II SAB/Gd 31/10

PostanowienieWSA w Gdańsku2011-04-29

Skład orzekający: Sędzia WSA Jolanta Górska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata jest zasadny, jeśli pierwotnie przyznano prawo pomocy w postaci ustanowienia radcy prawnego, a następnie skarżący wypowiedział pełnomocnictwo?
Ratio decidendi
Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata jest bezzasadny, gdy pierwotnie przyznano prawo pomocy w postaci ustanowienia radcy prawnego, a postanowienie to stało się prawomocne. Prawo pomocy zostało skonsumowane przez opinię pełnomocnika o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Zarówno radcowie prawni, jak i adwokaci mają tożsame uprawnienia w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a instytucja obrońcy nie istnieje w tej procedurze.
Stan faktyczny
Skarżący H. Z. złożył skargę na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie zawarcia umowy zbycia nieruchomości. Wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Pierwotnie referendarz sądowy zwolnił go od kosztów i ustanowił radcę prawnego, co nie zostało przez skarżącego zakwestionowane. Po odrzuceniu skargi przez sąd i sporządzeniu przez pełnomocnika opinii o braku podstaw do skargi kasacyjnej, skarżący złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata, wypowiadając jednocześnie pełnomocnictwo radcy prawnemu. Referendarz odmówił przyznania prawa pomocy, a skarżący wniósł sprzeciw.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Sędzia WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. Z. na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie obowiązku zawarcia umowy zbycia nieruchomości stanowiącej własność gminy postanawia oddalić wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. H. Z. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Postanowieniem z 23 lipca 2010 r. referendarz sądowy zwolnił skarżącego od kosztów sądowych i ustanowił radcę prawnego. Okręgowa Izba Radców Prawnych wyznaczyła jako pełnomocnika radcę prawnego R. D. Sąd postanowieniem z 26 listopada 2010 r. odrzucił skargę H. Z., natomiast pełnomocnik skarżącego sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Skarżący w dniu 3 lutego 2011 r. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów postępowania w całości oraz ustanowienie adwokata "w ramach zmiany z radcy prawnego na adwokata". W dniu 21 lutego 2011 r. wnioskodawca złożył pismo, w którym wypowiedział pełnomocnictwo dotychczasowemu radcy prawnemu. Referendarz sądowy postanowieniem z 28 lutego 2011 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza, w którym podniósł, że nigdy nie zwracał się o przyznanie radcy prawnego z tego powodu, iż "jest on jedynie radcą, a nie obrońcą", a więc występował jedynie o "obrońcę zawodowego, tj. adwokata". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), postanowienie, od którego wniesiono sprzeciw utraciło moc, a sprawa podlega ponownemu rozpatrzeniu przez Sąd. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wstępie zauważyć należy, że w złożonym, w dniu 20 lipca 2010 r., na urzędowy formularzu PPF wniosku o przyznanie prawa pomocy w rubryce czwartej pkt 2 skarżący domagał się ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Wobec tego referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w postaci ustanowienia radcy prawnego oraz zwolnił skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych. Postanowienie to nie było przez skarżącego kwestionowane. Zaznaczyć także należy, że kwestia wyznaczenia konkretnego pełnomocnika z imienia i nazwiska leży w gestii Okręgowej Izby Radców Prawnych. Wynika to z art. 253 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie sądu w zakresie ustanowienia pełnomocnika ma charakter abstrakcyjny. Sąd nie ma wpływu na wybór konkretnej osoby na tę funkcję. Dlatego też wszelkie zastrzeżenia, co do osoby, sposobu działania pełnomocnika, wnioski o jego zmianę należy kierować do Okręgowej Izby Radców Prawnych, gdy tym pełnomocnikiem jest radca prawny. Jak uprzednio stwierdzono, skarżącemu przyznano pełnomocnika - radcę prawnego oraz zwolniono go od kosztów sądowych. Orzeczenie w tym przedmiocie stało się prawomocne. Wyznaczony pełnomocnik sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, natomiast późniejsze wypowiedzenie mu pełnomocnictwa przez skarżącego pozostaje bez znaczenia. Opinia taka stanowi skonsumowanie przyznanego skarżącemu prawa pomocy (por. wyrok NSA z 28 września 2010 r. w sprawie II OZ 903/10 opublikowany w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na stronie www.nsa.gov.pl). Dlatego też ponowny wniosek strony o przyznanie prawa pomocy jest bezzasadny. Strona nie może skutecznie domagać się od sądu ustanowienia kolejnego pełnomocnika, ponieważ jej prawo w tym zakresie zostało uznane w rozpatrywanej sprawie prawomocnym postanowieniem z 23 lipca 2010 r. (por. wyrok NSA z 4 stycznia 2011 r. w sprawie II OZ 1313/10 opublikowany w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na stronie www.nsa.gov.pl). To samo tyczy się zwolnienia od kosztów sądowych. Podkreślić należy, że zarówno radcowie prawni jak i adwokaci w postępowaniu sądowoadministracyjnym mają tożsame uprawnienia. Żadne przepisy prawa nie różnicują zakresu ich kompetencji w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie można więc wywodzić, iż adwokat jest pełnomocnikiem innego rodzaju niż radca prawny. Wyjaśnić także należy, że procedura sądowoadministracyjna nie posiada instytucji obrońcy. Adwokat i radca prawny są pełnomocnikami (art. 35 § 1 p.p.s.a.). Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło