II SAB/Gd 28/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi spółki prawa holenderskiego A z siedzibą w H. (G.), H. na przewlekłość postępowania Wójta Gminy i bezczynność tego organu w sprawie dotyczącej wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia w sprawie; 2. orzeka, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Wójta Gminy na rzecz skarżącej spółki prawa holenderskiego A z siedzibą w H. (G.), H. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Będąca przedmiotem niniejszej sprawy skarga A. na przewlekłość postępowania Wójta Gminy i bezczynność tego organu w sprawie dotyczącej wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: W dniu 23 maja 2012 r. do Urzędu Gminy wpłynął wniosek skarżącej o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia: Ferma wiatrowa B., polegającego na budowie 13 turbin wiatrowych o mocy do 3,0 MW, maksymalnej średnicy wirnika do 115 m i wysokości maksymalnej turbiny do 175 m p.p.t., o łącznej mocy do 39 MW, wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną i komunikacyjną na działkach ewidencyjnych nr [..]-[..] w obrębie wsi Ż., w gminie S. Pismem z dnia 30 maja 2012 r. Wójt Gminy, działając na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 5, art. 64 ust. 2 oraz art. 74 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. nr 199, poz. 1227 ze zm.), wezwał pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia złożonego wniosku. W dniu 11 czerwca 2012 r. pełnomocnik skarżącej przedłożył uzupełniony wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia: Ferma wiatrowa B. W dniu 13 czerwca 2012 r. Wójt Gminy zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie i umieścił na stronie internetowej Urzędu Gminy oraz na tablicach ogłoszeń Urzędu Gminy, miejscowości Ż.oraz K. obwieszczenia informujące o wszczęciu tego postępowania oraz o możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy i wnoszenia uwag do dnia 27 czerwca 2012 r. Jednocześnie, pismami z 13 czerwca 2012 r., Wójt zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego oraz do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o wydanie opinii w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W dniu 20 czerwca 2012 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny przekazał sprawę, zgodnie z właściwością, do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, który, w piśmie z dnia 27 czerwca 2012 r., wyraził opinię o konieczności przeprowadzania w niniejszej sprawie oceny oddziaływania na środowisko. Z kolei Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska - pismem z 11 lipca 2012 r., wezwał Wójta Gminy do wskazania przebiegu trasy kabla średniego napięcia i miejsca podłączenia do Krajowego Systemu Elektroenergetycznego. Żądane informacje Wójt uzyskał od skarżącej w dniu 3 sierpnia 2012 r. i w dniu 6 sierpnia 2012 r. przekazał je Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska. Organ ten, pismem z dnia 14 sierpnia 2012 r., ponownie wezwał Wójta do uzupełnienia przedłożonej karty informacyjnej przedsięwzięcia poprzez wskazanie działek ewidencyjnych przebiegu trasy kabla średniego napięcia i miejsca podłączenia do Krajowego Systemu Elektroenergetycznego, przez które przebiegać będzie kabel, wraz z załącznikiem graficznym. Informacje te Wójt uzyskał od skarżącej w dniu 24 stycznia 2013 r. i pismem z dnia 29 stycznia 2013 r. przekazał je Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska. W międzyczasie, pismem z dnia 6 września 2012 r. oraz pismem z dnia 4 października 2012 r., Wójt Gminy poinformował skarżącą o niezałatwieniu sprawy w terminie, podając przyczynę zwłoki oraz wyznaczając ostatecznie termin załatwienia sprawy do dnia 15 listopada 2012 r. W dniu 4 lutego 2013 r. do Urzędu Gminy wpłynął wniosek C. o dopuszczenie do udziału w niniejszym postępowaniu, który postanowieniem Wójta Gminy z dnia 11 lutego 2012 r., został pozytywnie rozpatrzony. Również złożony przez D., w dniu 5 lutego 2013 r., wniosek o dopuszczenie do udziału w niniejszym postępowaniu, Wójt Gminy - postanowieniem z dnia 11 lutego 2013 r., rozpatrzył pozytywnie. W dniu 26 lutego 2013 r. do Urzędu Gminy wpłynęło pismo skarżącej, stanowiące uzupełnienie uprzednio złożonego wniosku, poprzez rozszerzenie jego zakresu. Pismem z 4 marca 2013 r. Wójt zawiadomił strony postępowania o rozszerzeniu przez inwestora zakresu wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia Ferma wiatrowa B., wskazując, że przedsięwzięcie to obejmuje swoim zasięgiem - oprócz działek [..]-[..] w obrębie wsi Ż., także działki nr [..] i [..] obręb D., [..] i [..] obręb N. oraz [.] i [..] obręb Ż. Jednocześnie, pismami z 4 marca 2013 r., Wójt zwrócił się do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego oraz do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o wydanie opinii w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W odpowiedzi, pismem z 13 marca 2013 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny oraz pismem z 25 marca 2013 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska wyrazili opinie o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2013 r. Wójt Gminy nałożył dla planowanego przedsięwzięcia obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz sporządzenia raportu o oddziaływania na środowisko, wskazując, że raport powinien zawierać elementy wymienione w art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Następnie, postanowieniem z 25 kwietnia 2013 r., Wójt zawiesił postępowanie w przedmiotowej sprawie do czasu przedłożenia przez skarżącą raportu o odziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Po podjęciu postępowania postanowieniem z 26 lipca 2013 r. z uwagi na przedłożenie przez skarżącą raportu o odziaływaniu na środowisko Fermy wiatrowej B., organ - pismami z 26 lipca 2013 r. - zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego o zaopiniowanie przedstawionego raportu, a nadto - pismem z 29 lipca 2013 r. - zawiadomił strony o możliwości zapoznania się z treścią złożonego do akt sprawy raportu oraz o możliwości składania uwag i wniosków. Obwieszczenie o tej samej treści umieszczone zostało w dniu 29 lipca 2013 r. na stronie internetowej Urzędu Gminy oraz na tablicach ogłoszeń tego Urzędu. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska, pismem z 22 sierpnia 2013 r., wezwał Wójta Gminy do dostarczenia wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub informacji o jego braku a pismami z 19 września 2013 r., 12 grudnia 2013 r., 11 lutego 2014 r., 25 kwietnia 2014 r. i 18 lipca 2014 r. wzywał skarżącą do uzupełnienia braków w przedłożonym raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Również Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, pismami z 28 sierpnia 2013 r. i 5 listopada 2013 r., wezwał Wójta do uzupełnienia braków złożonego raportu. W rezultacie - w dniu 12 grudnia 2013 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny uzgodnił przedstawione warunki realizacji planowanego przedsięwzięcia a Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska uczynił to postanowieniem z dnia 19 grudnia 2014 r. Pismem z 14 stycznia 2015 r. Wójt wezwał skarżącą do wyjaśnienia, czy wskazane w raporcie o odziaływaniu na środowisko numery działek są aktualne. W odpowiedzi z 1 lipca 2015 r. (data wpływu pisma do organu) skarżąca wskazała, że: ustalone uprzednio numery działek, na których ma być realizowane przedsięwzięcie, są nieaktualne w związku ze zmianą ich numeracji, przy czym zmiana numeracji pozostaje bez wpływu na obszar realizacji przedsięwzięcia a działka nr [..] obręb N. została omyłkowo ujęta w spisie działek będących przedmiotem wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W międzyczasie, w dniu 30 stycznia 2015 r., do Urzędu wpłynął wniosek E. o dopuszczenie do udziału w niniejszym postępowaniu, który - postanowieniem Wójta Gminy z dnia 19 lutego 2015 r. - został negatywnie rozpatrzony. Pismem z 21 lipca 2015 r. Wójt Gminy zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego o zajęcie stanowiska, czy w wyniku zmiany numeracji działek oraz z uwagi wyłączenie działki nr [..] wymagane będzie przedłożenie nowego raportu o odziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W odpowiedzi, w piśmie z 31 lipca 2015 r., Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w opinii z 12 grudnia 2013 r. a Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska, w piśmie z 7 sierpnia 2015 r. wskazał, że nie jest wymagane przedłożenie nowego wniosku o uzgodnienie warunków realizacji dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Obwieszczeniem z 2 października 2015 r. Wójt Gminy poinformował o możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy i możliwością wniesienia uwag. Obwieszczenie to zostało umieszczone na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy oraz wysłane sołtysom wsi: B., Ż., P., celem zamieszczenia na tablicy ogłoszeń a także zostało umieszczone na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Gminy. W dniu 9 października 2015 r. Wójt Gminy ponownie zawiadomił społeczeństwo poprzez obwieszczenie o możliwości zapoznania się z raportem o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz zgromadzoną w sprawie dokumentacją a także o możliwości składania uwag i wniosków do dnia 6 listopada 2015 r. Obwieszczenie to zostało umieszczone na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy oraz wysłane sołtysowi wsi B., Ż., P. celem zamieszczenia na tablicy ogłoszeń oraz zostało umieszczone na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Gminy. W piśmie z 12 października 2015 r. Stowarzyszenie "F." zwróciło się do Wójta Gminy o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, a postanowieniem z 16 listopada 2015 r. Wójt dopuścił wnioskujące Stowarzyszenie do udziału w niniejszym postępowaniu. Podczas trwania procedury z udziałem społeczeństwa do przedłożonego raportu wpłynęło 14 uwag i wniosków. Pismem z 12 listopada 2015 r. Wójt wezwał skarżącą do złożenia wyjaśnień oraz do ustosunkowania się do wniesionych uwag i zastrzeżeń do raportu na etapie udziału społeczeństwa, zakreślając termin 14 dni na złożenie wyjaśnień. W pismach z 30 listopada 2015 r., 14 stycznia 2016 r. oraz 1 marca 2016 r., skarżąca domagała się przedłużenia terminu na ustosunkowanie się do wniesionych uwag. Ostatecznie, w dniu 4 maja 2016 r., skarżąca przedłożyła do akt wyjaśnienia dotyczące uwag i zastrzeżeń wniesionych do raportu o oddziaływaniu zaplanowanego przedsięwzięcia na środowisko. Pismem z 6 maja 2016 r. Wójt Gminy wezwał skarżącą do wskazania czy przedłożone wyjaśnienia dotyczące uwag złożonych do raportu na etapie udziału społeczeństwa w postępowaniu są ostateczne i czy wprowadzają ewentualne zmiany w przedłożonym raporcie. W dniu 23 maja 2016 r. do organu wpłynęło pismo skarżącej, zgodnie z którym załączone w dniu 4 maja 2016 r. wyjaśnienia są ostateczne oraz nie wprowadzają zmian w przedłożonym raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W dniu 10 czerwca 2016 r. Wójt przeprowadził badanie rynku w celu wyłonienia eksperta dla opracowania opinii nt. Części akustycznej raportu o oddziaływaniu na środowisko Fermy wiatrowej B.". Po wyłonieniu eksperta, w dniu 16 czerwca 2016 r., Wójt przesłał ekspertowi raport, wykaz uwag oraz wyjaśnienia inwestora celem weryfikacji oraz ustalenia ram opinii. W dniu 22 czerwca 2016 r. Wójt zawarł z ekspertem umowę na opracowanie opinii nt. Części akustycznej raportu o oddziaływaniu na środowisko Farmy wiatrowej B.", zgodnie z którą ekspert zobowiązał się wykonać opinię do 16 sierpnia 2016 r. W dniu 22 czerwca 2016 r. Wójt zawiadomił strony o niezałatwieniu sprawy w terminie, wskazując, że przyczyną niezałatwienia jest konieczność przeprowadzenia oceny złożonych wniosków oraz uwag, które wpłynęły w trakcie prowadzonego postępowania z udziałem społeczeństwa, jak również zgromadzonego materiału w aktach sprawy i wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do dnia 30 sierpnia 2016 r. Pismem z 28 czerwca 2016 r. skarżąca wezwał Wójta Gminy do usunięcia naruszenia prawa polegającego na przewlekłym prowadzeniu postępowania oraz do niezwłocznego załatwienia sprawy administracyjnej. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w piśmie z 30 czerwca 2016 r., Wójt wskazał, że brak jest możliwości wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w terminie do dnia 1 lipca 2016 r., ze względów wskazanych w zawiadomieniu z 22 czerwca 2016 r. Pismem z dnia 18 lipca 2016 r. skarżąca złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zażalenie na przewlekłe prowadzenie przez Wójta Gminy postępowania w niniejszej sprawie, domagając się wyznaczenia Wójtowi dodatkowego 14 – dniowego terminu załatwienia sprawy i zarządzenia wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych niezałatwieniu sprawy w terminie a także podjęcia środków zapobiegających naruszeniom terminów załatwienia sprawy w przyszłości a także stwierdzenia, że niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Skarżąca wskazała, że organ administracji publicznej – nie wydając do tej pory decyzji administracyjnej - postępuje w sposób opieszały i narusza zasadę szybkości postępowania. Postępowanie to prowadzone jest przewlekle a kolejne przedłużania terminu załatwienia sprawy nie są uzasadnione i mają charakter pozorny. Wszystkie bowiem kwestie wymagające wyjaśnienia zostały już wyjaśnione. Skarżąca wskazała przy tym, że Wójt Gminy w rzeczywistości oczekiwał na wejście w życie ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, która wprowadziła niekorzystne z punktu widzenia strony zmiany prawne w zakresie możliwości realizacji przedsięwzięcia. W dniu 16 sierpnia 2016 r. ekspert przedłożył do akt sprawy opinię nt. części akustycznej raportu, która w dniu 29 sierpnia 2016 r. przekazana została do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowieniem z dnia 23 lutego 2017 r., nr SKO [..], wyznaczyło dodatkowy termin załatwienia niniejszej sprawy, zobowiązując Wójta do wydania decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia w przeciągu 30 dni od doręczenia postanowienia wraz z aktami sprawy, jednocześnie zarządziło wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie oraz uznało, że niezałatwienie sprawy w terminie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Akta sprawy zostały zwrócone do Urzędu Gminy w dniu 27 lutego 2017 r. Wójt Gminy, zawiadomieniem z 3 marca 2017 r., poinformował strony, że został zebrany materiał dowodowy niezbędny do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia a także o miejscu i czasie, w którym można zapoznać się z zebranym materiałem i o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Następnie, decyzją z dnia 22 marca 2017 r., nr [..], wydaną na podstawie przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 353 ze zm.), orzekł o odmowie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pod nazwą Ferma wiatrowa B.". Decyzję tą pełnomocnik skarżącej otrzymał w dniu 27 marca 2017 r. W dniu 17 marca 2017 r. (data stempla pocztowego) skarżąca wniosła w niniejszej sprawie skargę, zarzucając Wójtowi Gminy naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 8, art. 12 i art. 35 § 1 w związku z art. 37 § 1 k.p.a. i domagając się: 1) stwierdzenia, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; 2) stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności; 3) orzeczenia, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4) orzeczenia, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 5) przyznania od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 oraz wymierzenia organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy; 6) zobowiązania organu do wydania decyzji w sprawie wniosku skarżącej o wydanie decyzji środowiskowej w terminie 14 dni, o ile organ nie wyda decyzji do czasu rozstrzygnięcia niniejszej sprawy przez sąd; 7) zasądzenia na rzecz skarżącej kosztów postępowania według obowiązujących przepisów, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Uzasadniając złożoną skargę skarżąca wskazała, że do dnia jej wniesienia organ nie wydał decyzji w przedmiocie złożonego przez nią wniosku o wydanie decyzji środowiskowej, przy czym nie minął jeszcze dodatkowy termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze tj. 27 marca 2017 r. ale minął termin 30 sierpnia 2016 r. wskazany przez Wójta jako nowy termin załatwienia sprawy w piśmie z dnia 22 czerwca 2016 r. Skarżąca zauważa, że sprawa o wydanie decyzji środowiskowej jest sprawą skomplikowaną, która powinna zostać załatwiona po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, nie oznacza to jednak, że postępowanie to może być ad calendas graecas przesuwane w czasie, pomimo uzyskania przez organ stanowiska innych organów współdziałających, a także po zapewnieniu uczestnikom postępowania możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym zgłoszenia uwag i zastrzeżeń do raportu. Skarżąca uważa, że do przedłużenia rozpatrzenia sprawy przyczyniło się bezpodstawne nałożenie na nią przez organ obowiązku ustosunkowania się do uwag i wniosków zgłoszonych przez uczestników postępowania oraz bezpodstawne skorzystanie z opinii eksperta w celu weryfikacji raportu o odziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W jej ocenie Wójt nie jest bowiem w ogóle uprawniony do jego weryfikacji, gdyż w zakresie tym był związany postanowieniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 19 grudnia 2014 r. uzgadniającym realizację przedmiotowego przedsięwzięcia i określającym warunki tej realizacji. Skarżąca uważa także, że kolejne przedłużania terminu załatwienia sprawy, w tym ostatnie, nie były uzasadnione i miały charakter pozorny. Jej zdaniem, Wójt Gminy wobec różnych form nacisku stosowanych przez przeciwników odnawialnej energii wiatrowej w rzeczywistości oczekiwał na wejście w życie ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, która wprowadziła niekorzystne z punktu widzenia skarżącej zmiany prawne, w zasadzie uniemożliwiające jej realizację przedsięwzięcia. Skarżąca wskazała również, że nie doręczono jej wykonanej w sprawie opinii w sprawie raportu, co uznaje za przejaw chęci zatajenia jej treści i zakresu, jak również prawdopodobnej wiedzy organu o jej nieprzydatności dla celów prowadzonego postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że nie pozostaje w bezczynności w załatwieniu sprawy z wniosku skarżącej o wydanie decyzji w sprawie o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pod nazwą: Ferma wiatrowa B.", gdyż wydał decyzję w tej sprawie mieszcząc się w 30 - dniowym terminie załatwienia sprawy, wyznaczonym przez organ II instancji. Organ jest ponadto zdania, że bezzasadne są zarzuty skarżącej mające wskazywać na przewlekłe prowadzenie przez niego postępowania w niniejszej sprawie. Jak wskazał, miał prawo żądać ustosunkowania się samego wnioskodawcy do uwag i wniosków złożonych w toku postępowania, jak i skorzystania z pomocy eksperta w sprawie hałasu wytwarzanego przez turbiny wiatrowe. Hałas ten był bowiem jednym z elementów budzących niepokój wśród okolicznych mieszkańców, a wyjaśnienia w tym zakresie przedłożone przez autorów raportu, w ocenie organu, nie były dostateczne i wymagały wiedzy specjalistycznej, aby zweryfikować prawidłowość przedstawionych informacji. Ponadto, jak wyjaśnił, był uprawniony do weryfikowania raportu zaakceptowanego uzgodnieniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga A. spełniła wymogi formalne, warunkujące możliwość jej merytorycznego rozpatrzenia. Przepis art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, między innymi w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie dotyczy zaś przewlekłego postępowania Wójta Gminy i bezczynność tego organu w sprawie dotyczącej wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia: Ferma wiatrowa B." na podstawie przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Skarga na przewlekłość i bezczynność organu nie wykluczają się wzajemnie. Jak bowiem wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 listopada 2016 r. sygn. akt I OSK 3096/15 (dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl), konstatacja, że pozostawanie przez organ administracji w bezczynności wyklucza przewlekłość, jest błędem, gdyż bezczynność może być wynikiem przewlekłości, stąd organ może być i przewlekły, i bezczynny. Skarga poprzedzona została zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie, zawartym w piśmie z dnia 18 lipca 2016 r., które rozpoznane zostało przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w postanowieniu z dnia 23 lutego 2017 r., nr [..], mocą którego wyznaczono organowi I instancji dodatkowy termin załatwienia sprawy zobowiązując Wójta Gminy do wydania decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia Ferma Wiatrowa B." w przeciągu 30 dni od dnia doręczenia postanowienia wraz z aktami sprawy i nakazano wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie oraz uznano, że niezałatwienie sprawy w terminie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Tym samym skarga spełnia warunek określony w art. 52 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeśli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Wniesienie do wojewódzkiego sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie przez niego postępowania dopuszczalne jest po wyczerpaniu trybu przewidzianego w art. 37 § 1 k.p.a. Stanowi on, że na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Merytorycznie rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę Sąd wziął pod uwagę, że naczelna zasada postępowania administracyjnego, wyrażona w art. 12 k.p.a., stanowi, że organy administracji publicznej winny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§ 2). Zgodnie z art. 35 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 (§ 4). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (§ 5). W rozumieniu art. 104 § 1 k.p.a. "załatwienie sprawy" oznacza wydanie przez organ decyzji, chyba że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego stanowią inaczej. Sąd wziął ponadto pod uwagę, że pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację działania przez organ w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących że tylko formalnie organ nie jest bezczynny (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser i M. Wierzbowski, Warszawa 2011, s. 69 - 70). Przewlekłością postępowania będzie również mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (zob. J. Borkowski (w): B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 238). "Przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12, dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przez przewlekłe prowadzenie postępowania należy także rozumieć sytuację, w której organ prowadzący postępowanie kilkakrotnie wyznaczał nowy termin załatwienia sprawy bez wyczerpującego podania przyczyny niedotrzymania poprzednio wyznaczonych terminów (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2015 r., sygn. akt I FSK 1881/14, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dla stwierdzenia, czy organ administracyjny pozostawał w "przewlekłości" nie ma znaczenia to, czy podejmował w trakcie postępowania jakiekolwiek czynności, a nawet rozstrzygnięcia, lecz to czy rzeczywiście podjęte przez niego działania doprowadziły do sprawnego załatwienia postępowania bez zbędnej zwłoki. Przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania administracyjnego zaistnieje wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 2 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Go 24/14, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei, z bezczynnością organu mamy do czynienia jeśli organ nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych i nie dopełnił obowiązku sygnalizacyjnego, jak i wówczas, gdy dopełnił obowiązku sygnalizacyjnego oraz wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy, ale nie załatwił sprawy w tym terminie, czy też nie załatwił sprawy w terminie wyznaczonym przez organ wyższego stopnia w trybie art. 37 k.p.a. Upływ ustawowego bądź wyznaczonego przez organ terminu oznacza powstanie stanu bezczynności organu prowadzącego postępowanie. Stan ten może powstać zarówno wskutek niepodjęcia jakichkolwiek działań przez organ, jak i również wówczas, gdy były w postępowaniu podejmowane przez organ czynności (zob. H. Knysiak – Molczyk (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Opublikowany WK 2015). Stan "bezczynności organu" od "przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ" różni się tym, iż o ile w pierwszym przypadku dochodzi do przekroczenia terminu załatwienia sprawy poprzez to, że organ zasadniczo nie podejmuje żadnych istotnych czynności zmierzających do rozstrzygnięcia sprawy, o tyle w drugim przypadku - organ nie podejmuje skutecznych działań na podstawie przepisów k.p.a., przez co nie dochodzi do wydania rozstrzygnięcia (zob. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2011 r., str. 70). Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że Wójtowi Gminy nie można zarzucić bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia: Ferma wiatrowa B.", mimo, że postępowanie w tym przedmiocie prowadzone było przez niego w sposób przewlekły. Skarżąca złożyła wniosek o wydanie decyzji środowiskowej dla planowanego przedsięwzięcia w dniu 23 maja 2012 r. Niewątpliwie sprawa w tym przedmiocie ma charakter szczególnie skomplikowany, wymagający zapewnienia udziału społeczeństwa, tym samym należało oczekiwać, że zostanie ona załatwiona – zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. - w terminie dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Przy czym uwzględnić także należało, że postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach obejmuje procedurę oceny oddziaływania na środowisko, która składa się z kilku etapów, na przeprowadzenie których ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko przewiduje określone terminy. Mimo to, jak wynika z przedstawionego stanu faktycznego, w przewidzianym terminie, Wójt Gminy nie rozpoznał złożonego przez skarżącą wniosku. Wójt zawiadamiał jednak strony o niezałatwieniu sprawy w terminie, podając przyczyny zwłoki, a decyzję nr [..] o odmowie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pod nazwą Ferma wiatrowa B." wydał w dniu 22 marca 2017 r., tj. w terminie wyznaczonym mu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w postanowieniu z dnia 23 lutego 2017 r. nr [..], wydanym na podstawie art. 37 § 2 k.p.a. W ocenie Sądu, w toku postępowania wszczętego wnioskiem skarżącej z dnia 23 maja 2012 r. Wójt Gminy podejmował czynności w długich odstępach czasu, nieefektywnie a charakter niektórych z nich budzi wątpliwości co do ich przydatności dla rozpoznania sprawy. W szczególności, postanowienie nakładające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko Wójt Gminy wydał dopiero w dniu 4 marca 2013 r. a zgodnie z art. 65 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, postanowienia, o których mowa w art. 63 ust. 1 i 2, wydaje się w terminie 30 dni od dnia wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Przepisy art. 35 § 5 i art. 36 k.p.a. stosuje się odpowiednio. Co więcej, od dnia 29 stycznia 2013 r,. kiedy to Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska wydał opinię o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, do dnia 26 lutego 2013 r., kiedy to skarżąca rozszerzyła złożony uprzednio wniosek, Wójt rozpoznał jedynie dwa wnioski o dopuszczenie do udziału w przedmiotowym postępowaniu i to w dniu 11 lutego 2013 r., nie podejmując w tym czasie żadnych innych czynności. Następnie - pismem z 14 stycznia 2015 r., Wójt wezwał skarżącą do wykazania aktualności numerów działek objętych wnioskiem a odpowiedź na to wezwanie otrzymał od skarżącej dopiero w dniu 1 lipca 2015 r. Sam z urzędu tych wątpliwości nie próbował w tym okresie wyjaśnić, choć zgodnie z art. 7 k.p.a. powinien był to uczynić. Z kolei, po otrzymaniu odpowiedzi od skarżącej w tej kwestii, pismem z 21 lipca 2015 r., wezwał organy uzgadniające do wskazania, czy sytuacja ta wymaga nowego wniosku o uzgodnienie i po otrzymaniu od nich odpowiedzi z 31 lipca 2015 r. i 7 sierpnia 2015 r. dopiero w dniu 2 października 2015 r. obwieścił o możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy i o możliwości wnoszenia uwagi i wniosków, wyznaczając termin do dnia 6 listopada 2015 r. Pismem z 12 listopada 2015 r. Wójt wezwał skarżącą do ustosunkowania się do zgłoszonych uwagi i wniosków a zgodnie z art. 37 pkt 1 i 2 ww. ustawy, to organ prowadzący postępowanie rozpatruje uwagi i wnioski w uzasadnieniu decyzji, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów k.p.a., podaje informacje o udziale społeczeństwa w postępowaniu oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa. Odpowiedź na to wezwanie skarżąca przedłożyła dopiero w dniu 4 maja 2016 r. a pismem z 6 maja 2016 r. Wójt zwrócił się do skarżącej z zapytaniem, czy podtrzymuje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 4 maja 2016 r. W dniu 10 czerwca 2016 r. Wójt rozpoczął procedurę w celu uzyskania opinii eksperta na temat części akustycznej przedstawionego w sprawie raportu z uwagi na złożone uwagi i wnioski, którą uzyskał w dniu 16 sierpnia 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 lipca 2016 r. sygn. akt II OSK 608/15 (dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazał zaś, że brak jest normatywnej podstawy do badania przez właściwy organ na podstawie opinii biegłego, czy tego rodzaju obawy społeczności lokalnej mają uzasadnione podstawy. Stanowisko społeczeństwa organ ocenia na podstawie zgłoszonych uwag i wniosków oraz ustaleń raportu o oddziaływaniu tego przedsięwzięcia na środowisko i ewentualnie proponuje inwestorowi inny wariant realizacji tego przedsięwzięcia. Dlatego też w tym celu nie przeprowadza się tego rodzaju dodatkowego dowodu na okoliczność, czy stanowisko tej społeczności jest uzasadnione okolicznościami obiektywnymi. Ponadto, pismem z 22 czerwca 2016 r. Wójt zawiadomił, że sprawa nie została załatwiona w terminie i wyznaczył nowy termin jej załatwienia do dnia 30 sierpnia 2016 r. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że Wójt Gminy prowadzał postępowanie w tej sprawie w sposób przewlekły. Sąd ocenił jednocześnie, że stwierdzona przewlekłość Wójta Gminy w rozpoznaniu wniosku skarżącej z dnia 23 maja 2012 r. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Niewątpliwie bowiem na długotrwałość postępowania w tej sprawie miały także wpływ: dokonane przez skarżącą w dniu 26 lutego 2013 r. rozszerzenie pierwotnie złożonego w dniu 23 maja 2012 r. wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, które wymagało m.in. ponownego przeprowadzenia postępowania uzgodnieniowego z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska oraz Państwowym Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym; składane przez skarżącą w toku postępowania wnioski o przedłużenie terminu do wykonania nałożonych na nią obowiązków; długotrwałość postępowań uzgodnieniowych. Należy przy tym podkreślić, że postępowanie uzgodnieniowe toczące się przed Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska trwało w okresie od 13 czerwca 2012 r. do 29 stycznia 2013 r. oraz w okresie od 26 lipca 2013 r. do 19 grudnia 2014 r.. Podobnie długotrwałe było postępowanie uzgodnieniowe prowadzone przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w okresie od 26 lipca 2013 r. do 12 grudnia 2013 r. Zgodnie zaś z art. 64 ust. 4 powołanej powyżej ustawy, opinię lub uzgodnienie, o których mowa w ust. 1-1b, wydaje się w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku o wydanie opinii. Przepisy art. 35 § 5 i art. 36 k.p.a. stosuje się odpowiednio. Sąd uwzględnił ponadto, że w dniu 22 marca 2017 r., tj. w terminie wyznaczonym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wydanym na podstawie art. 37 § 2 k.p.a., Wójt wydał decyzję rozpoznającą wniosek skarżącej o wydanie decyzji środowiskowej. Z powyższych względów Sąd nie znalazł również podstaw do wymierzenia organowi grzywny, czy też przyznania na rzecz skarżącej od organu sumy pieniężnej. Orzekając w tym zakresie Sąd miał ponadto na uwadze, że instytucja grzywny oraz instytucja zasądzenia określonej sumy pieniężnej od organu na rzecz skarżącego stanowią dodatkowe środki, stosowane w sytuacjach rażącego naruszenia prawa, które zmierzają, poprzez dolegliwość finansową, do zmobilizowania organu do wydania decyzji. To zaś w niniejszej sprawie już nastąpiło. Z tych przyczyn - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - na podstawie art. 161 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy do załatwienia sprawy wszczętej na wniosek skarżącej, gdyż rozpoznanie sprawy już po wniesieniu skargi na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania, uczyniło bezprzedmiotowym zobowiązanie organu do wydania aktu lub podjęcia czynności. Następnie, na podstawie art. 149 § 1a tej ustawy, Sąd orzekł, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie, uznając pozostałe żądania skargi za niezasadne. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2, ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zasądzając od organu na rzecz skarżącej kwotę 580 zł, obejmującą 100 zł uiszczonego w sprawie wpisu sądowego oraz koszty zastępstwa procesowego - wynagrodzenie pełnomocnika /radcy prawnego/, w wysokości 480 zł . Wysokość należnego pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenia Sąd ustalił zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).