II SAB/Gd 186/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) sędzia WSA Jolanta Górska sędzia WSA Dorota Jadwiszczok po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 marca 2016 r. sprawy ze skargi W. B. na bezczynność I. G. – S. Dyrektora Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej [...] w G. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. W. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność I. G. – S. Dyrektora Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej [...] w udostępnieniu informacji publicznej w postaci wytworzonej dokumentacji w zakresie "Pełna dokumentacja dotycząca odstąpienia Dyrekcji oraz lekarzy poradni kardiologicznych i endokrynologicznych [...] od leczenia mojej osoby – W. B. (pesel...) (oprócz dokumentów, które już posiadam, t.j. pismo z dnia 17.08.2015 r. zaadresowane do mnie i informujące o odstąpieniu od leczenia oraz pismo z dnia 24.08.2015 r. zawierające odpisy dokumentacji medycznej). We wniosku z dnia 24 września 2015 r. wskazano jako formę przekazania informacji – przesłanie pocztą elektroniczną na podany adres. W skardze skarżący domaga się zobowiązania Dyrektor NZOZ [...] I. G. – S. do udzielenia żądanej informacji w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, stwierdzenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenia grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości oraz zasądzenia kosztów postępowania. Jak wynika z treści skargi opisany wniosek przesłano listem poleconym doręczonym adresatowi w dniu 28 września 2015 r., do dnia wniesienia skargi nieudostępniono żądanych informacji ani nie wydano decyzji odmownej. Wskazuje się w skardze na naruszenie art. 13 ust. 1 i art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarżący przywołuje orzecznictwo sądowoadministracyjne dla poparcia tezy o bezczynności organu w niniejszej sprawie, braku konieczności wyczerpania środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi oraz braku podstaw do umorzenia postępowania na podstawie art. 161 p.p.s.a. w sytuacji ustania bezczynności organu przed wydaniem wyroku i konieczności orzeczenia, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz w przedmiocie grzywny. W odpowiedzi na skargę I. G. – S. – Dyrektor NZOZ [...], reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o jej odrzucenie jako skierowanej do podmiotu, niebędącego organem w rozumieniu art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej bądź o jej oddalenie jako niezasadnej. Wnosi też o zasądzenie kosztów postępowania na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. Jak wynika z treści odpowiedzi na skargę odnośnie jej odrzucenia zobowiązana twierdzi, że jest osobą fizyczną, przedsiębiorcą. Nie jest podmiotem, o którym mowa w art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Działa na podstawie art. 4 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2015 r., poz. 618 ze zm.). Uzasadniając oddalenie skargi twierdzi zobowiązana, że żądana informacja nie jest informacją publiczną, lecz informacją w sprawie indywidualnej, objętą ścisłą reglamentacją wynikającą z przepisów szczególnych. Dokumentacja związana z odstąpieniem od leczenia uregulowana jest w art. 38 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. z 2015 r., poz. 464). Lekarz w związku z odstąpieniem od leczenia ma wobec pacjenta dwa obowiązki: właściwego poinformowania go od odstąpienia oraz odnotowania tego faktu w dokumentacji medycznej. Skarżący, co sam przyznaje, otrzymał zarówno powiadomienie o odstąpieniu od leczenia jak i dokumentację medyczną. Domaganie się innej dokumentacji jest nieuzasadnione, choćby z tej przyczyny, że przepisy nie przewidują jej istnienia. Dokumentacja powstająca z odstąpieniem od leczenia nie jest informacją publiczną, gdyż nie jest związana z działalnością publiczną podmiotu, lecz realizacją praw pacjenta określonych przepisami ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw pacjenta (Dz. U. z 2012 r., poz. 159 ze zm.), nadto realizacją wobec konkretnej osoby fizycznej. Informacje dotyczące praw pacjenta podlegające ujawnieniu w dokumentacji medycznej podlegają udostępnieniu w trybie art. 26 i 27 tej ostatniej ustawy, a nie w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Podkreślono w odpowiedzi na skargę, że dokumentację medyczną skarżący otrzymał, co sam przyznał. W pozostałym zakresie realizacja praw pacjenta pozostaje w trybie kontroli sprawowanej przez Rzecznika Praw Pacjenta w trybie określonym w art. 50 i nast. ustawy o prawach pacjenta (...), z czego skarżący też skorzystał. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola legalności, zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 297, ze zm.) obejmuje również bezczynność organów, a w przypadku informacji publicznej także innych podmiotów zobowiązanych do jej udzielenia. Bezczynność organu administracji publicznej polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Oznacza to, że organ właściwy w sprawie i zobowiązany do podjęcia czynności, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez ten organ oczekiwanego aktu. W sprawach dotyczących dostępu do informacji publicznej odwołać się trzeba w pierwszej kolejności do art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, według którego obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Według ust. 2 prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu, przy czym tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy (ust. 3). Konkretyzacją prawa dostępu do informacji publicznej zajmuje się w szczególności ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 2058), zwana dalej u.d.i.p. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Według art. 2 u.d.i.p., każdemu przysługuje (z zastrzeżeniem art. 5), prawo dostępu do informacji publicznej, a od osoby wykonującej to prawo nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Obowiązek realizacji prawa dostępu do informacji publicznej spoczywa na określonych w art. 4 u.d.i.p. podmiotach. Na gruncie niniejszej sprawy, zważywszy że mamy do czynienia ze zobowiązaną osobą fizyczną – przedsiębiorcą, przywołać należy treść art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., według którego obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Wymienione w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. podmioty są zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej, jeśli znajduje się ona w ich posiadaniu (zob. art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Podmiotem leczniczym, działającym na podstawie ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2015 r., poz. 618), jest między innymi zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 (w związku z art. 2 ust. 1 pkt 5 tej ustawy) przedsiębiorca w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015 r. poz. 584) we wszelkich formach przewidzianych dla wykonywania działalności gospodarczej, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Działalność lecznicza polega w szczególności na udzielaniu świadczeń zdrowotnych (art. 3 ustawy o działalności leczniczej). Zatem samodzielny, również niepubliczny zakład opieki zdrowotnej, w rozumieniu przywołanej ustawy, wykonujący zadania publiczne związane z ochroną zdrowia i pokrywające koszty udzielanych świadczeń zdrowotnych ze środków publicznych ubezpieczonych, należy do kategorii podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznych. Kwestia ta nie budzi też wątpliwości w judykaturze (zob. m. in. wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych: w Poznaniu z dnia 15 stycznia 2015 r., sygn. akt II SAB/Po 96/14; w Warszawie z dnia 4 listopada 2014 r., sygn. akt II SAB/Wa 416/14; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 358/11; wszystkie dostępne w CBOSA). W tym kontekście żądanie odrzucenia skargi z uwagi na brak przymiotu organu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej jest niezasadne. Trafne jest natomiast stanowisko podmiotu zobowiązanego w kwestii merytorycznej, dotyczącej charakteru żądanej w niniejszej sprawie informacji. Rozważając zakres żądania sąd uznał, że informacja dotycząca odstąpienia "dyrekcji oraz lekarzy poradni kardiologicznych i endokrynologicznych [...]" od leczenia skarżącego (zarazem wnioskodawcy – W. B.) nie stanowi informacji publicznej, lecz informację wynikającą z realizacji prawa pacjenta do dostępu do dokumentacji medycznej dotyczącej jego stanu zdrowia oraz udzielonych mu świadczeń zdrowotnych, realizowaną na podstawie ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2016, poz. 186). Prawo pacjenta realizowane jest na podstawie art. 23 – 26 tej ustawy, dokumentacja medyczna udostępniana jest przez podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych również innym podmiotom, na warunkach określonych w art. 26 ust. 3 do 28. Zawartość dokumentacji medycznej określa art. 25 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta i obejmuje miedzy innymi szczegółowe oznaczenie pacjenta, oznaczenie podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych, opis stanu zdrowia pacjenta lub udzielonych mu świadczeń zdrowotnych. W tym też zakresie pozostaje niesporne, że przedmiotowa dokumentacja medyczna została skarżącemu przesłana przez podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych przed złożeniem wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący zaś domaga się w istocie czegokolwiek, co jego zdaniem nie zostało mu przesłane, a czego według podmiotu zobowiązanego nie wytworzono, gdyż nie było takiego obowiązku. Jak trafnie wskazuje podmiot zobowiązany, procedura związana z odstąpieniem od leczenia uregulowana jest w art. 38 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. z 2015 r., poz. 464). Zgodnie z ust. 4 art. 38 tej ustawy, w przypadku odstąpienia od leczenia lekarz ma obowiązek uzasadnić i odnotować ten fakt w dokumentacji medycznej. Jak zatem wynika z niespornych okoliczności sprawy, dokumentacja medyczna przesłana skarżącemu zawiera elementy niezbędne dla wypełnienia obowiązków wynikających z przywołanych ustaw. Definicję informacji publicznej zawiera przytoczony już przepis art. 1 ust. 1 u.d.i.p., który też należy odczytywać poprzez jego uszczegółowienie zawarte w art. 6 u.d.i.p. Według ust. 1 pkt 4 (podpunkty "a" do "d") tego przepisu, udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym: treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć; dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających; treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu; stanowiska w sprawach publicznych zajęte przez organy władzy publicznej i przez funkcjonariuszy publicznych w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego; treść innych wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej; informacje o stanie państwa, samorządów i ich jednostek organizacyjnych. Przedmiotowe żądanie wnioskodawcy dotyczące dokumentów związanych z jego leczeniem czy też odstąpieniem od leczenia nie mieści się jednak w ramach określonych przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie dotyczy w szczególności informacji o danych publicznych lecz informacji o danych prywatnych, służących realizacji prawa dostępu do dokumentacji medycznej na podstawie ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. W tym kontekście niemniej bezzasadne jest żądanie dotyczące udostępnienia informacji, która nie została wytworzona i nie mieści się w ramach dokumentacji medycznej. Na gruncie ustawy o dostępie do informacji medycznej wskazana w skardze jako podmiot zobowiązany I. G. – S. Dyrektor Niepublicznego Zakładu Opieki zdrowotnej [...] nie pozostaje zatem w bezczynności. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami oddalił skargę jako bezzasadną.