II SAB/Gd 15/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. G. na przewlekłość postępowania Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu D. G. ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi. D. G., reprezentowany przez radcę prawnego K. T., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na przewlekłość postępowania Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego. Skargę zarejestrowano pod sygn. III SAB/Gd 114/21. Zarządzeniem sędziego sprawozdawcy z 20 stycznia 2022 r. wezwano pełnomocnika skarżącego o udzielenie informacji na piśmie, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, czy przed wniesieniem skargi strona skarżąca wnosiła ponaglenie do właściwego organu, a jeśli tak, to należało nadesłać odpis tego ponaglenia. Przesyłka zawierającą ww. wezwanie została doręczona pełnomocnikowi skarżącego 27 stycznia 2022 r. (vide: k. nr 44 akt). W konsekwencji, 7-dniowy termin do wykonania wezwania upłynął w dniu 3 lutego 2022 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III z 2 lutego 2022 r. sprawę przekazano według właściwości do Wydziału II tutejszego sądu, gdzie została zarejestrowana pod sygnaturą II SAB/Gd 15/22, o czym poinformowaną stronę skarżącą pismem z 4 lutego 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga D. G. podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329), zwanej dalej p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Stosownie do art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z kolei w myśl art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 – zwanej dalej k.p.a.) stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność) lub postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Zgodnie z § 2 powołanego przepisu ponaglenie zawiera uzasadnienie. Środek ten jest wnoszony do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (art. 37 § 3 pkt 1) lub do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (art. 37 § 3 pkt 2). Ponaglenie jest pismem, które – stosownie do art. 63 k.p.a. – powinno spełniać wymogi pisma w postępowaniu administracyjnym. Z przytoczonych przepisów wynika obowiązek wniesienia ponaglenia, a dopiero następnie - skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Jak zauważył NSA, warunki formalne skargi do sądu administracyjnego wskazane są enumeratywnie w art. 46 (wymagania formalne dla każdego pisma strony) oraz w art. 57 § 1 (dodatkowe wymagania dla pisma będącego skargą) p.p.s.a. Żaden z tych przepisów nie wskazuje wymogu dołączenia do skargi dowodu wyczerpania środków prawnych, które służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, albo wymogu dołączenia ponaglenia (art. 52 p.p.s.a.). Czym innym są bowiem warunki formalne pisma będącego skargą, co do uzupełnienia których, o ile nie zostaną spełnione, skarżący winien być wezwany w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi (art. 49 § 1 i 2 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), a czym innym kwestia dopuszczalności skargi. Jeśli w aktach administracyjnych przekazanych do sądu brak jest dowodu wyczerpania środków prawnych przed wniesieniem skargi, to sąd winien zażądać od skarżącego wyjaśnień, mających wpływ na ocenę dopuszczalności skargi. Natomiast, wezwanie w tym zakresie nie stanowi wezwania do usunięcia braków formalnych skargi w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a., obwarowanego rygorem z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (zob. postanowienia: z 5 października 2021 r., II OZ 622/21, z 30 września 2021 r., II GSK 1521/21, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W myśl art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. natomiast sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn (niż wymienione w pkt 1 – 5, przyp. sądu) wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W niniejszej sprawie skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, złożył skargę na przewlekłość postępowania Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego. Zatem uwzględniając powyższe przepisy przed złożeniem skargi należało wnieść ponaglenie do organu wyższego stopnia. W celu wykazania, że skarżący zrealizował powyższy obowiązek - sąd wezwał go do udzielenia informacji, czy przed złożeniem skargi zostało wniesione ponaglenie. Pełnomocnik skarżącego otrzymał 27 stycznia 2022 r. wezwanie sądu do wskazania, czy w sprawie wniesiono ponaglenie – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Od tego czasu ani pełnomocnik skarżącego ani sam skarżący nie przedstawili dowodu w postaci pisma stanowiącego ponaglenie w rozumieniu art. 37 k.p.a., co stanowi warunek formalny dopuszczalności skargi na bezczynność organu. W tej sytuacji sąd uznał, że skarga jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu, o czym orzekł w punkcie 1 postanowienia, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. Natomiast w punkcie 2, zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd zwrócił skarżącemu wpis sądowy od odrzuconej skargi. Przy czym jak wynika z akt sprawy do skargi uiszczono wpis sądowy w kwocie 200 zł. Jednakże, jak ustalił pracownik tutejszego sądu, ww. kwota 200 zł jest równa sumie wpisów sądowych od dwóch skarg (pierwotnie zarejestrowanych pod sygnaturami w Wydziale III WSA Gdańsk), tj.: w sprawach o sygn. III SAB/Gd 114/21 (100 zł) oraz III SAB/Gd 128/21 (100 zł) – vide: notatka urzędowa z 19 listopada 2021 r.