II SAB/Gd 221/13
WyrokWSA w Gdańsku2014-02-19
Skład orzekający: Mariola Jaroszewska, Janina Guść, Krzysztof Ziółkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żądanie udostępnienia akt sądowych w celu samodzielnego wyszukania informacji o oświadczeniach sędziów o wyłączeniu stanowi wniosek o udostępnienie informacji publicznej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że żądanie udostępnienia akt sądowych jako takich nie jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, lecz żądaniem udostępnienia zbioru materiałów. Wnioskodawca nie może wyręczać organu w przetwarzaniu informacji, aby ominąć wymóg wykazania szczególnej istotności informacji przetworzonej dla interesu publicznego. W przypadku, gdy wnioskodawca domaga się udostępnienia akt, organ powinien poinformować, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. Odmowa udostępnienia informacji w formie decyzji następuje jedynie odnośnie informacji mających charakter informacji publicznej.Stan faktyczny
M.J. zwrócił się do Prezesa Sądu Rejonowego o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej wyłączania się sędziów od spraw ze względu na negatywne uczucia do stron. Po odmowie udzielenia informacji i uchyleniu decyzji przez organ odwoławczy, Prezes Sądu Rejonowego ponownie odmówił, uznając żądanie za niebędące informacją publiczną. M.J. wniósł skargę na bezczynność organu, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Zobowiązał Prezesa Sądu Rejonowego do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 2 sierpnia 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od doręczenia odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska, Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Pellowska, po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2014 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi M. J. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w [...] w sprawie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Prezesa Sądu Rejonowego w [...] do rozpoznania wniosku skarżącego M. J. z dnia 2 sierpnia 2013 r., o udostępnienie informacji publicznej ([...]) w terminie 14 dni od doręczenia odpisu tego wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności, 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
M.J. pismem z dnia 2 sierpnia 2013 r. zwrócił się do Prezesa Sądu Rejonowego w [...] o udzielenie informacji publicznej poprzez udzielenie odpowiedzi na pytanie czy sędziowie Sądu Rejonowego w [...], wyłączali się od rozpoznania spraw ze względu na wieloletnie negatywne uczucie sędziego co do osoby, której sprawę ten sędzia ma poprowadzić, a jeżeli tak, o podanie ilości takich wyłączeń na przestrzeni od 1 stycznia do 30 czerwca 2013 r.
Pismem z dnia 6 sierpnia 2013 r. Prezes Sądu Rejonowego w [...] wezwał wnioskodawcę o wykazanie w terminie 7 dni pod rygorem odmowy udzielenia żądanej informacji, iż uzyskanie informacji publicznej przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Z uwagi na fakt nieposiadania odrębnego zbioru pozwalającego na uzyskanie informacji w inny sposób, wskazał iż skutkuje to koniecznością przejrzenia wszystkich akt znajdujących się w zasobach sądu. W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawca podał, że zmienia sposób żądania poprzez żądanie udzielenia informacji publicznej przez udostępnienie mu wszystkich akt w obecności pracownika sądu, a on w własnym zakresie ustali przyczyny, dla których dochodziło do wyłączenia danego sędziego od prowadzenia konkretnej sprawy.
Decyzją z dnia 20 sierpnia 2013 r., nr A-003-197/13 Prezes Sądu Rejonowego w [...], na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198, ze zm.) odmówił M.J. udzielenia informacji żądanej wnioskiem z dnia 2 sierpnia 2013 r. stwierdzając, że sąd nie jest w posiadaniu informacji, której domaga się wnioskodawca. Udzielenie pozytywnej odpowiedzi na wniosek możliwe byłoby dopiero po wytworzeniu takiej informacji w oparciu o dane zawarte w aktach sprawy, wokandach, repertoriach, co wiązałoby się z koniecznością przejrzenia akt spraw, które pozwalałyby na udzielenie żądanej informacji. W sądzie nie są prowadzone wykazy, zbiory dokumentów pozwalające na bezpośrednie uzyskanie żądanej informacji. Aby wytworzyć informację przetworzoną niezbędne jest poddanie posiadanych informacji analizie lub syntezie i wytworzenie w taki właśnie sposób nowej jakościowo informacji. Ponadto, zdaniem organu, brak jest na gruncie niniejszej sprawy okoliczności wskazujących na istnienie szczególnego interesu publicznego w udzieleniu wnioskodawcy żądanej informacji przetworzonej, gdyż zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. W konsekwencji wnioskodawca żądający informacji przetworzonej został zobowiązany do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy udzielenia żądanej informacji. W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawca nie wykazał, że uzyskanie żądanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, co skutkowało wydaniem wyżej opisanej decyzji.
W odwołaniu od powyższej decyzji M.J. wniósł o jej uchylenie w całości. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
a) art. 7 i art. 77 k.p.a. w związku z art. 16 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, poprzez niewyjaśnienie sprawy i dokonanie ustaleń sprzecznych z żądaniem wnioskodawcy, albowiem wnioskodawca w odpowiedzi na wezwanie organu pierwszej instancji do wykazania szczególnie uzasadnionego interesu publicznego dla udzielenia informacji przetworzonej wyraźnie wskazał, że modyfikuje swoje stanowisko i żądanie udzielenia informacji publicznej w ten sposób, że domaga się udostępnienia do wglądu akt sprawy, a oczekiwaną informację wnioskodawca sam pozyska po przejrzeniu akt w obecności pracownika sądu,
b) art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji poprzez jego błędną wykładnię polegającą na wadliwym założeniu, że wnioskodawca, domagający się jedynie wglądu w dokumentację urzędową, co stanowi informację publiczną prostą, musi wykazywać szczególnie uzasadniony interes publiczny, gdy tymczasem nie ma już takiej potrzeby, gdyż wykazanie takiego interesu jest wymagane jedynie w sytuacji gdy to organ samodzielnie musi przygotować taką informację przetworzoną, natomiast informacja którą z kolei pozyska i przetwarza sam wnioskodawca, i którą to wnioskodawca własnymi siłami ostatecznie wytworzy na skutek przejrzenia tejże dokumentacji urzędowej, nie wymaga wykazania tzw. szczególnie uzasadnionego interesu publicznego,
c) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez brak należytego uzasadnienia prawnego decyzji, co w konsekwencji spowodowało naruszenie art. 16 ust. 1 w związku art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, ponieważ organ pierwszej instancji błędnie wydał decyzję administracyjną o odmowie udzielenia informacji publicznej przy założeniu, że wnioskodawca nie spełnił warunków opisanych w art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Decyzją z dnia 16 września 2013 r., nr [...], Prezes Sądu Okręgowego w [...], na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił decyzję Prezesa Sądu Rejonowego w [...] z dnia 20 sierpnia 2013 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy dokonał analizy pojęcia informacji publicznej i stwierdził, że żądana wnioskiem z dnia 2 sierpnia 2013 r. informacja dotycząca podania czy sędziowie Sądu Rejonowego w [...], wyłączali się od rozpoznania spraw w stosunku do osoby w stosunku do której inny sędzia tego sądu miał negatywny stosunek do osoby, której sprawa dotyczy, tylko ze względu na stosunki koleżeńskie między sędziami, nie stanowi informacji publicznej, w rozumieniu art. 1 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy o dostępie do informacji publicznej. Prezes Sądu Okręgowego w [...] wskazał, że informacja publiczna powinna mieć swój materialny odpowiednik, nie można bowiem żądać udzielenia informacji, która nie istnieje. Pytanie sformułowane we wniosku zmusza organ I instancji do oceny, czy decyzje sędziów opierały się na emocjach, stosunkach koleżeńskich. Taka informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy. Załatwienie tej sprawy nie wymagało zatem wydania decyzji administracyjnej lecz winno nastąpić w formie pisemnej.
Ponownie rozpatrując wniosek, pismem z dnia 20 września 2013 r. Prezes Sądu Rejonowego w [...], w odpowiedzi na wniosek M.J. z dnia 2 sierpnia 2013 r., poinformował go, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, w rozumieniu art. 1 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy o dostępie do informacji publicznej.
M.J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w [...] w przedmiocie rozpatrzenia jego wniosku z dnia 2 sierpnia 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Zdaniem skarżącego, Prezes Sądu Rejonowego w [...] załatwiając przedmiotową sprawę rażąco naruszył:
1. art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1 i 2, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 4, art. 6 ust. 2 oraz art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, poprzez bezpodstawne uchylenie się organu od udzielenia żądanej informacji i wymijające stwierdzenie, że żądana przez skarżącego informacja - treść dokumentu urzędowego odnośnie oświadczenie woli sędziego złożona na dokumencie urzędowym w przedmiocie jego wyłączenia od rozpoznania sprawy (art. 6 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 6 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej) nie jest informacją publiczną, mimo że żądane informacje są faktycznie informacją publiczną, gdyż dotyczą one jednego z podstawowych zadań publicznych państwa - prawidłowego sprawowania wymiaru sprawiedliwości oraz funkcjonowania Sądu Rejonowego w [...] w związku z pełnieniem oraz wykonywaniem przez funkcjonariuszy publicznych tj. sędziów swych funkcji w związku ze składanymi wnioskami o wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy.
2. art. 16 ust. 1 i ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, poprzez niewydanie decyzji administracyjnej, co uniemożliwiło skarżącemu złożenie odwołania oraz ponowną kontrolę instancyjną odnośnie prawidłowości działań Prezesa Sądu Rejonowego w [...], która jest przewidziana normalnym tokiem postępowania administracyjnego.
Mając powyższe na względzie skarżący wniósł o zobowiązanie Prezesa Sądu Rejonowego w [...] do rozpatrzenia wniosku z dnia 2 sierpnia 2013 r. o udzielenie informacji publicznej w terminie 14 dni od otrzymania odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności, stwierdzenie, że bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie od Prezesa Sądu Rejonowego w [...] na rzecz skarżącego kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Rejonowego w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w piśmie z dnia 20 września 2013 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) stanowi, że sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Stosownie zaś do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów między innymi w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej (3 § 2 pkt 1) i podejmowaniu innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (3 § 2 pkt 4).
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi uczyniono bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w [...] w zakresie nierozpatrzenia wniosku z dnia 2 sierpnia 2012 r. o udzielenie odpowiedzi na pytanie: "czy sędziowie Sądu Rejonowego w [...], wyłączali się od rozpoznania spraw ze względu na wieloletnie negatywne uczucie sędziego co do osoby, której sprawę ten sędzia ma poprowadzić, a jeżeli tak, o podanie ilości takich wyłączeń na przestrzeni od 1 stycznia do 30 czerwca 2013 r., zadane w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.), zwanej dalej ustawą.
Bezczynność organu na gruncie ustawy polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje. Natomiast stanowisko organu o odmowie udzielenia informacji winno przybrać procesową formę decyzji administracyjnej, co uzasadnia stosowanie w tym zakresie przepisów k.p.a.
Opisane okoliczności faktyczne nie są sporne. Skarżona bezczynność wynika z faktu, że w trybie przewidzianym w ustawie wnioskodawca nie uzyskał odpowiedzi na pytanie, lecz został poinformowany pismem, że żądana informacja nie jest informacją publiczną. Stanowisko organu jest niezasadne.
Brzmienie przepisów ustawy wskazuje, że realizacja "prawa dostępu do informacji" publicznej w przewidzianych ustawą formach (art. 2 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1-3 ustawy), wymaga jednoczesnego zaistnienia trzech pozytywnych przesłanek. Po pierwsze, przedmiotem żądania musi być informacja mająca charakter publiczny w rozumieniu art. 1 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 2, to jest zawierająca aktualną wiedzę o sprawach publicznych, po drugie, adresatem żądania udzielenia informacji na zasadach ustanowionych w ustawie musi być podmiot obowiązany do jej udzielenia, określony w art. 4 ust. 1 lub 2 ustawy, a po trzecie, żądana informacja musi znajdować się w posiadaniu podmiotu, do którego zwrócono się o jej udzielenie (art. 4 ust. 3).
Informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do szeroko rozumianych władz publicznych, a także wytworzona lub odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Jak przyjmuje się w judykaturze, informacja publiczna, co do zasady, dotyczy sfery faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej, treść wystąpień i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organów władzy publicznej, związanych z organem bądź w jakikolwiek sposób dotyczących organu, bez względu na to, co jest ich przedmiotem.
W art. 6 ust. 2 ustawy zawarta została legalna definicja dokumentu urzędowego, którym jest "treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy". W tym kontekście informacją publiczną będą zarówno orzeczenia sądów wydawane w przedmiocie wyłączenia sędziego jak i oświadczenia sędziów składane w tej kwestii. (zob. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku: z dnia 5 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 185/13; z dnia 3 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 300/13, dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl, oba wydane w sprawach ze skarg M.J.) Tak więc oświadczenie sędziego składane do akt sprawy dotyczące wyłączenia jest dokumentem urzędowym według definicji zawartej w art. 6 ust. 2 ustawy. Sędzia jest bowiem funkcjonariuszem publicznym w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 czerwca 1967 r. Kodeks karny (Dz. U. nr 88, poz. 553, ze zm.) - art. 115 § 13 pkt 3, a oświadczenie o wyłączeniu składane jest do akt sprawy w ramach jego kompetencji i obowiązków, a zatem pozostaje w związku z wykonywaną funkcją publiczną.
Wyłączenie sędziego w sprawach cywilnych, na jego żądanie lub na wniosek strony, normuje przepis art. 49 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. nr 43, poz. 296, ze zm.) stanowiący, że sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie.
Podobne uregulowanie znajduje się w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. nr 89, poz. 555, ze zm.), zwanej dalej k.p.k., w art. 41 § 1 stanowiącym, że sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Zgodnie z art. 42 § 1 k.p.k. wyłączenie następuje na żądanie sędziego, z urzędu albo na wniosek strony. Przepisy te stosowane są odpowiednio w sprawach o wykroczenie, jak o tym mowa w art. 16 § 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenie (Dz. U. z 2013 r., poz. 395).
W konsekwencji przyjąć trzeba, że oświadczenie sędziego o wyłączenie od rozpoznania sprawy, oparte na możliwych wątpliwościach, co do jego bezstronności, stanowi informację publiczną.
Zatem wniosek skarżącego – pismo z dnia 2 sierpnia 2013 r., w całości dotyczył udostępnienia informacji publicznej.
Podzielić należy stanowisko zawarte w decyzji Prezesa Sądu Okręgowego w [...], że w sytuacji gdyby skarżący domagał się udzielenia informacji, która nie istnieje bowiem wymaga dokonywania przez organ oceny i interpretacji złożonych przez sędziów oświadczeń, organ winien odmówić udostępnienia informacji w uwagi na fakt, iż informacji takiej w ogóle nie posiada.
Treść wniosku skarżącego, jak również pisma z dnia 13 sierpnia 2013 r. nie dają jednak podstaw do uznania, iż wolą skarżącego było żądanie od Prezesa Sądu Rejonowego w [...] oceny motywów składanych przez sędziów oświadczeń, a organ nie posiadał żądanej informacji i w celu jej udzielenia musiałby dokonywać oceny treści złożonych oświadczeń. Z pism tych wynika bowiem, że skarżący domagał się wskazania czy sędziowie składali oświadczenia, w których oświadczali, że podstawą wyłączenia jest wieloletnie negatywne uczucie sędziego co do osoby, której sprawę ten sędzia ma poprowadzić. Żądana informacja dotyczyła zatem treści złożonych oświadczeń – okoliczności subiektywnie wskazanych przez sędziów składających oświadczenia a nie ich obiektywnej interpretacji przez organ zobowiązany do udzielenia informacji. Tylko takiej informacji mógł domagać się skarżący. Kwestia czy oświadczenie tej treści zostały złożone i w ilu sprawach wymagała wyjaśnienia.
Prezes Sądu Rejonowego w [...] jako organ władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy, w którego posiadaniu znajdują się żądana informacja, jest zobowiązany do jej udostępnienia.
Podkreślenia przy tym wymaga, że w przedmiotowej sprawie nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U z 2002 r., nr 101, poz. 926, ze zm.), gdyż w art. 5 ust. 2 ustawy wprost wskazano, że ograniczenia w dostępie do informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej nie dotyczą informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji. Nie ulega również wątpliwości, że organy władzy sądowniczej zalicza się do organów władzy publicznej, które na mocy art. 4 ust. 1 ustawy są podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej. Zatem co do zasady Prezes Sądu Rejonowego w [...] jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.
Inną kwestią jest, że żądana we wniosku z dnia 2 sierpnia 2013 r. informacja publiczna ma niewątpliwie charakter informacji przetworzonej (art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy), sąd bowiem nie prowadzi wykazów, nie ewidencjonuje oświadczeń w tym przedmiocie składanych przez sędziów. Zatem mimo tego, że oświadczenie takie złożone w konkretnej sprawie jest informacją prostą, to suma tych informacji, a więc wyszukanie we wszystkich sprawach prowadzonych w Sądzie Rejonowym w [...] w 2012 r., czy były składane przez sędziów oświadczenia o wyłączeniu staje się informacja przetworzoną. Tym samym żądanie takie wymaga poinformowania wnioskodawcy, że informacja publiczna, której udostępnienia się domaga jest informacją przetworzona, wobec czego jej udostępnienie jest możliwe w zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. W tym celu należało wezwać wnioskodawcę do wykazania takiego interesu w określonym terminie. Niewykazanie szczególnie istotnego interesu publicznego w sytuacji żądania informacji przetworzonej skutkuje wydaniem decyzji o odmowie jej udostępnienia, na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy. Takie też stanowisko wyraził Prezes Sądu Rejonowego w [...] w decyzji z dnia 20 sierpnia 2013 r.
Skarżący zarzucał we wniesionym odwołaniu, że wniosek został rozpoznany nieprawidłowo, bowiem uległ on w piśmie z dnia 13 sierpnia 2013 r. modyfikacji, włączającej konieczność wykazania szczególnej istotności informacji dla interesu publicznego. W piśmie tym M.J. wskazał, że żąda dostępu do wszystkich akt w obecności uprawnionego pracownika Sądu Rejonowego w [...] w celu samodzielnego wyszukania informacji określonych w piśmie z dnia 2 sierpnia 2013 r. Organ winien w tej sytuacji wyjaśnić czy intencją skarżącego była zmiana żądania w tym zakresie i czy domaga się on obecnie udostępnienia mu akt zawierających oświadczenia o wyłączeniu bądź wszystkich akt sądowych z tego okresu, czy też nadal jego żądanie dotyczy przedłożenia oświadczeń sędziów o wyłączeniu.
Należy wyjaśnić, że skarżący powołując się na ustawę o dostępie do informacji publicznej nie może oczekiwać dostępu do wszystkich bądź niektórych tylko akt sądowych. Takie żądanie nie ma bowiem charakteru informacji publicznej (por. uchwała NSA z dnia 9 grudnia 2013 r. o sygn. akt I OPS 7/13 oraz przywołane w niej orzecznictwo dostępne na https://cbois.nsa.gov.pl). Żądanie udostępnienia akt sprawy jako całości, nie jest więc wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, ale żądaniem udostępnienia określonego zbioru materiałów. Tak sformułowany wniosek nie wskazuje na informacje publiczne, których udostępnienia domaga się wnioskodawca. Prawo do informacji dotyczy informacji o sprawie publicznej, a więc informacji o czymś, a nie udostępnienia zbioru materiałów jako takich. Wniosek taki nie zawiera zatem jednego z elementów niezbędnych do jego rozpoznania i nie mógłby być załatwiony w oparciu o przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Podkreślić należy, iż w niniejszej sprawie w istocie skarżący nie domagał się udostępnienia całości akt, jako informacji publicznej, lecz żądał udostępnienia mu tych akt w celu wyszukania informacji publicznej dotyczącej oświadczeń sędziów o wyłączeniu. Intencją takiego wniosku było w istocie ominięcie wypełnienia wymogu związanego z przetworzonym charakterem informacji. Na gruncie przepisów ustawy o udostępnianiu informacji publicznej wnioskodawca nie może wyręczać organu w przetwarzaniu informacji, w celu obejścia wymogu wskazania szczególnej istotności informacji dla interesu publicznego.
Fakt, iż M.J. wniósł skargę na bezczynność organu w rozpoznaniu jego wniosku z dnia 2 sierpnia 2013 r. zdaje się wskazywać, że jego intencją nie była modyfikacja złożonego wniosku, sprowadzająca się do wystąpienia o udostępnienie akt prowadzonych postępowań sądowych. Niemniej jednak w związku z faktem, że we wniesionym odwołaniu skarżący powoływał się na tę okoliczność, kwestia ta powinna być przez organ wyjaśniona. W sytuacji podtrzymania przez skarżącego wniosku w jego pierwotnym kształcie, jeżeli skarżący nie wykaże szczególnej istotności żądanej informacji dla interesu publicznego, organ winien wydać decyzję o oddaleniu wniosku. Natomiast w sytuacji, jeżeli skarżący podtrzyma modyfikację wniosku i domagał się będzie udostępnienia akt sądowych, które to akta nie stanowią informacji publicznej, organ winien poinformować skarżącego pismem, iż żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. Odmowa udostępnienia informacji w formie decyzji następuje bowiem jedynie odnośnie informacji mających charakter informacji publicznej.
Dodatkowo zauważyć trzeba, że w dniu 2 sierpnia 2013 r. skarżący wystąpił do Prezesa Sądu Rejonowego w [...] z kilkunastoma wnioskami o udzielenie informacji publicznej, których treść jest zbliżona. Ponownie rozpoznając przedmiotowe wnioski organ powinien rozważyć, czy żądania w nich przedstawione się nie pokrywają i czy wniosków tych nie należałoby rozpoznać łącznie.
Organ w niniejszej sprawie pozostaje w bezczynności, skutkiem błędnej oceny, że żądana przez M.J. informacja dotyczy oceny przez organ I instancji treści złożonych przez sędziów oświadczeń, która to informacja nie jest informacją publiczną
Z tych przyczyn należało zobowiązać Prezesa Sądu Rejonowego w [...] do rozpoznania w terminie 14 dni wniosku z dnia 2 sierpnia 2013 r.
Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Z przedstawionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznając skargę na bezczynność za zasadną, na podstawie art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.
Sąd orzekł, że bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w [...] nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Organowi I instancji nie można zarzucić zaniechania podjęcia czynności, pisemna odpowiedź została bowiem skarżącemu udzielona 4 dni po wydaniu decyzji organu odwoławczego, a treść odpowiedzi na wniosek wynikała z dostosowania się do oceny i wskazań wynikających z decyzji Prezesa Sądu Okręgowego w [...] z dnia 16 września 2013 r.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zasądzając od Prezesa Sądu Rejonowego w [...] na rzecz M.J. kwotę w wysokości 100 zł, stanowiącą uiszczony w sprawie wpis sądowy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło