II SAB/Gd 41/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Mariola Jaroszewska, Sędziowie: WSA Katarzyna Krzysztofowicz, WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 października 2017 r. sprawy ze skargi M. S. i J. S. na bezczynność A z siedzibą w G. w sprawie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. umarza postępowanie w zakresie bezczynności, 3. oddala wniosek skarżących o wymierzenie organowi grzywny, 4. zasądza od A z siedzibą w G. na rzecz skarżących M. S. i J. S. kwotę 597 zł (słownie złotych: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z 8 maja 2017 r. M.S. i J. S. wnieśli skargę na bezczynność A. (dalej Spółka) zarzucając naruszenie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2016 r., poz. 1764 ), dalej zwana ustawą, polegające na nierozpoznaniu w terminie sprawy z wniosku skarżących o udostępnienie informacji publicznej oraz naruszenie art. 16 ust. 1 ustawy w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy polegające na niewydaniu decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, mimo braku przeszkód do pozytywnego rozpatrzenia wniosku. Skarżący wnieśli o zobowiązanie spółki A. do rozpatrzenia wniosku skarżących z 20 stycznia 2017 r. w terminie 14 dni licząc od dnia wydania wyroku w sprawie, stwierdzenie, iż przewlekłe prowadzenie sprawy miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie Spółce grzywny, zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania z uwzględnieniem opłaty od skargi oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, a także kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pełnomocnik skarżących zobrazował stan faktyczny sprawy: Pismem z dnia 20 stycznia 2017 r. pełnomocnik skarżących wniósł o udostępnienie przez Spółkę informacji publicznej dotyczącej infrastruktury przesyłowej składającej się na sieci elektroenergetyczne, zlokalizowane na nieruchomości położonej w miejscowości S. (gm. L., pow. W., woj. P.) obejmującej działki o nr ewidencyjnych [..]-[..], dla których Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą o nr [..]. We wskazanym piśmie pełnomocnik skarżących zażądał m.in. udostępnienia informacji publicznej obejmującej: 1. wskazanie czy sieci elektroenergetyczne zlokalizowane na nieruchomościach stanowią własność Spółki, a w przypadku odpowiedzi negatywnej, o wskazanie czy Spółce przysługuje jakikolwiek inny tytuł prawny do tych sieci elektroenergetycznych; 2. wskazanie kiedy i na jakiej podstawie Spółka (względnie jej poprzednicy prawni) nabyła własność lub inny tytuł prawny do sieci elektroenergetycznych zlokalizowanych na nieruchomości skarżących; 3. wskazanie kiedy i na jakiej podstawie zostały wybudowane sieci elektroenergetyczne zlokalizowane na nieruchomościach oraz przedstawienie wszelkich decyzji administracyjnych dotyczących lokalizacji, budowy, oddania do użytkowania lub późniejszej przebudowy sieci; 4. wskazanie czy Spółka (względnie jej poprzednicy prawni) posiadała i w jaki sposób wykazała posiadanie tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele związane z uzyskaniem pozwolenia na budowę sieci elektroenergetycznych, zgodnie z wymogami prawa budowlanego; 5. wskazanie kiedy i w jaki sposób Spółka nabyła tytuł prawny do korzystania z nieruchomości skarżących, polegającego na eksploatacji zlokalizowanych na tych nieruchomościach sieci elektroenergetycznych; 6. wskazanie kiedy i w jaki sposób Spółka, ewentualnie poprzednicy prawni Spółki (począwszy od dnia powstania sieci) nabyli tytuł prawny do korzystania z nieruchomości skarżących, polegającego na eksploatacji zlokalizowanych na tych nieruchomościach sieci elektroenergetycznych; 7. wskazanie parametrów sieci elektroenergetycznych zlokalizowanych na nieruchomościach skarżących, poprzez określenie m. in. jej nr ewidencyjnego, wysokości napięcia, długości sieci, wszystkich innych elementów, w tym urządzeń infrastruktury składającej się na sieci elektroenergetyczne; 8. wskazanie jakie działania podejmuje Spółka celem zapewnienia prawidłowego funkcjonowania sieci elektroenergetycznych zlokalizowanych na nieruchomościach skarżących; 9. wskazanie z jakiej części nieruchomości skarżących korzysta Spółka celem zapewnienia prawidłowego funkcjonowania sieci elektroenergetycznych; 10. wskazanie jakie ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości skarżących wiążą się z istnieniem na nich sieci elektroenergetycznych, w tym w szczególności: * wskazanie w jakiej minimalnej odległości od sieci elektroenergetycznych możliwa jest swobodna zabudowa, składowanie maszyn i urządzeń lub sadzenie drzew, * wskazanie w jakiej minimalnej odległości od sieci elektroenergetycznych możliwe jest prowadzenie prac budowlanych lub rolnych z wykorzystaniem służących do tego maszyn i urządzeń, przy zachowaniu zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Ponadto, pełnomocnik skarżących zażądał precyzyjnego określenia wszystkich dokumentów (aktów normatywnych, w tym m. in. decyzji, postanowień, protokołów, uzgodnień i in.) potwierdzających okoliczności, których dotyczą w/w zapytania, oraz o przesłanie kserokopii tych dokumentów stosownie do treści art. 14 ust. 1 ustawy. Przedmiotowy wniosek został doręczony Spółce w dniu 26 stycznia 2017 r. Pismem z 8 lutego 2017 r. Spółka poinformowała, iż udzielenie żądanej informacji nastąpi nie później niż do dnia 26 marca 2017 r. . Pomimo upływu wskazanego terminu żądana informacja publiczna nie została udzielona. W odpowiedzi na skargę A. wskazała, że skarga została uwzględniona i pismem z 29 maja 2017 r. udzielono żądanej informacji publicznej. Spółka wniosła o umorzenie postepowania jako bezprzedmiotowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 2062), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta - zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369), zwanej dalej p.p.s.a., obejmuje również bezczynność organów, a w przypadku informacji publicznej także innych podmiotów zobowiązanych do jej udzielenia. Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest bezczynność A. polegająca na nieudostępnieniu skarżącym, w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, żądanych przez nich w piśmie z 20 stycznia 2017 r. informacji i dokumentów dotyczących linii elektroenergetycznych znajdujących się na nieruchomościach stanowiących własność skarżących. Skarga spełnia formalne wymogi jej dopuszczalności, ponieważ w sprawach skarg na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie ma wymogu wyczerpania środków zaskarżenia określonych w art. 52 § 1 p.p.s.a. Skarga na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej i może być wniesiona bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05, teza 1, Lex nr 236545). Rozpoznając przedmiotową sprawę w pierwszej kolejności należy wskazać, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtowanym na podstawie spraw dotyczących analogicznego stanu faktycznego i prawnego przesądzona jest kwestia, że przedsiębiorstwo energetyczne, jakim jest A. wykonuje zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ustawy i jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w świetle ustawy o dostępie do informacji publicznej (zob.: wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 102/13, wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10, Baza Orzeczeń LEX nr 737513; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt IV SAB/Po 87/12, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 10 czerwca 2014 r., sygn. akt II SAB/Gd 148/14, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 12 marca 2014 r., sygn. akt II SAB/Gd 229/13 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Również sama Spółka w odpowiedzi na skargę nie kwestionuje, że jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 ustawy do udzielenia informacji publicznej twierdząc, że uwzględniła skargę i udostępniła żądane przez skarżących dokumenty oraz w odniesieniu do części wniosku wydała decyzję. W dalszej kolejności należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, która podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy, udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym: treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających. Informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które władzę publiczną realizują lub gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02, dostępny na stronie internetowej http://.orzeczenia.nsa.gov.pl). Treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą, stanowi informację publiczną. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i te, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części go dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od niego. (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 721/08, Lex nr 423325). Z powyższego wynika, że żądane przez skarżących informacje i dokumenty stanowią informację publiczną zarówno w odniesieniu do żądania przedstawienia wszelkich decyzji administracyjnych dotyczących lokalizacji, budowy, oddania do użytkowania lub późniejszej przebudowy linii, jak i innych żądanych we wniosku danych, w tym parametrów linii, ich numerów ewidencyjnych, poziomu napięcia, długości, odległości czy stosowanych ograniczeń. Spółka zresztą przyznała pośrednio tą okoliczność, udostępniając po wniesieniu skargi część żądanych dokumentów. W związku z powyższym fakt, że strona przeciwna jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w świetle ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz fakt, że żądane przez skarżących we wniosku z 20 stycznia 2017 r. informacje i dokumenty stanowią informację publiczną w myśl ww. ustawy, obligowały stronę przeciwną do załatwienia wniosku skarżących w sposób określony w tej ustawie. Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 i 2 ustawy). Stosownie zaś do treści art. 14 ust. 1 ustawy na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępniania informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Bezczynność organu rozpoznającego wniosek o udzielenie informacji publicznej, występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie rozpoznał złożonego wniosku. W niniejszej sprawie postępowanie o udzielenie informacji publicznej zostało wszczęte wnioskiem skarżących z 20 stycznia 2017 r. A. powinna zakończyć to postępowanie w sposób przewidziany prawem, tj. udzielić żądanej informacji w pełnym zakresie albo wydać decyzję o odmowie udostępnienia żądanej informacji w całości lub co do części wniosku, albo decyzję o umorzeniu postępowania, bądź zawiadomić wnioskującego, że informacji tej nie posiada, ewentualnie wezwać do wykazania w określonym zakresie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu informacji publicznej o charakterze przetworzonym, a w razie nie wykazania tegoż wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji. Podkreślić należy, że z odpowiedzi na skargę wynikało, że strona przeciwna udostępniła pismem z 29 maja 2017 r. żądaną przez stronę informację. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w toku postępowania sądowoadministracyjnego wniosek skarżących został rozpoznany. W konsekwencji zaś należało umorzyć postępowanie w sprawie zobowiązania A. do udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Orzekając, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa Sąd wziął pod uwagę, że strona przeciwna, nie kwestionując swojego obowiązku w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej, ostatecznie w piśmie datowanym na 29 maja 2017 r. przedstawiła swoje stanowisko w sprawie, udzielając żądanej informacji. W tej sytuacji nie można - zdaniem Sądu - postawić jej zarzutu rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie prawa w rozumieniu przepisu art. 149 § 1a p.p.s.a. można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie przepisów o terminach załatwienia sprawy administracyjnej. Jednakże, w przekonaniu Sądu, celem ustalenia, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, lecz także uwarunkowane okolicznościami sprawy czynności jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Z rażącym naruszeniem prawa w sytuacji bezczynności organu mielibyśmy do czynienia w sytuacji, gdyby organ w ogóle pozostawił wniosek skarżących bez odpowiedzi w jakiejkolwiek formie, bądź znacznie przewlekał ustosunkowywanie się do wniosku. Taka sytuacja, zdaniem Sądu, nie zachodzi w niniejszej sprawie. Powyższa ocena skutkowała oddaleniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że wymierzenie grzywny jest środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia decyzji w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji (lub jednej z nich) organ nadal nie będzie respektować nałożonych ustawą obowiązków (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 czerwca 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 258/16, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl). W niniejszej sprawie sposób działania organu nie uzasadniał zastosowania represji w postaci grzywny, okoliczności sprawy nie wskazywały także na konieczności dyscyplinowania organu w celu zapewnienia podjęcia przez niego dalszych czynności. Na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Sąd zasądził od Spółki na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania, określając je na kwotę 597 zł - obejmującą kwotę uiszczonego w sprawie wpisu sądowego 100 zł oraz wynagrodzenie adwokata w wysokości 480 zł wraz z kosztami opłaty od pełnomocnictwa (17 zł). Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.