II SAB/Gd 23/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Mariola Jaroszewska, Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Maria Flisikowska, po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 27 marca 2013 r. sprawy ze skargi M. J. na bezczynność Burmistrza Miasta Ch. w sprawie udzielenia informacji publicznej 1. zobowiązuje Burmistrza Miasta Ch. do rozpatrzenia wniosku M. J. z dnia 10 stycznia 2013 r. o udzielenie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności, 2. stwierdza, że bezczynność organu nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Burmistrza Miasta Ch. na rzecz skarżącego M. J. kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia 10 stycznia 2013 roku M. J. zwrócił się do Burmistrza Miasta C. o udzielenie pisemnej informacji o wysokości kosztów poniesionych przez Gminę Miejską C. w związku z zakupem alkoholu przeznaczonego na organizację różnego rodzaju uroczystości w 2011 roku. Pismem z dnia 18 stycznia 2013 roku Burmistrz Miasta C. poinformował wnioskodawcę, iż żądana przez niego informacja nie stanowi informacji publicznej. W dniu 29 stycznia 2013 roku M. J. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ze skargą na bezczynność Burmistrza Miasta C. Skarżący twierdząc, że odpowiedź Burmistrza miała charakter wymijający, wniósł o zobowiązanie organu do udzielenia w terminie 14 dni odpowiedzi na skierowany przez niego wniosek. W uzasadnieniu M. J. podniósł, że żądana przez niego informacja stanowi informację publiczną, bowiem dotyczy sfery wydatkowania majątku gminy, a zatem publicznych środków pieniężnych, które zawsze są objęte sferą jawności. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta C. wniósł o oddalenie skargi w całości, gdyż została ona wniesiona z uchybieniem przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Ustosunkowując się do twierdzeń, skargi Burmistrz wskazał, że M. J. wywiódł skargę przed wyczerpaniem środków zaskarżenia. W ocenie organu przed wniesieniem skargi skarżący powinien był skierować odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, albowiem odpowiedź organu z dnia 18 stycznia 2013 roku stanowiła w istocie decyzję o odmowie udzielenia informacji publicznej w rozumieniu art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). Na wypadek niepodzielenia powyższej argumentacji przez Sąd, Burmistrz stwierdził, że odpowiedź organu z dnia 18 stycznia 2013 roku należy postrzegać jako akt z art. 52 § 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z czym przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący winien wezwać organ do usunięcia naruszenia prawa. Na rozprawie w dniu 27 marca 2013 roku pełnomocnik Burmistrza Miasta C. wniósł o odrzucenie skargi z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia przed jej wniesieniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanową inaczej. W myśli przepisów art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) kontrola ta obejmuje również bezczynność organów, a w przypadku informacji publicznej także innych podmiotów zobowiązanych do jej udzielenia. Przez bezczynność należy rozumieć sytuację, w której dany podmiot - mimo ciążącego na nim obowiązku nie podjął jakichkolwiek czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu albo nie podjął stosownej czynności. Bezczynność na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) zwanej dalej ustawą, polega na tym, że organ lub inny podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej przez podjęcie określonej czynności materialno-technicznej, nie podejmuje takiej czynności ani nie wydaje decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej. Podkreślić należy, że dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonania. Nie jest istotne, czy zaniechanie wydania stosownego aktu związane jest z zawinioną bądź niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu czy dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że dana czynność w ogóle nie powinna zostać dokonania ( tak: T. Woś, H. Knysiak- Molczyk, M. Romańska, prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86). W pierwszej kolejności należało zatem ustalić, czy po stronie Burmistrza Miasta C. istotnie powstał obowiązek udzielenia skarżącemu żądanej przez niego informacji. Dla stwierdzenia wskazanej kwestii konieczne było zbadanie, czy w sprawie zaistniały podmiotowe oraz przedmiotowe przesłanki udzielenia informacji publicznej, wskazane ustawie o dostępie do informacji publicznej. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie warunki te zostały spełnione. Burmistrz Miasta C. jest organem władzy publicznej, który z mocy art. 4 ust. 1 pkt 1 wskazanej ustawy ma obowiązek udostępniania informacji publicznej. Żądana informacja dotycząca wysokości kosztów poniesionych przez Gminę Miejską C. w związku z zakupem alkoholu przeznaczonego na organizację różnego rodzaju uroczystości w 2011 roku, zdaniem Sądu, bezsprzecznie stanowi informację publiczną, gdyż dotyczy spraw publicznych (art. 1 ustawy), a konkretnie sposobu wydatkowania środków publicznych przez organy władzy publiczne (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f w zw. z pkt 3 lit. a ustawy). Za błędne należało zatem uznać stanowisko Burmistrza Miasta C. wyrażone w piśmie z dnia 18 stycznia 2013 roku, iż żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie, stosownie do treści art. 10 ust. 1, art. 13, art. 14 i art. 16 ust. 1 ustawy, Burmistrz Miasta C. powinien był udzielić informacji publicznej we wskazanej przez skarżącego M. J. formie lub - uznając, iż zachodzą wyjątkowe przyczyny ograniczające jej udzielenie, wymienione w art. 5 ustawy, wydać decyzję o odmowie jej udzielenia. W rozpatrywanej sprawie organ, błędnie przyjmując, że informacja ta nie jest informacją publiczną, wystosował do wnioskodawcy pismo z dnia 18 stycznia 2013 roku, w którym wyraził swoje stanowisko. Nie realizując zatem obowiązku nałożonego na niego w ustawie o dostępie do informacji publicznej, Burmistrz Miasta C. dopuścił się bezczynności. Bezczynność organu zachodzi bowiem nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania danego aktu (tak: J. P. Tarno w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004). Nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu, jakoby pismo z dnia 18 stycznia 2013 roku miało w istocie charakter decyzji administracyjnej. Stwierdzić bowiem należy, że pismo to nie zawiera niezbędnych elementów decyzji wymienionych w art. 107 Kpa, takich jak powołanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenie o środkach odwoławczych i trybie ich wnoszenia. Nadto podkreślić trzeba, że ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje wydanie decyzji administracyjnej jedynie w przypadku określonym w art. 16 ust. 1, to jest dla wyrażenia rozstrzygnięcia o odmowie udostępnienia informacji, która jest informacją publiczną. Z treści analizowanego pisma wynika natomiast wprost, że organ uznając, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, poinformował o tym wnioskującego zwykłym pismem, nie nadając tejże odpowiedzi żadnej szczególnej formy. Nie znajduje również uzasadnienia pogląd organu, że przed wniesieniem skargi skarżący zobowiązany był zgodnie z art. 52 § 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wezwać organ do usunięcia naruszenia prawa. Kwestia braku takiego obowiązku w sprawach z zakresu informacji publicznej nie budzi obecnie wątpliwości w orzecznictwie. Obowiązek taki nie został wprowadzony w ustawie o dostępie do informacji publicznej, która w sposób autonomiczny reguluje postępowanie w sprawach z zakresu informacji publicznej (tak m.in. NSA w postanowieniu z 3 października 2007 r. I OSK 1382/07). Wbrew zatem twierdzeniom organu w sprawie nie zachodziły podstawy do odrzucenia skargi. Z uwagi na stwierdzenie, że Burmistrz Miasta C., nie wywiązując się z obowiązków nałożonych przepisami art. 10 w związku z art. 13 i 14 oraz art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, pozostawał w rozpatrywanej sprawie w bezczynności, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 149 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zobowiązał wskazany organ do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 10 stycznia 2013 roku w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Rozpoznając sprawę w tym zakresie, Sąd wziął bowiem pod uwagę okoliczność, że bezczynność dotyczyła wniosku skarżącego z dnia 10 stycznia 2013 r., a także fakt, że organ mimo wszystko udzielił na ten wniosek odpowiedzi, aczkolwiek błędnej. Za rażące naruszenie prawa w rozumieniu przepisu art. 149 ustawy - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie przepisów o terminach załatwienia sprawy administracyjnej. Jednakże w przekonaniu Sądu celem ustalenia, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami sprawy czynności jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Wobec uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania, przyjmując stosownie do treści art. 205 § 1 tej ustawy, że na koszty te składa się uiszczony przez skarżącego wpis sądowy.