II SAB/Gd 3/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Diana Trzcińska Sędziowie: sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) asesor WSA Magdalena Dobek-Rak po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 kwietnia 2020 r. sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. z siedzibą w R. na bezczynność Samodzielnego Publicznego Miejskiego Zakładu Opieki Zdrowotnej w S. w sprawie udostępnienia informacji publicznej 1. umarza postępowanie w sprawie wniosku skarżącej z dnia 8 kwietnia 2019 r., 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddala wniosek o przyznanie od Samodzielnego Publicznego Miejskiego Zakładu Opieki Zdrowotnej w S. nas rzecz skarżącej "A" sp. z o.o. z siedzibą w R. sumy pieniężnej, 4. zasądza od Samodzielnego Publicznego Miejskiego Zakładu Opieki Zdrowotnej w S. nas rzecz skarżącej "A" sp. z o.o. z siedzibą w R. 597 zł. (słownie złotych: pięćset dziewięćdziesiąt siedem tytułem zwrotu kosztów postępowania. A. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę datowaną na 13 grudnia 2019 r. na bezczynność Zakładu Opieki Zdrowotnej w sprawie udostępnienia informacji publicznej. W skardze zarzucono naruszenie art. 13 ust. 1 i 2 oraz art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2018 r., poz. 1330 ze zm.) przez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądaniem zawartym we wniosku z 8 kwietnia 2019 r. skierowanym na elektroniczną skrzynkę podawczą i wniesiono o: 1) zobowiązanie organu do udzielenia informacji publicznej zgodnie ze złożonym wnioskiem, 2) stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3) przyznanie od organu sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 156 § 4 p.p.s.a., 4) zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego 5) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Z uzasadnienia skargi wynika, że wspomnianym wnioskiem skarżąca zwróciła się do organu o udzielenie informacji publicznej w zakresie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego o sygn. [..]. Skarżąca domagała się kserokopii bądź skanów następujących dokumentów: umowy wraz z załącznikami zawartej w wyniku przeprowadzenia postępowania przetargowego w zakresie zadania 1 pomiędzy organem a B. oraz umowy wraz z załącznikami zawartej w wyniku przeprowadzenia postępowania przetargowego w zakresie zadania 6 pomiędzy organem a C. Zaznaczył pełnomocnik skarżącej, że wniosek został wystosowany 8 kwietnia 2019 r., a do dnia wniesienia skargi nie została na niego udzielona odpowiedź, organ nie zareagował w żaden sposób. Natomiast organ był zobowiązany do udostępnienia informacji w terminie 14 dni od otrzymania wniosku. Ponadto zaznaczyła pełnomocnik skarżącej, że zgodnie z art. 139 ust. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych umowy dotyczące zamówienia publicznego są jawne i podlegają udostępnieniu na zasadach określonych w przepisach o dostępie do informacji publicznej. Wobec tego organ miał obowiązek udostępnienia żądanych umów zawartych w wyniku rozstrzygnięcia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Żądanie zasądzenia sumy pieniężnej skarżąca uargumentowała okolicznościami, ze służyło by to wzmocnieniu instytucji przeciwdziałania bezczynności organu w przyszłości, a organ pozostawał bierny w rozpoznaniu wniosku przez okres 7 miesięcy, niezgodne z prawem postępowanie organu uniemożliwiło skarżącej zapoznanie się z informacjami istotnymi z punku widzenia działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą, a stosunek organu do złożonego wniosku nosi cechy lekceważenia przepisów prawa. W odpowiedzi na powyższą skargę organ wskazał, że w dniu 20 grudnia 2019 r. przekazał skarżącej Spółce żądane dokumenty. Zaznaczył przy tym, że skarżąca była jednym z uczestników przetargu o udzielenie zamówienia publicznego z zakończenia którego domaga się aktualnie udostępnienia zawartych umów. Oznacza to, że skarżąca jako uczestnik przetargu w jego toku, jak również po zakończeniu miała pełen dostęp do wszelkich materiałów z nim związanych, w tym do umów ze względu na jawność postępowania zgodnie z przepisami ustawy Prawo zamówień publicznych. Wzory umów, jak i treść ofert, ich wartości były dostępne na stronie internetowej organu. Organ wyraził stanowisko, że w związku z zasadną jawności postępowania zasady z ustawy o dostępie do informacji publicznej nie znajda tutaj zastosowania. Ustawa Prawo zamówień publicznych ma pierwszeństwo, a to powinno skutkować odrzuceniem skargi. Ustawa Prawo zamówień publicznych samodzielnie reguluje kwestię dostępu do informacji i dokumentów dotyczących ogłaszanych przetargów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019, poz. 2167 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) obejmuje również bezczynność organów, a w przypadku informacji publicznej także innych podmiotów zobowiązanych do jej udzielenia. Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest bezczynność Zakładu Opieki Zdrowotnej polegająca na nieudostępnieniu skarżącej Spółce, w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 ze zm.) – zwana dalej "ustawą", żądanej przez nią w piśmie z 8 kwietnia 2019 r. informacji dotyczącej kserokopii bądź skanów umowy wraz z załącznikami zawartej w wyniku przeprowadzenia postępowania przetargowego w zakresie zadania 1 pomiędzy organem a B. oraz umowy wraz z załącznikami zawartej w wyniku przeprowadzenia postępowania przetargowego w zakresie zadania 6 pomiędzy organem a C. Oczywistym jest, że wniesiona skarga podlega rozpoznaniu przez Sąd. Następnie podkreślić należy, że zgodnie z art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Artykuł 6 ww. ustawy wskazuje, w szczególności, że udostępnieniu podlega informacja publiczna, obejmująca informacje o jednostkach organizacyjnych wykonujących zadania publiczne w zakresie ich statusu prawnego lub formy prawnej, organizacji, przedmiocie działalności i kompetencjach, organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach, dysponowanym majątkiem, trybie działania jednostek organizacyjnych, treści i postaci dokumentów urzędowych. W świetle art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. nie ulega wątpliwości, że Dyrektor ZOZ jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, zaś żądane we wniosku informacje stanowiły informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy. Przedmiotem wniosku jest bowiem informacja o umowach zawartych przez ZOZ przy wykorzystaniu środków publicznych. Należy przy tym zaznaczyć, że zakład opieki zdrowotnej na gruncie zamówień publicznych należy do katalogu podmiotów prawa publicznego jest zatem zobowiązany do stosowania ustawy Prawo zamówień publicznych. Zgodnie natomiast z art. 139 ust. 3 ww. ustawy umowy w sprawach zamówień publicznych są jawne i podlegają udostępnieniu na zasadach określonych w przepisach o dostępie do informacji publicznej. Nie wyklucza to jednak ubiegania się przez uczestnika przetargu domagania się udostępnienia dokumentów dotyczących tego przetargu w trybie dostępu do informacji publicznej. Bezsporne jest również to, że żądana informacja została skarżącej Spółce udzielona dopiero 20 grudnia 2019 r., a więc już po wniesieniu skargi (przesyłka zawierająca skargę na bezczynność wpłynęła do ZOZ 13 grudnia 2019 r.) Dla oceny zasadności skargi na bezczynność istotny jest moment jej wniesienia. W sytuacji, gdy bezczynność istniała w tej dacie, lecz ustała po wniesieniu skargi, czyli tak, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. podlega postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub dokonania żądanej czynności (o czym orzeczono w punkcie 1 wyroku). Jednocześnie (jeśli skarga nie została cofnięta w całym zakresie) sąd ma obowiązek z urzędu orzec, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd uznał, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy stwierdzona bezczynność podmiotu zobowiązanego nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa (punkt II wyroku). Orzeczenie rażącego naruszenia prawa jest zastrzeżone dla najbardziej jaskrawych przypadków długotrwałej bierności organów. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Zwłoka w rozpoznaniu wniosku skarżącego nie była skutkiem celowego działania, czy lekceważenia podmiotu wnioskującego. Sąd wziął również pod uwagę, że ZOZ nie jest podmiotem wyspecjalizowanym w sprawach z zakresu informacji publicznej i tego typu postępowania stanowią dla niego nietypową materię. Sąd nie znalazł podstaw do przyznania na rzecz skarżącej Spółki sumy pieniężnej, zgodnie z wnioskiem zawartym w skardze (punkt 3 sentencji wyroku). Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, suma pieniężna ma przede wszystkim charakter kompensacyjny, a jedynie akcesoryjnie charakter represyjny i prewencyjny (dyscyplinujący). Przy orzekaniu o przyznaniu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej chodzi bowiem przede wszystkim o zrekompensowanie, przynajmniej w pewnej mierze, uszczerbku (krzywdy, straty) jakich doznał skarżący na skutek bezczynności lub przewlekłego działania organu administracji, które to okoliczności powinny jednak zostać wyraźnie wyartykułowane i uzasadnione przez skarżącego w treści wnoszonej przez niego skargi (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 grudnia 2017 r., I OSK 1685/17, LEX nr 2440285 oraz z 3 lipca 2018 r., II OSK 2954/17, LEX nr 2521333). Zdaniem sądu skarżąca Spółka nie podała żadnych konkretnych okoliczności wskazujących na poniesioną przez nią szkodę spowodowaną brakiem udzielenia informacji publicznej przez organ, tj. powstaniem takiego rodzaju uszczerbku spowodowanego bezczynnością organu, który wymagałby zrekompensowania. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 205 § 2 w zw. z art. 200 p.p.s.a., zasądzając na rzecz strony skarżącej kwotę 580 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które składa się wynagrodzenia pełnomocnika – radcy prawnego ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz.265) oraz zwrot uiszczonego w sprawie wpisu sądowego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.