stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy, obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1. organy władzy publicznej, 2. organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3. podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4. podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5. podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Z powołanego przepisu wynika, że zobowiązane do udzielenia informacji publicznej zostały nie tylko władze publiczne, lecz również podmioty wykonujące zadania publiczne, nie będące organami władzy publicznej.
W świetle art. 3 pkt 25 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r. poz. 1059 ze zm.), E. Spółka Akcyjna z siedzibą w G. jako operator systemu dystrybucyjnego, jest przedsiębiorstwem energetycznym zajmującym się dystrybucją paliw gazowych lub energii elektrycznej, odpowiedzialnym za ruch sieciowy w systemie dystrybucyjnym gazowym albo systemie dystrybucyjnym elektroenergetycznym, bieżące i długookresowe bezpieczeństwo funkcjonowania tego systemu, eksploatację, konserwację, remonty oraz niezbędną rozbudowę sieci dystrybucyjnej, w tym połączeń z innymi systemami gazowymi albo innymi systemami elektroenergetycznymi. Obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego wymienia art. 9c ust. 3 Prawa energetycznego, działalność przedsiębiorstwa energetycznego w tym zakresie dotyczy spraw publicznych w rozumieniu art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 25 lipca 2006 r. sygn. akt P 24/05 wskazał, że dostęp do zasobów energetycznych ma podstawowe znaczenie z punktu widzenia istnienia społeczeństwa i poszczególnych jednostek, suwerenności i niepodległości państwa, a zatem zapewnienia wolności i praw człowieka i obywatela. Dysponowanie zasobami energetycznymi warunkuje możliwość urzeczywistnienia dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ma związek z zapewnieniem bezpieczeństwa obywateli i zasadą zrównoważonego rozwoju o której mowa w art. 5 Konstytucji. Obowiązkiem władzy publicznej jest zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego kraju, a więc dążenie do zaspokojenia istniejących, jak i przewidywanych potrzeb energetycznych (OTK-A 2006/7/87, Dz. U.2006/141/1012, Baza Orzeczeń LEX nr 198687).
Dokonanej przez Trybunał Konstytucyjny oceny nie zmienia okoliczność, że przedsiębiorstwo energetyczne jest przede wszystkim uczestnikiem rynku i przedsiębiorcą, jak również na odmienność (na tle prawa obowiązującego w okolicznościach przytoczonego wyroku TK) aktualnego funkcjonowania rynku energetycznego, ustalonego nowelizacją ustawy - Prawo energetyczne, wskutek wejścia w życie Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/54/WE z dnia 26 czerwca 2003 r. dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej i uchylającej dyrektywę 96/92/WE (Dz. U. U.E.EL z dnia 15 lipca 2003 r., nr 176, poz. 37, ze zm.). Dla porządku należy zaznaczyć, że dyrektywa nr 2003/54 aktualnie nie obowiązuje, została uchylona mocą Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/72/WE dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej i uchylającej dyrektywę 2003/54/WE (Dz. U. UE L z dnia 14 sierpnia 2009 r., nr 211, poz. 55). Niemniej, Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 25 lipca 2006 r. mimo, że dokonywał zgodności z Konstytucją RP przepisów ustawy - Prawo energetyczne w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją dokonaną w 2005 r., a opartą na wynikającym z dyrektywy 2003/54/WE rozdziale systemów energetycznych, to swoje wnioski wyprowadził z Konstytucji RP. Z tych przyczyn nie ma podstaw do twierdzenia, że rozważania Trybunału utraciły aktualność. Również obecnie, po zmianach dokonanych w ustawie Prawo energetyczne, a także na gruncie obecnie obowiązującej dyrektywy 2009/72/WE (art. 2 pkt 35 dyrektywy) operator systemu dystrybucyjnego pozostaje przedsiębiorstwem energetycznym, które ze względu na dysponowanie zasobami energetycznymi wykonuje zadania publiczne. Dyrektywa 2009/72/WE w art. 25 ust. 1 wskazuje, że operator systemu dystrybucyjnego jest odpowiedzialny za zapewnienie długoterminowej zdolności systemu do zaspokajania uzasadnionego zapotrzebowania na dystrybucję energii elektrycznej, za eksploatację, utrzymanie i rozbudowę w warunkach opłacalności ekonomicznej bezpiecznego, niezawodnego i wydajnego systemu dystrybucji energii elektrycznej na swoim obszarze, z należytym poszanowaniem środowiska i efektywności energetycznej. Postanowienia obecnie obowiązującej dyrektywy 2009/72/WE potwierdzają aktualność tezy postawionej przez Trybunał Konstytucyjny we wskazanym wyroku, że dysponowanie zasobami energetycznymi warunkuje możliwość urzeczywistnienia dobra wspólnego i ma związek z zapewnieniem bezpieczeństwa obywateli i zasadą zrównoważonego rozwoju.
Zdaniem Sądu rozdział usług sprzedaży i dystrybucji energii elektrycznej przewidziany w znowelizowanej ustawie - Prawo energetyczne pozostaje bez wpływu na ocenę sądu odnośnie wykonywania przez Spółkę zadań publicznych. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, rola przedsiębiorstw energetycznych jest kluczowa w zapewnieniu bezpieczeństwa energetycznego, ze względu na fakt, że to właśnie te podmioty wykonują działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania, przetwarzania, magazynowania, przesyłania, dystrybucji paliw albo energii lub obrotu nimi. Jednocześnie ze względu na ich znaczenie, wykonywanie tego rodzaju działalności gospodarczej zostało obwarowane wieloma obowiązkami, jakie te podmioty w zakresie wykonywanej działalności muszą wykonywać, a które przekładają się na odpowiedni poziom bezpieczeństwa energetycznego. Bezpieczeństwo energetyczne zaliczane jest do szeroko rozumianego bezpieczeństwa ekonomicznego, ponieważ energia i surowce energetyczne stanowią produkty strategiczne mające realny wpływ na wszystkie elementy prawidłowego funkcjonowania państwa. Są zatem determinantą działania organów państwa nie tylko na polu gospodarczym, lecz także politycznym, ekologicznymi i społecznym (por. Komentarz do art. 1 ustawy Prawo energetyczne, red. Zdzisław Muras, Mariusz Swora, LEX). W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego podkreśla się, że art. 5 Konstytucji RP wskazuje najdonioślejsze wartości i najbardziej podstawowe cele, w których realizację powinny się włączyć wszelkie organy władzy publicznej, wykorzystując wszystkie ich kompetencje (zob. wyrok TK z dnia 13 maja 2009 r., Kp 2/09, OTK-A 2009, nr 5, poz. 66), przy tym zawsze należy postrzegać je przez pryzmat zasady zrównoważonego rozwoju. Jak podkreśla to orzecznictwo, zasada ta pełni przede wszystkim rolę dyrektywy wykładni. Wtedy gdy pojawiają się wątpliwości co do zakresu obowiązków, rodzaju obowiązków i sposobu ich realizacji należy posiłkować się zasadą zrównoważonego rozwoju (por. Komentarz j.w.).
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10, obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego wymienia art. 9c ust. 3 ustawy - Prawo energetyczne i z pewnością działalność przedsiębiorstwa energetycznego w tym zakresie dotyczy spraw publicznych w rozumieniu art. 4 ustawy. Zawarte w tym przepisie formułowanie "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od "zadań władzy publicznej". Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne i wyrażone unormowania ustawowe. Pojęcie "zadanie publiczne" użyte w art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej zamiast pojęcia "zadanie władzy publicznej" użytego w art. 61 Konstytucji RP ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10, Lex nr 737513).
Budowa i utrzymywanie przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń stanowi cel publiczny w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.).
W konsekwencji powyższych rozważań przedsiębiorstwo energetyczne, jakim jest E. Spółka Akcyjna z siedzibą w G. wykonuje zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej i jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w świetle ustawy o dostępie do informacji publicznej (zob.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 102/13 Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10, Baza Orzeczeń LEX nr 737513; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt IV SAB/Po 87/12, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl).
Fakt, że Spółka jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w świetle ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz fakt, że żądane przez skarżących we wniosku z dnia 6 maja 2014 r. dokumenty, stanowiące podstawę posadowienia urządzeń elektroenergetycznych, stanowią informację publiczną w myśl ustawy, obligowały Spółkę do załatwienia wniosku skarżących w sposób określony w ustawie o dostępie do informacji publicznej.
Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 i 2 ustawy). Stosownie zaś do treści art. 14 ust. 1 ustawy na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępniania informacji w sposób i w formie określonych we wniosku.
Bezczynność organu rozpoznającego wniosek o udzielenie informacji publicznej, występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie rozpoznał złożonego wniosku.
W niniejszej sprawie postępowanie o udzielenie informacji publicznej zostało wszczęte wnioskiem skarżących z dnia 6 maja 2014 r. Spółka powinna zakończyć to postępowanie w sposób przewidziany prawem, tj. udzielić żądanej informacji albo wydać decyzję o odmowie udostępnienia żądanej informacji, albo decyzję o umorzeniu postępowania, bądź zawiadomić wnioskującego, że informacji tej nie posiada. E. Spółka Akcyjna z siedzibą w G. do momentu wniesienia skargi nie ustosunkowała się w ogóle do wniosku skarżących. W tej dacie Spółka pozostawała zatem w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżących.
Rozpoznając sprawę ze skargi na bezczynność, sąd musi jednakże uwzględnić stan faktyczny z daty orzekania. Jeżeli bowiem w toku postępowania sądowo-administracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wydał akt lub dokonał czynności, chociażby z przekroczeniem ustawowych terminów, oznacza to, że organ nie pozostaje w stanie bezczynności (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1979/1, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl).
Zarówno z odpowiedzi Spółki na skargę, jak i ze znajdującego się w nadesłanych przez Spółkę aktach administracyjnych przedmiotowej sprawy pisma z dnia 11 września 2014 r. wynika, że już po wniesieniu skargi, a przed wydaniem orzeczenia przez Sąd, Spółka zakończyła postępowanie w ten sposób, że przesłała kserokopię posiadanego dokumentu protokołu odbioru na adres pełnomocnika skarżących, udzielając tym samym informacji publicznej, której dotyczyła skarga na bezczynność (udostępnienia dokumentacji). Zatem w momencie rozpoznawania skargi przez Sąd nie pozostawała już w bezczynności.
Pełnomocnik skarżących powyższych okoliczności nie kwestionował. W piśmie z dnia 23 września 2014 r. stwierdził bowiem jedynie, że postępowanie nie może zostać umorzone, ponieważ Spółka nie stwierdziła, czy jej bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd uznał tym samym, że skarżący podtrzymują skargę jedynie w zakresie żądania rażącego naruszenia prawa i zwrotu kosztów postępowania. Treść skargi wskazuje, że dotyczyła ona wyłącznie udostępnienia dokumentacji podanej we wniosku z 6 maja 2014 r. Jeżeli chodzi o pozostałe informacje, o których mowa w tym wniosku, co do których Spółka uznała, że stanowią informację przetworzoną ewentualna bezczynność może być kwestionowana odrębną skargą, strony nie poinformowały bowiem jaki jest stan sprawy w tym zakresie na dzień orzekania, więc treść pisma z dnia 23 września 2014 r. przesądziła o zakresie rozstrzygnięcia Sądu.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do zastosowania trybu przewidzianego w art. 149 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i orzekania o obowiązku wydania przez Spółkę aktu lub podjęcia czynności. Co za tym idzie, postępowanie dotyczące bezczynności w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe. Należało zatem je umorzyć na podstawie
art. 161 § 1 pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uznając, wobec wypełnienia przez Spółkę obowiązku, którego dotyczy skarga, że orzekanie o zobowiązaniu do jego wykonania jest bezprzedmiotowe (por.: uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r. sygn. akt I OPS 6/08, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl).
Wydanie przez organ decyzji, czy też - jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie - udostępnienie informacji publicznej, nie zwalnia jednak Sądu z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce rażącym naruszeniem prawa (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12 oraz z dnia 18 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 1143/13, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl). Stosownie do art. 149 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd ma bowiem obowiązek ustalenia czy bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, niezależnie od tego czy w dacie wyrokowania organ pozostawał w bezczynności, czy też nie.
W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że bezczynność Spółki nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Rozpoznając sprawę w tym zakresie, Sąd wziął pod uwagę niekwestionowaną okoliczność, że Spółka uczyniła zadość żądaniu, przesyłając skarżącym wraz z pismem z dnia 11 września 2014 r. posiadane dokumenty zgodnie z wnioskiem z dnia 6 maja 2014 r., na wskazany przez pełnomocnika adres. Wprawdzie wskazany w ustawie czternastodniowy termin do załatwienia sprawy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej upłynął w dniu 20 maja 2014 r., jednakże Sąd uwzględnił fakt, że Spółka przesłała dokumenty niezwłocznie po otrzymaniu skargi na bezczynność. W tej sytuacji nie można - zdaniem Sądu - postawić jej zarzutu rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie prawa w rozumieniu przepisu art. 149 ustawy - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie przepisów o terminach załatwienia sprawy administracyjnej. Jednakże, w przekonaniu Sądu, celem ustalenia, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, lecz także uwarunkowane okolicznościami sprawy czynności jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Z rażącym naruszeniem prawa w sytuacji bezczynności organu mielibyśmy do czynienia w sytuacji, gdyby organ w ogóle pozostawił wniosek skarżących bez odpowiedzi w jakiejkolwiek formie, bądź znacznie przewlekał ustosunkowywanie się do wniosku. Taka zaś sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie.
O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 201 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z uwagi na fakt, że uwzględnienie skargi, o którym mowa w art. 54 § 3 ww. ustawy, nie pozbawia skarżących prawa do zwrotu tych kosztów postępowania. Na zasądzone solidarnie, w myśl art. 202 § 2 tej ustawy, koszty składa się uiszczony wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł oraz wynagrodzenie radcy prawnego - ustalone na podstawie przepisu § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490), wraz z opłatą od pełnomocnictwa, w łącznej wysokości 274 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło