II SAB/Gd 36/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Protokolant Starszy sekretarz Sądowy Małgorzata Kuba po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi J. L. na bezczynność Starosty w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. zobowiązuje Starostę do wydania decyzji rozstrzygającej wniosek J. L. z dnia 19 marca 2009 r. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty z dnia 4 lutego 2009 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę w terminie 2 miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem, 2. zasądza od Starosty na rzecz skarżącego J. L. kwotę 100,-zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia 19 marca 2009 r. J. L. wystąpił do Starosty G. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia 4 lutego 2009 r. o pozwoleniu na budowę dotyczącego zjazdu z drogi wojewódzkiej nr 221 na teren działki nr [..] w miejscowości P., gm. P., wydanego na rzecz D. R. Wobec błędnego zakwalifikowania owego wniosku jako odwołania od decyzji organu pierwszej instancji Wojewoda P. decyzją z dnia 20 kwietnia 2009 r. utrzymał przedmiotowa decyzję w mocy. Decyzje powyższe stały się przedmiotem skargi J. L. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 14 października 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 358/09 stwierdził nieważność decyzji Wojewody P. Sąd stanął na stanowisku, że wniosek o wznowienie postępowania nie tylko został wadliwie zakwalifikowany, jako odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, ale ponadto został merytorycznie rozpoznany jako odwołanie pomimo że, wniesiony został z przekroczeniem terminu 14 dniowego do wniesienia odwołania, co stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego. Wobec powyższego skarżący J. L. ponownie zwrócił się pismem z dnia 27 listopada 2009 r. do Starosty G. z wezwaniem o rozpatrzenie wniosku o wznowienie postępowania z dnia 19 marca 2009 r. Ponadto skarżący pismem z dnia 19 stycznia złożył do Wojewody P. zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie przez Starostę G., które to zażalenie do tej pory pozostało bez odpowiedzi. Wobec braku reakcji organu na powyższe wezwania J. L., pismem z dnia 23 czerwca 2010 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę zarzucając organowi bezczynności w sprawie wniosku o wznowienie postępowania i wnosząc o zobowiązanie Starosty G. do merytorycznego rozpatrzenia sprawy o wznowienie postępowania oraz zasądzenie jego kosztów. W uzasadnieniu, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego J. L. wyjaśnił, że stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody P. spowodowało jej wyeliminowanie z obrotu prawnego ze skutkiem wstecznym. Pozostała natomiast w obrocie prawnym ostateczna decyzja Starosty G. z dnia 4 lutego 2009 r. o pozwoleniu na budowę zatem, aby ją wzruszyć konieczne jest wznowienie postępowania. Tymczasem pomimo wniosku skarżącego z dnia 19 marca 2009 r. oraz kolejnego pisma w sprawie wznowienia postępowania z dnia 23 czerwca 2010 r. Starosta G. nie podjął żadnej czynności w sprawie, przy czym nie poinformowano skarżącego o przyczynach zwłoki, ani nie wskazano nowego terminu załatwienia sprawy. Starosta G. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania, podając, że dopiero w dniu 1 lutego 2010 r. Wojewoda P. przekazał do Starostwa G. akta sprawy wraz z odpisem wyroku Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2009 r. Następnie organ pismem z dnia 5 lipca 2010 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania dotyczącego wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty G. z dnia 4 lutego 2009 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Strony otrzymały termin 7 dni na wniesienie ewentualnych uwag i zastrzeżeń. Starosta podał też, że po upływie terminu 7 dni podejmie czynności w celu ustalenia czy zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania, czy zachowany został termin do złożenia wniosku oraz rozpatrzy go merytorycznie. Pismem z dnia 22 października 2010 r. Wojewoda P. wyjaśnił, że do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez WSA w Gdańsku wyrokiem z dnia 14 października 2009 r. nie można było rozpatrzyć sprawy z uwagi na brak akt administracyjnych, w tym wniosku skarżącego. Nierozpatrzenie zażalenia skarżącego z dnia 19 stycznia 2010 r. wynikało natomiast z niewłaściwego zaszeregowania tego wniosku spowodowane ruchami kadrowymi. Wojewoda uznał również wniosek J. L. z dnia 19 marca 2010 r. za wniosek o wznowienie postępowania i postanowieniem z dnia 20 października 2010 r. przekazał go Staroście G. do rozpatrzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje Skarga okazała się zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 powyższej ustawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270), dalej jako P.p.s.a. zakresem kognicji Sądu objęte są nie tylko decyzje, postanowienia lub inne akty, wydane przez organy administracji publicznej, lecz także bezczynność tych organów w sytuacji, gdy były one zobowiązane do podjęcia określonego działania w formie i terminie prawem przepisanych. Podkreślić należy, iż zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych organ pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 30 poz. 168) dalej jako K.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 tejże ustawy, bądź też nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, których celem jest usunięcie przeszkody do wydania decyzji. Zgodnie z art. 35 K.p.a., organy administracji publicznej są zobowiązane załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie rozstrzygnięte powinny być te sprawy, w których wystarczające są dowody przedstawione przez stronę lub fakty i dowody są znane powszechnienie albo znane z urzędu organowi, bądź też możliwe do ustalenia na podstawie posiadanych przez organ zasobów danych. Jeżeli natomiast konieczne jest przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, to załatwienie sprawy powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy. Z kolei według art. 36 K.p.a., organ administracji publicznej ma obowiązek powiadomienia strony postępowania o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, o jakim mowa w cytowanym powyżej art. 35, a przy tym organ ten powinien wskazać nowy termin do załatwienia sprawy. Wniesienie skargi na bezczynność organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dopuszczalne jest po wyczerpaniu trybu przewidzianego w art. 37 k.p.a. Z art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a. wynika bowiem, iż skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Z akt sprawy wynikało, że skarżący przed wniesieniem skargi wniósł do organu drugiej instancji zażalenie na niezałatwienie przez Starostę Gdańskiego niniejszej sprawy w ustawowym terminie, a zatem należało uznać, iż wyczerpał tryb przewidziany w art. 37 K.p.a. W niniejszej sprawie skarżący domagał się wydania rozstrzygnięcia w sprawie o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty G. z dnia 4 lutego 2009 r. o pozwoleniu na budowę zjazdu z drogi wojewódzkiej nr 221 na teren działki nr [....] w miejscowości P., gm. P. wydanego na rzecz D. R. Z akt administracyjnych sprawy wynikało, że wniosek ów został potraktowany jako odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej i rozpatrzony merytorycznie przez Wojewodę P. decyzją z dnia 20 kwietnia 2009 r., poddaną następnie kontroli przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 14 października 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 358/09 stwierdził nieważność decyzji Wojewody P. Z akt sprawy wynika również, że Wojewoda P. przekazał akta sprawy wraz z odpisem wyroku Staroście G. w dniu 1 lutego 2010 r. Bezspornym pozostaje, iż po dniu 1 lutego 2010 r. żadne rozstrzygnięcie w sprawie wniosku o wznowienie postępowania nie zostało wydane. Organ nie podjął też żadnych innych czynności, które uzasadniałyby przedłużenie postępowania w tej sprawie. Dopiero pismem z dnia 5 lipca 2010 r. Starosta G. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty G. z dnia 4 lutego 2009 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę zjazdu drogi wojewódzkiej nr 221 na dz. nr 46 przy ul. [...] w P. Zatem w okresie od dnia 1 lutego 2010 r. do dnia 5 lipca 2010 r. pozostawał w bezczynności. Starosta G. we wskazanym wyżej okresie nie zawiadomił także skarżącego o przyczynie niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. i nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a.. Bezczynność organu administracji publicznej, polegająca na uchylaniu się organu od wydania decyzji administracyjnej, bądź podjęcia innych czynności do których jest zobowiązany, oprócz tego, że powoduje niezałatwienie sprawy z wszelkimi tego konsekwencjami negatywnymi dla strony, pozbawia również stronę możliwości złożenia środków odwoławczych, a w dalszej konsekwencji wniesienia skargi do sądu, co godzi w konstytucyjne wolności i prawa obywatela. Prowadząc postępowanie administracyjne organy administracji publicznej winny stać na straży praworządności i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli zgodnie z art. 7 K.p.a.. W tym celu organy muszą prowadzić postępowanie w danej sprawie w taki sposób aby strona nie miała wątpliwości co do jego zakresu i podstaw prawnych, mają bowiem obowiązek pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli w myśl art. 8 K.p.a.. W sytuacji gdy Starosta G. zobowiązany był do rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania, miał obowiązek podjąć rozstrzygnięcie w tym przedmiocie w terminie 1 miesiąca liczonym od dnia 1 lutego 2010 r. Niewydanie rozstrzygnięcia w tym zakresie od dnia przekazania akt sprawy w dniu 1 lutego 2010 r. do dnia 5 lipca 2010 r. tj. do dnia zawiadomienia o wszczęciu postępowania, stanowiło nieuzasadnioną bezczynność organu. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał skargę za zasadną i na podstawie art. 149 P.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Odnośnie kosztów postępowania Sąd, na podstawie art. 200 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie drugim sentencji wyroku.