II SAB/Gd 41/15

WyrokWSA w Gdańsku2015-07-29

Skład orzekający: Mariola Jaroszewska, Jolanta Górska, Felicja Kajut

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy redakcja dziennika może skutecznie wnieść skargę na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, jeśli organ wezwał dziennikarza do uwiarygodnienia swojego statusu, a redakcja nie udzieliła odpowiedzi na to wezwanie przed wniesieniem skargi?
Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej złożona przez redakcję dziennika jest bezzasadna, jeśli organ wezwał dziennikarza do uwiarygodnienia jego statusu, a redakcja nie udzieliła odpowiedzi na to wezwanie przed wniesieniem skargi. Brak odpowiedzi na wezwanie organu uniemożliwia skuteczne potraktowanie wniosku jako pochodzącego od prasy i tym samym uniemożliwia skuteczne wniesienie skargi na bezczynność.
Stan faktyczny
Redakcja dziennika wniosła skargę na bezczynność Zarządu Okręgowego A. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej kosztów kursu dla nowowstępujących. Dziennikarz, powołując się na Prawo prasowe, zwrócił się o podanie szczegółowych kosztów kursu. Organ wezwał dziennikarza do uwiarygodnienia jego statusu, na co redakcja nie odpowiedziała przed wniesieniem skargi. Sąd oddalił skargę, uznając, że brak odpowiedzi na wezwanie organu uniemożliwił skuteczne rozpatrzenie wniosku jako pochodzącego od prasy.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę jako bezzasadną.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Felicja Kajut Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2015 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A. na bezczynność B. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. Redakcja dziennika [...], reprezentowana przez redaktora naczelnego P. G., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Zarządu Okręgowego A. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu skargi wskazano, że dziennikarz dziennika [..] – K. M., powołując się na art. 4 ust. 1 i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe (Dz. U. nr 5, poz. 24 ze zm.), wnioskiem z dnia 8 września 2014 r. zwrócił się do Zarządu Okręgowego A. o udzielenie informacji dotyczącej ostatniego, przeprowadzonego w okręgu, kursu dla nowowstępujących do A., poprzez podanie wszystkich tytułów kosztów i ich wysokości przyjętych w kalkulacji dla wyliczenia sumarycznego kosztu kursu pokrywanego przez jego uczestników, z podaniem dat odbywania się kursu, liczby jego uczestników i ile zobowiązany był zapłacić za każdy z nich. Wnioskodawca zaznaczył, że w przypadku odmowy udzielenia żądanych informacji, z upoważnienia redaktora naczelnego wnosi o złożenie w ciągu 3 dni odmowy w trybie art. 4 ust. 3 ustawy Prawo prasowe. W piśmie z dnia 11 września 2014 r. Przewodniczący Zarządu Okręgowego A. zwrócił się ponownie do dziennika [...] o informację, czy K. M., który wystąpił z pytaniami w trybie Prawa prasowego, jest pracownikiem redakcji dziennika. Jednocześnie zwrócono się o uwiarygodnienie osoby K. M. jako dziennikarza wymienionej redakcji. Następnie redakcja dziennika [...] reprezentowana przez redaktora naczelnego wniosła w dniu 7 lutego 2015 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, zarzucając Zarządowi Okręgowemu A. naruszenie art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez nieudzielenie informacji publicznej. W skardze wniesiono o nakazanie organowi udzielenia odpowiedzi na postawione pytania we wniosku z dnia 8 września 2014 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Z uzasadnienia skargi wynika, że skarżącej nie została udzielona wnioskowana informacja, dlatego też w jej ocenie organ pozostaje w bezczynności. Skarżąca wyjaśniła, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy Prawo prasowe, przedsiębiorcy i podmioty niezaliczone do sektora finansów publicznych oraz niedziałające w celu osiągnięcia zysku są obowiązane do udzielenia prasie informacji o swojej działalności, o ile na podstawie odrębnych przepisów informacja nie jest objęta tajemnicą lub nie narusza prawa do prywatności. Z kolei przepis art. 3a stanowi, że w zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z tych przepisów wynika więc, że udostępnienie informacji publicznej prasie odbywa się w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. W świetle art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej A. jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, a przez to objętym regulacją tej ustawy. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13, skarżąca wskazała, że ustawodawca w art. 34 ustawy z dnia 13 października 1995 r. – Prawo łowieckie (Dz. U. z 2002 r. nr 42, poz. 372 ze zm.) przekazał temu podmiotowi szereg zadań z zakresu administracji publicznej, w tym m.in.: zachowaniu i rozwoju populacji zwierząt łownych i innych dziko żyjących. Związek realizuje również inne zadania powierzone mu przez ministra właściwego do spraw ochrony środowiska. Wymienione zadania nałożone na związek w drodze ustawy, ze względu na ich cel, mają charakter publiczny. Z art. 42 ust. 9 ustawy Prawo łowieckie wynika, że działalność A. obejmuje ustalanie wysokości opłat za szkolenie i egzaminowanie na uprawnienia do wykonywania polowania, zaś związek uwzględnia przy tym poniesione koszty. Redakcja domagała się wskazania przez organ wysokości poszczególnych kosztów szkolenia i egzaminu uprawniającego do wykonywania polowania, a zatem jego wniosek dotyczył informacji na temat zadań mieszczących się w ramach działalności wykonywanej przez A. w imieniu państwa. A. wydaje państwowe uprawnienia do polowania, które musi zostać poprzedzone ukończeniem szkolenia i zdaniem egzaminu, organizowanych przez związek, więc informacja o tym jest informacją publiczną, co potwierdza orzecznictwo sądowoadministracyjne (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie sygn. akt II SA/Lu 148/13). W konsekwencji zdaniem skarżącej wniosek z dnia 8 września 2014 r. jako dotyczący udzielenia informacji o charakterze publicznym i skierowany do podmiotu wykonującego zadania publiczne, pomimo, że pochodził od przedstawiciela prasy, podlegał rozpatrzeniu przez organ w trybie przewidzianym w u.d.i.p., a nie w trybie art. 4 u.p.p. Brak odpowiedzi organu jest bezczynnością lub przewlekłym prowadzeniem postępowania w tym przedmiocie, na które redaktorowi naczelnemu dziennika [...] przysługuje skarga do sądu administracyjnego w trybie art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W odpowiedzi na skargę Zarząd Okręgowy A. wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej, twierdząc, że wnioskowane informacje nie mają charakteru informacji publicznej. Wskazano, że redakcja dziennika na wniosek o wyjaśnienie i uwiarygodnienie działania wnioskodawcy z upoważnienia i w imieniu redakcji nie udzieliła żadnych wyjaśnień, które były niezbędne do dalszego postępowania z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej. Z tego powodu nie można zarządowi okręgowemu zarzucać skutecznie bezczynności. Według zarządu stanowisko to potwierdza orzecznictwo sądowoadministracyjne, m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 11 lutego 2015 r., sygn. akt II SAB/Bd 121/14, w którym stwierdzono, że "swego rodzaju współpraca wnioskodawcy i organu w przedmiocie udzielenia informacji prasowej powinna być oczywistą konsekwencją woli uzyskania przez stronę wnioskującą stosownych informacji. Potwierdzenie statusu dziennikarza jawi się tu więc jako naturalna, niewymagająca przecież specjalnego wysiłku czynność prowadząca do pozytywnego załatwienia sprawy. Zamiast tego, zignorowawszy pismo potwierdzające przecież wolę organu do uczynienia zadość przedmiotowym żądaniom, wniesiono na jego rzekomą bezczynność skargę. W takim wypadku (...) pojawiają się uzasadnione wątpliwości co do intencji odnośnie złożonego wniosku, wskazujące, że stronie nie zależy na uzyskaniu informacji, ale, na przykład, na przyznaniu kosztów sądowych". Organ zaznaczył przy tym, że wyjaśnienia takiego nie mogła stanowić odpowiedź z dnia 12 sierpnia 2014 r., albowiem udzielona została w sprawie zupełnie innego wniosku, a dodatkowo w okresie pomiędzy dniem 8 sierpnia 2014 r. a dniem 8 września 2014 r. mogły zajść zmiany w tym zakresie, chociażby można było odwołać pełnomocnictwo czy rozwiązać stosunek pracy. Ponadto stwierdzono, że informacje będące przedmiotem wniosku K. M., nie stanowią informacji publicznej. Niekwestionując tego, że A. wykonuje zadania publiczne, uwzględnić należy okoliczność, że zadania te obejmują działania związane z ochroną środowiska oraz prowadzeniem gospodarki łowieckiej. Tylko ten aspekt działalności A. i jego organów uznawany może być za przedmiot informacji publicznej. Szkolenia organizowane przez ZO A. finansowane są ze środków uczestników szkolenia, nie zaś środków publicznych, wobec czego informacja dotycząca tych środków nie powinna być uznana za informację publiczną. O ile w przypadku organów władzy publicznej istnieje podstawa do przyjęcia, że każda informacja dotycząca działalności takiego organu stanowi informację publiczną, tak nieuzasadnione byłoby zastosowanie takiej reguły interpretacyjnej w odniesieniu do działalności podmiotów, które jedynie wykonują określone zadania publiczne. Na rozprawie w dniu 27 maja 2015 r. redaktor naczelny dziennika [...] P. G. wyjaśnił, że nie jest mu znana treść maila z dnia 11 września 2014 r. Wyjaśnił też, że adres mailowy: [...] jest to adres mailowy osoby zarządzającej portalem społecznościom lowiecki.pl. Nie jest to adres mailowy, z którego korzysta redakcja. Ustosunkowując się za żądanie sądu do ujawnionych okoliczności pełnomocnik Zarządu Okręgowego A. w piśmie procesowym z dnia 3 czerwca 2015 r. wyjaśnił, że we wniosku z dnia 8 września 2014 r. w prawym górnym rogu papieru firmowego jako adres e-mail do korespondencji wskazano: [...]. W związku z tym, w celu skrócenia czasu obiegu dokumentów, przewodniczący ZO A. na ten adres wysłał prośbę o potwierdzenie czynności K. M. Z informacji posiadanych przez Przewodniczącego ZO A. wynika, że wiadomość ta dotarła na wskazany adres. Ponadto, nie otrzymano informacji zwrotnej dotyczącej błędnego "zaadresowania" wiadomości. Również w e-mailu skarżącego z dnia 12 sierpnia 2014 r. w stopce jako e-mail nie podano adresu redakcji czy też reaktora naczelnego Dziennika [...] lecz ponownie adres [...]. Adres ten podawany jest również w nagłówkach pism skarżącego (zarówno w pismach procesowych jak i innych pismach kierowanych do organów A.). Na papierze "firmowym" skarżącego nie ma podanego innego adresu e-mail, w tym w szczególności adresu redakcji dziennika, o którym wspominał skarżący podczas rozprawy w dniu 27 maja 2015 r. Co więcej, na papierze tym nie ma rozróżnienia pomiędzy Dziennikiem [...] a portalem [...]. Podkreślono zatem, że w żadnym z pism skarżącego czy też K. M. jako adresu e-mail nie wskazano innego adresu niż [...], na który w niniejszej sprawie zapytanie skierował organ. W tym stanie rzeczy, w ocenie organu skierowanie prośby na jedyny adres elektroniczny podany na papierze firmowym, jak również na adres podany w wiadomości podpisanej przez skarżącego, uznać należy za działanie prawidłowe i skuteczne. Podkreślono, że K. M. we wniosku z dnia 7 października 2014 r. skierowanym do Zarządu Okręgowego A. (złożonym do akt sprawy toczącej się przed tutejszym Sądem pod sygn. akt: II SAB/Gd 202/14) wyraźnie wskazał, że prosi o przesłanie informacji: "w formie kserokopii przesyłką pocztową lub skanów pocztą email (adres email w nagłówku niniejszego)". Przy czym w nagłówku pisma podany był adres: [...]. Tym samym, skoro udzielenie informacji mogło nastąpić na ten adres, również skierowanie na ten adres prośby o potwierdzenie umocowania, uznać należy za prawidłowe i w pełni skuteczne. Nie zgodzono się również ze skarżącym, jakoby dziennik [...] oraz portal [...] były zupełnie odrębnymi i niezależnymi od siebie przedsięwzięciami. Zgodnie z informacjami podanymi na obu stronach internetowych, prowadzone są one przez B. (przy czym jako adres spółki podawany jest adres ul. M. w G., będący także adresem skarżącego). Spółka ta jest jednocześnie wydawcą Dziennika [...]. Co więcej, w obu tych przedsięwzięciach skarżący pełni funkcję redaktora (vide: stopka redakcyjna ze strony [...] - w aktach sprawy oraz wydruk ze strony internetowej [...]). Zgodnie z informacją odpowiadającą odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców KRS spółki, skarżący pełni w niej funkcję prezesa zarządu. Tym samym, oba przedsięwzięcia są ze sobą ściśle powiązane, a w konsekwencji uznać należy, że skarżący ma dostęp do wiadomości kierowanych na adresy elektroniczne podawane na papierze "firmowym", jak również na obu stronach internetowych. Według zarządu okręgowego w okolicznościach niniejszej sprawy, nie może budzić wątpliwości, że prośba o potwierdzenie umocowania K. M. do działania w imieniu redaktora naczelnego Dziennika "[...] została skierowana na adres elektroniczny, do którego skarżący miał dostęp, a tym samym skutecznie została doręczona. Na rozprawie w dniu 29 lipca 2015 r. skarżący złożył fotokopię pisma z dnia 28 maja 2015 r. skierowanego do Zarządu Okręgowego A. informującego, że K. M. składający wnioski o informację publiczną z dnia 8 września 2014 r. i z dnia 7 października 2014 r. był i jest nadal dziennikarzem zatrudnionym e redakcji dziennika [...] na czas nieokreślony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanową inaczej. Według art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) kontrola legalności obejmuje również bezczynność organów, a w przypadku informacji publicznej także innych podmiotów zobowiązanych do jej udostępnienia. Przez bezczynność należy rozumieć sytuację, w której dany podmiot, mimo ciążącego na nim obowiązku, w terminie ustalonym przez obowiązujące przepisy nie podjął jakichkolwiek czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, lecz nie zakończył go wydaniem w terminie stosownego aktu lub nie podjął właściwej czynności. Wniesienie skargi na tak rozumianą bezczynność jest uzasadnione nie tylko w razie niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także i w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie ocenił, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu. Bezczynność na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 782), zwanej dalej u.d.i.p., polega na tym, że organ lub inny podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej poprzez podjęcie czynności materialno-technicznej nie podejmuje tej czynności bądź nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej albo o umorzeniu postępowania (w sytuacji określonej w art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Natomiast w przypadkach, gdy żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, bądź nie znajduje się ona w posiadaniu podmiotu zobowiązanego, bądź zachodzą przesłanki określone w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., załatwienie sprawy może nastąpić poprzez pisemne poinformowanie wnioskodawcy o przyczynach uzasadniających nieudostępnienie informacji. Jak wynika z przedstawionych okoliczności niniejszej sprawy przedmiotem skargi była bezczynność Zarządu Okręgowego A. w sprawie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej ostatniego, przeprowadzonego w okręgu, kursu dla nowo wstępujących do A., poprzez podanie wszystkich tytułów kosztów i ich wysokości przyjętych w kalkulacji dla wyliczenia sumarycznego kosztu kursu pokrywanego przez jego uczestników, z podaniem dat odbywania się kursu, liczby jego uczestników i ile zobowiązany był zapłacić za każdy z nich. Wniosek złożony został w trybie art. 4 ust. 1 i art. 11 ust. 1 ustawy Prawo prasowe przez K. M., przedstawiającego się jako dziennikarz dziennika [...]". W ramach sądowej kontroli legalności podlega ocenie, czy Zarząd Okręgowy A. pozostawał w bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego z dnia 8 września 2014 r., a więc czy w sprawie wystąpiły podmiotowe oraz przedmiotowe przesłanki udostępnienia informacji publicznej określone w u.d.i.p. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 441/15, dostępny na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl) nie budzi wątpliwości, że A., w tym jego organy w szczególności zarządy okręgowe, są podmiotami wykonującymi zadania publiczne, a więc zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Tym samym Zarząd Okręgowy A. jako jednostka organizacyjna A. wykonująca zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., jest stosownie do treści art. 32 w związku z art. 25 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podmiotem mającym zdolność sądową i procesową, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Jak wskazał Naczelny Sad Administracyjny w przywołanym postanowieniu, organy A., w tym zarządy okręgowe są organami, które wykonują określone ustawowo i przekazane im zadania publiczne, będąc w posiadaniu informacji publicznej, z mocy u.d.i.p. obowiązane są do stosowania tej ustawy, co także dotyczy wniosków składanych przez przedstawicieli prasy. Ustawodawca przekazał A. zadania z zakresu administracji publicznej, które wynikają m. in. z art. 34 ustawy z 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (Dz.U. z 2013 r., poz. 1226 z zm.). Są nimi m.in.: prowadzenie gospodarki łowieckiej w obwodach wyłączonych z wydzierżawienia i w obwodach wydzierżawionych przez koła łowieckie, troska o rozwój łowiectwa i współdziałanie z administracją rządową i samorządową, jednostkami organizacyjnymi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe i parkami narodowymi oraz organizacjami społecznymi w ochronie środowiska przyrodniczego, a także w zachowaniu i rozwoju populacji zwierząt łownych i innych dziko żyjących. Związek realizuje też inne zadania powierzone mu przez ministra właściwego do spraw ochrony środowiska. Zadania nałożone na A. ze względu na ich cel mają charakter publiczny. Oznacza to, że co do zasady organy A., w tym zarządy okręgowe, mogą być zobowiązane do udostępnienia informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. W tym też kontekście przedmiotowe żądanie dotyczące wysokości kosztów oraz ich kalkulacji dotyczących konkretnego kursu dla nowowstępujących do A. członków mieści się w zakresie dotyczącym realizacji zadań publicznych przez organ tego związku, a więc podlega udostępnieniu z zachowaniem trybu u.d.i.p. Na podstawie art. 10 u.d.i.p. dla udostępnienia informacji publicznej, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub w centralnym repozytorium przewidziano tryb wnioskowy. Forma wniosku jest dowolna, może być pisemna, ustna, także elektroniczna. Na organie władzy publicznej lub innym podmiocie zobowiązanym na gruncie u.d.i.p. spoczywa wówczas obowiązek rozpatrzenia takiego wniosku na podstawie ustawowych przesłanek regulujących dostęp do informacji publicznej i w terminie wskazanym w ustawie. Pisemny wniosek składany w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej nie musi odpowiadać żadnym szczególnym wymogom formalnym, gdyż nie stosuje się do niego przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 63 k.p.a. Wniosek nie wymaga uzasadnienia, bowiem art. 2 ust. 2 u.d.i.p. zwalnia osobę wykonującą prawo do informacji publicznej z obowiązku wykazania interesu prawnego lub faktycznego (wyjątek dotyczy jedynie uzyskania informacji przetworzonej – art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Minimalne wymogi odnośnie wniosku dotyczącego udostępnienia informacji publicznej obejmują jedynie jasne sformułowanie, z którego wynika co jest przedmiotem żądania, niezbędne jest bowiem wykazanie, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej. Wola osoby korzystającej z prawa dostępu do informacji publicznej w tym przedmiocie musi być jednoznacznie wyrażona, tylko bowiem wówczas podmiot zobowiązany ma obowiązek rozpatrzenia wniosku w trybie i na warunkach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Na podstawie art. 2 u.d.i.p. każdemu przysługuje prawo dostępu do informacji publicznej, a od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Niemniej, wnioskodawca nie może być anonimowy. Dostęp do informacji publicznej ma konstrukcję publicznego prawa podmiotowego, jako uprawnienie określone w art. 61 Konstytucji RP stanowiącego, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Za uprawnieniem organu do żądania podania przez wnioskodawcę danych umożliwiających jego identyfikację przemawiają także rodzaje rozstrzygnięć, które mogą być wydane w następstwie złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, zwłaszcza zaś, że do decyzji wydawanych na gruncie ustawy stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a według art. 107 § 1 k.p.a. każda decyzja powinna zawierać oznaczenie strony. Należy podkreślić, że prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje jedynie obywatelowi i podmiotowi prawa prywatnego. Jest bowiem publicznym prawem podmiotowym, przy wykorzystaniu którego obywatel oraz podmiot zrównany z nim w pozycji prawnej sprawuje kontrolę funkcjonowania organów władzy publicznej. Zatem przedmiotowe prawo przysługuje tylko tym, którzy pozostają poza strukturą organów władzy publicznej dysponujących informacją publiczną. Odnosząc się do okoliczności związanych z przedmiotowym wnioskiem z dnia 8 września 2014 r. należy wyjaśnić szczególną sytuację w przypadku wystąpienia z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej przez prasę. Stosownie do treści art. 3a ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe (Dz. U. z 1984 r., nr 5, poz. 24 ze zm.), w zakresie prawa dostępu do informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Prasę stanowią publikacje periodyczne, które nie tworzą zamkniętej, jednorodnej całości, ukazujące się nie rzadziej niż raz do roku, opatrzone stałym tytułem albo nazwą, numerem bieżącym i datą, a w szczególności: dzienniki i czasopisma, serwisy agencyjne, stałe przekazy teleksowe, biuletyny, programy radiowe i telewizyjne oraz kroniki filmowe; prasą są także wszelkie istniejące i powstające w wyniku postępu technicznego środki masowego przekazywania, w tym także rozgłośnie oraz tele- i radiowęzły zakładowe, upowszechniające publikacje periodyczne za pomocą druku, wizji, fonii lub innej techniki rozpowszechniania; prasa obejmuje również zespoły ludzi i poszczególne osoby zajmujące się działalnością dziennikarską (art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo prasowe). Dziennikarzem według art. 7 ust. 2 pkt 5 ustawy Prawo prasowe jest osoba zajmująca się redagowaniem, tworzeniem lub przygotowywaniem materiałów prasowych, pozostająca w stosunku pracy z redakcją albo zajmująca się taką działalnością na rzecz i z upoważnienia redakcji, natomiast redaktorem - dziennikarz decydujący lub współdecydujący o publikacji materiałów prasowych, a redaktorem naczelnym - osoba posiadająca uprawnienia do decydowania o całokształcie działalności redakcji, czyli jednostki organizującej proces przygotowywania (zbierania, oceniania i opracowywania) materiałów do publikacji w prasie (art. 7 ust. 2 pkt 5-8). Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy Prawo prasowe dziennikarz jest uprawniony do uzyskiwania informacji w zakresie, o którym mowa jest w art. 4. Do wniosku złożonego przez prasę a dotyczącego informacji publicznej stosuje się tryb udostępniania informacji publicznej określony w u.d.i.p. Decydujące znaczenie będzie miał zatem charakter informacji i cechy podmiotu, który nią dysponuje. Przepis art. 4 ustawy Prawo prasowe znajduje zastosowanie wyłącznie względem przedsiębiorcy i podmiotów niezaliczonych do sektora finansów publicznych oraz niedziałających w celu osiągnięcia zysku w zakresie informacji niebędącej informacją publiczną. Przepis art. 3a ustawy Prawo prasowe wyposaża natomiast przedstawicieli prasy w prawo dostępu do informacji publicznej. Wniosek z dnia 8 września 2014 r. skierowany do Zarządu Okręgowego A. wpłynął do organu w dniu 11 września 2014 r. (fotokopia wniosku k. 53). Sporządzony został na papierze firmowym skarżącej redakcji, na którym między innymi przywołano jako adres email [...]. Jako autor wniosku podpisał się K. M., powołując się w jego treści na ustawę Prawo prasowe oraz pełnomocnictwo redaktora naczelnego dziennika "[...]. Zdaniem sądu prawidłowo Przewodniczący Zarządu Okręgowego A. zwrócił się w dniu 11 września 2014 r. (drogą elektroniczną, na adres [...], fotokopia maila k. 54) o potwierdzenie statusu dziennikarza składającego ten wniosek – K. M., gdyż dopiero w tym przypadku na podstawie art. 3a ustawy Prawo prasowe miałaby zastosowanie do rozpatrzenia wniosku prasy ustawa o dostępie do informacji publicznej. Bezsporne jest, że zobowiązanie to pozostało bez odpowiedzi. Wynika to z dokumentów dołączonych do odpowiedzi na skargę jak i z okoliczności ujawnionych w trakcie niniejszego postępowania sądowego. Redaktor naczelny P. G. najpierw zaprzeczył, że mail z dnia 11 września 2014 r. do niego dotarł, twierdząc, że niewłaściwy był adres poczty elektronicznej, na którą został skierowany (zob. oświadczenie złożone na rozprawie w dniu 27 maja 2015 r., protokół rozprawy k. 145), a następnie przed rozprawą w dniu 29 lipca 2015 r. złożył fotokopię pisma z dnia 28 maja 2015 r. skierowanego do Zarządu Okręgowego A., w którym poinformował w odniesieniu do wniosków z dnia 8 września 2014 r. oraz z dnia 7 października 2014 r., że K. M. w chwili składania tych wniosków był dziennikarzem zatrudnionym w wymiarze całego etatu w redakcji dziennika "[...] na czas nieokreślony (zob. pismo k. 166). Okoliczność, że adres mailowy, na który przesłano w dniu 11 września 2014 r. żądanie uwiarygodnienia K. M. jako dziennikarza dziennika "[...]" był wskazany jako adres do korespondencji tego dziennika, została dostatecznie i w sposób niekwestionowany wyjaśniona przez Zarząd Okręgowy A. w opisanym piśmie procesowym z dnia 3 czerwca 2015 r. Tym samym żądanie skierowane do redaktora naczelnego dotarło do adresata w sposób właściwy, ale odpowiedzi na nie udzielono dopiero wspomnianym pismem z dnia 28 maja 2015 r., a więc po wniesieniu skargi w niniejszej sprawie. Obowiązek udokumentowania działania w imieniu prasy wynika wprost z przepisów art. 3a i art. 7 ust. 2 pkt 2 i 5 ustawy Prawo prasowe. Nie może być uznane za wystarczające w tym zakresie jedynie wskazanie dziennika lub powołanie się na umocowanie jego redaktora naczelnego. Konieczne jest także wykazanie, że wniosek pochodzi od prasy w rozumieniu art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo prasowe. Wymaga podkreślenia, że ani wniesienie skargi przez redakcję nie może być uznane za potwierdzenie, czy też uzupełnienie wniosku o udostępnienie informacji, ani tym bardziej wyjaśnienie skierowane do zarządu okręgowego w toku postępowania sądowego pismem z dnia 28 maja 2015 r. Skarga w niniejszej sprawie zarzuca bowiem bezczynność w rozpatrzeniu wniosku z dnia 8 września 2014 r., a sąd bada, czy bezczynność ta zaistniała na dzień wniesienia skargi. Na treść wyroku sądu w zakresie zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku, czy też umorzenia postępowania w zakresie bezczynności miałaby jedynie wpływ okoliczność, czy po wniesieniu skargi doszło do uwzględnienia żądania. Tylko w takiej sytuacji orzeczenie sądu uwzględnia okoliczności, które miały miejsce w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Jak zatem wynika z przywołanych okoliczności, na skutek nieudzielenia przez skarżącą redakcję do dnia wniesienia skargi odpowiedzi na wezwanie Zarządu Okręgowego A. z dnia 11 września 2014 r. nie było podstaw do potraktowania i rozpatrywania wniosku z dnia 8 września 2014 r. jako pochodzącego od prasy. W konsekwencji Redakcja dziennika [...]" nie może skutecznie wnieść skargi na bezczynność w udostępnieniu prasie informacji publicznej. Natomiast gdyby wniosek o udostępnienie przedmiotowej informacji złożył K. M. jako osoba fizyczna, to tylko jemu przysługiwałoby prawo wniesienia skargi na bezczynność. Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę jako bezzasadną, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło