II SAB/Gd 33/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi N. G. na bezczynność i przewlekłość postępowania Wójta Gminy Liniewo w przedmiocie warunków zabudowy postanawia: odrzucić skargę. N. G. (dalej jako: "strona skarżąca") wniosła skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania Wójta Gminy Liniewo w przedmiocie warunków zabudowy. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 maja 2026 r. wezwano skarżącą do wskazania w terminie 7 dni, czy przed wniesieniem skargi zwracała się z ponagleniem do właściwego organu. Skarżąca w piśmie procesowym z 18 maja 2026 r. wskazała, że takim ponagleniem, choć nie zawiera sformułowania procesowego, jest pismo z 24 marca 2026 r. sporządzone w momencie, gdy dowiedziała się, że Wójt pominął wiążące wytyczne Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że w przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność. Stosownie bowiem do art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143) - zwanej dalej p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Zgodnie z art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Z kolei w myśl art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Stosownie do art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691 - dalej jako "k.p.a."), strona ma prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w powyższym przepisie (bezczynność), bądź kiedy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia i powinno zawierać uzasadnienie (art. 37 § 2 i § 3 k.p.a.). Z powołanych wyżej przepisów wynika, że wniesienie ponaglenia, o którym mowa w art. 37 k.p.a., stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłość postępowania organu administracji publicznej. Takie też stanowisko jest konsekwentnie prezentowane w orzecznictwie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 7 sędziów z dnia 2 września 2020 r. sygn. akt II OSK 3732/18, postanowienia NSA z dnia 8 lutego 2021 r. sygn. akt I OSK 2754/20 i 23 lutego 2021 r. sygn. akt I OSK 950/19). Przy czym przyjmuje się, że ponaglenie jest sformalizowanym środkiem dyscyplinującym organy administracji publicznej, w reakcji na który organ rozpatrujący ponaglenie wydaje postanowienie. Formalizm ponaglenia polega na tym, że powinno ono przybrać formę pisemną bądź elektroniczną (lecz nie wiadomość e-mail), a nadto zawierać uzasadnienie i być skierowane do właściwego organu (por. postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 18 października 2021 r., sygn. akt II SAB/Wr 65/21). Zdaniem Sądu, analiza akt niniejszej sprawy wskazuje, że skarga na bezczynność i przewlekłość postępowania organu, wbrew twierdzeniu skarżącej, nie została przez nią poprzedzona ponagleniem. Pismo skarżącej z 24 marca 2026 r. nie spełnia podstawowych wymogów pozwalających uznać je za ponaglenie w rozumieniu art. 37 § 1 k.p.a. Pismo to zostało skierowane do Wójta Gminy Liniewo jako "ostateczne wezwanie do wydania decyzji" oraz "formalny sprzeciw wobec działań naruszających interes prawny inwestora. Pismo to zostało skierowane do organu prowadzącego postępowanie, a nie do właściwego organu wyższego stopnia, którym jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku; nie zawiera wskazania art. 37 § 1 k.p.a. jako podstawy prawnej wniesienia; nie zawiera treści pozwalającej na uznanie je za ponaglenie w rozumieniu art. 37 § 1 k.p.a. Skierowanie do organu prowadzącego postępowanie żądania niezwłocznego wydania merytorycznej decyzji zgodnie ze wskazaniami organu odwoławczego z powołaniem się na art. 138 § 2 k.p.a., nie jest ponagleniem kierowanym do organu wyższego stopnia na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. W konsekwencji przyjąć należy, że pomimo wystosowanego wezwania, skarżąca nie wykazała, że wystąpiła z ponagleniem do organu wyższego stopnia. Jeżeli strona przed wniesieniem skargi nie wyczerpie przysługującego środka zaskarżenia, to skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 28 października 2016 r., sygn. akt I OSK 125/15, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie bowiem z treścią art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn (aniżeli wskazane w punktach od 1 do 5a), wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W niniejszej sprawie strona skarżąca nie wykazała, że zwracała się z ponagleniem do organu wyższego stopnia, a zatem, że wyczerpała przysługujące jej środki zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., co czyni jej skargę niedopuszczalną. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz art. 58 § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę.