II SAB/Gd 2/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Pellowska, po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2014 r. w Gdańsku sprawy ze skargi R. D. i H. D. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie opinii dotyczącej wstępnego projektu podziału nieruchomości 1. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze do rozpatrzenia zażalenia R. D. i H. D. na postanowienie Wójta Gminy K. z dnia 20 lutego 2013 r. w terminie jednego miesiąca od daty otrzymania akt administracyjnych wraz z odpisem wyroku ze stwierdzeniem jego prawomocności, 2. stwierdza, że bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego solidarnie na rzecz skarżących R. D.i H. D. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wójt Gminy postanowieniem z dnia 20 lutego 2013 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku skarżących H. D. i R. D., odmówił zaopiniowania wstępnego projektu podziału nieruchomości oznaczonej ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni 0,3012 ha, obręb B. Pismem z dnia 24 marca 2013 r., nadanym w dniu 25 marca 2013 r., H. D. i R. D. wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie, a organ I instancji nie znajdując podstaw do zastosowania art. 132 kpa, przekazał to zażalenie wraz z aktami sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Sprawa wpłynęła do Kolegium w dniu 12 kwietnia 2013 r. i została zarejestrowana pod numerem [...]. Wobec nierozpoznania wniesionego zażalenia H. D. i R. D. wnieśli w dniu 4 listopada 2013 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w zakresie bezczynności organu w rozpatrywaniu zażalenia. W dniu 4 grudnia 2013 r. H. D. i R. D. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w rozpoznaniu zażalenia na postanowienie Wójta Gminy z dnia 20 lutego 2013 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie, gdyż została złożona z naruszeniem trybu określonego w art. 54 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jako że została wniesiona za pośrednictwem tutejszego Sądu, mimo że przepisy prawa nie dają ku temu podstaw. Nadto wskazano na przekroczenie terminu z art. 53 § 2 ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów między innymi w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga dotyczy bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego w rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez H. D. i R. D. od postanowienia Wójta Gminy z dnia 20 lutego 2013 r., nr [...] wydanego w przedmiocie zaopiniowania wstępnego projektu podziału nieruchomości oznaczonej ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni 0,3012 ha, obręb B. Skarga jest zatem dopuszczalna, a ponadto skarżący wyczerpali wymogi formalne do wniesienia skargi na bezczynność organu, albowiem, stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 37 § 1 kpa, przed wniesieniem skargi na bezczynność organu odwoławczego wystąpili do Samorządowego Kolegium Odwoławczego pismem z dnia 25 października 2013 r. z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Wbrew twierdzeniom organu nie stanowi podstawy do odrzucenia skargi okoliczność, że wniesiono ją najpierw do tutejszego Sądu, która w żadnym razie nie świadczy o naruszeniu trybu. Zgodnie bowiem z poglądami doktryny i orzecznictwem sądowoadministracyjnym wniesienie skargi bezpośrednio do sądu, zamiast za pośrednictwem organu administracji publicznej, powoduje, że sąd ten powinien ją przekazać właściwemu organowi administracji publicznej w celu nadania jej biegu, a o zachowaniu terminu do wniesienia skargi decyduje data nadania skargi przez sąd do organu (T. Woś (w:) T. Woś (red.), H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, 2005 r., s. 248). Jak wskazuje się w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2011 r., sygn. akt II FSK 2554/10 (Lex nr 742361) wniesienie skargi (...) bezpośrednio do sądu, zamiast za pośrednictwem organu administracji publicznej, powoduje ten skutek, że sąd ten powinien ją przekazać właściwemu organowi administracji publicznej w celu nadania jej biegu. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie, jako że skarżący nadali przedmiotową skargę w dniu 4 grudnia 2013 r. (data stempla pocztowego), jednakże skierowali ją bezpośrednio na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, zaś Sąd, działając na podstawie art. 54 § 1, 2, i 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przekazał skargę Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w dniu 13 grudnia 2013 r. – jako mylnie wniesioną. W niniejszej sprawie nie ma również podstaw do stwierdzenia, że skarga podlega odrzuceniu z uwagi na przekroczenie wskazanego w art. 53 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi terminu do jej wniesienia. Przepis ten stanowi, że w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Art. 52 § 3 i 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi regulują przypadki skarg na akty i czynności wymienione w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a oraz inne akty, czyli generalnie na podjęte przez organy akty i czynności. Termin wskazany w art. 53 § 2 ustawy nie ma zatem zastosowania do przypadków bezczynności organu. Takie też stanowisko reprezentowane jest w doktrynie oraz orzecznictwie sądów administracyjnych, w których przyjmuje się, że wskazane w art. 53 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi terminy nie znajdują zastosowania do skargi na bezczynność, która może być wniesiona w dowolnym czasie, aż do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji (vide: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2011, s. 288). Przechodząc do merytorycznej oceny skargi należało uznać jej zasadność. Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest w niniejszej sprawie, zgodnie z art. 17 ust. 1 kpa, właściwym organem odwoławczym w stosunku do organu I instancji i rozstrzyga zażalenie według reguł określonych w rozdziale 11 Kodeksu postępowania administracyjnego, przy czym do terminu załatwienia sprawy przez ten organ stosować należy wymogi określone przepisem art. 35 kpa w związku z art. 133 kpa i w zw. z art. 144 kpa. Artykuł 144 kpa stanowi, że w sprawach nie uregulowanych w rozdziale 11 do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Przepisem takim jest m.in. art. 133 kpa, który ustanawia termin, w którym organ I instancji obowiązany jest przekazać odwołanie organowi odwoławczemu. Termin ten wynosi siedem dni od dnia, w którym organ otrzymał odwołanie zaś datą wszczęcia postępowania odwoławczego jest data otrzymania odwołania przez organ odwoławczy. Zgodnie zaś z art. 35 ust 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W myśl art. 104 § 1 kpa, przez załatwienie sprawy należy rozumieć wydanie przez organ decyzji, chyba że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stanowią inaczej. Przy czym załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 ust 3). Termin załatwienia sprawy przez organ odwoławczy liczy się więc od dnia wpływu odwołania/zażalenia wraz z aktami sprawy do organu II instancji i jeżeli organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy nie wyda decyzji/postanowienia w prawem przewidzianym terminie, przy czym zwłoka w rozpatrzeniu sprawy jest nieuzasadniona, wówczas mamy do czynienia z prawną bezczynnością organu. W niniejszej sprawie miesięczny termin załatwienia sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze upłynął zatem w dniu 12 maja 2013 r. Nierozpatrzenie zażalenia w tym terminie, przewidzianym w art. 35 § 3 kpa, świadczy o bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uwzględnił skargę i zobowiązał organ do rozpatrzenia zażalenia skarżących H. D. i R. D. w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Dodatkowo, stosownie do treści art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przejawem rażącego naruszenia art. 35 § 3 kpa jest okoliczność, iż sprawa nie wymaga przeprowadzenia skomplikowanego postępowania wyjaśniającego, a jej przedmiotem jest zaopiniowanie projektu podziału nieruchomości. Zaniechanie rozpoznania zażalenia doprowadziło do kilkukrotnego przekroczenia terminu miesięcznego rozpoznania sprawy wskazanego w art. 35 § 3 kpa. Stanowi to niewątpliwie rażące naruszenie jego unormowań i godzi w przewidzianą w art. 12 kpa zasadę szybkości postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie Kolegium nie podjęło żadnych czynności w sprawie i nie wyjaśniło w toku postępowania sądowoadministracyjnego przyczyn przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Organ wobec treści wydanego przez Sąd wyroku powinien jednak rozpatrzyć sprawę w wyznaczonym terminie jednego miesiąca. Wskazać przy tym należy, że w razie niewykonania wyroku przysługuje stronie prawo wniesienia skargi o wymierzenie grzywny na podstawie art. 154 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi zasądził od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania, przyjmując stosownie do treści art. 205 § 1 tej ustawy, że na koszty te składa się uiszczony przez skarżących wpis sądowy.