II SAB/Gd 43/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Marta Sankiewicz po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 11 lipca 2012 r. sprawy ze skargi J. Z., O. M., J. D., P. M., K. Z.-M., Ł. M., A. R. i J. R. na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie przewlekłości postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości postanawia 1. umorzyć postępowanie; 2. zasądzić od Prezydenta Miasta solidarnie na rzecz skarżących J. Z., O. M., J. D., P. M., K. Z.-M., Ł. M., A. R. i J. R. kwotę 716 (siedemset szesnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 26 kwietnia 2012 r. J. Z., O. M., J. D., P. M., K. Z. – M., Ł. M., A. R. i J. R. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Prezydenta Miasta w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Skarżący zarzucili naruszenie przez organ art. 35 § 1, 2, 3 K.p.a. oraz art. 36 K.p.a. i domagali się zobowiązania Prezydenta Miasta do wydania decyzji w sprawie [[...]] w terminie miesiąca od uprawomocnienia się wyroku oraz zasadzenia na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania. Prezydent Miasta w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że skarga nie została wniesiona w terminie określonym w art. 53 § 2 ustawy-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto opisał przebieg postępowania w sprawie i stwierdził, że w przypadku niniejszej sprawy, rozpatrzenie jej w trybie przepisu art. 35 § 2 k.p.a. było niemożliwe z uwagi na fakt, iż łącznie z wnioskiem o wszczęcie postępowania strony nie przedstawiły żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Ograniczyły się wyłącznie do stwierdzenia, iż cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Dlatego też za chybiony należy uznać zarzut przewlekłości postępowania toczącego się przed Prezydentem Miasta, w sytuacji, gdy jako organ prowadził postępowanie wyjaśniające w sprawie, mające na celu zbadanie, czy zaistniały przesłanki zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, w szczególności w sytuacji, gdy organ nie dysponował dokumentacją z okresu 1970 - 1980 dotyczącą spornej nieruchomości. W piśmie z dnia 9 lipca 2012 r. organ wskazał, że w dniu 6 lipca 2012 r. została wydana decyzja nr [[...]] kończąca postępowanie w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości położonej w G. przy ul, P., stanowiącej działki nr [[...]], [[...]] i [[...]]. Jednocześnie wniósł o umorzenie postępowania w sprawie ze skargi na przewlekłość postępowania prowadzonego pod nr [[...]] z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Do pisma została dołączona decyzja z dnia 6 lipca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości orzeka między innymi w zakresie skarg na bezczynność organów administracji lub przewlekłe prowadzenie postępowania (art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), oceniając postępowanie organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Właściwość tego sądu dotyczy zatem również sytuacji niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych. Z art. 52 § 1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W sytuacji, gdy strona nie wyczerpie trybu zaskarżenia, skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 tej ustawy stanowiącego, że sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi z innych przyczyn jest niedopuszczalne. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga dotyczy przewlekłego prowadzenia przez Prezydenta Miasta postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Zgodnie z art. 37 §1 K.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie lub na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Postanowieniem z 21 lipca 2011 r. Wojewoda wyznaczył Prezydentowi Miasta dodatkowy termin do załatwienia przedmiotowej sprawy - 2 miesiące od otrzymania postanowienia. W tej sytuacji stwierdzić należy, wbrew twierdzeniom organu, że wniesienie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania było dopuszczalne. Nadto wniesienie skargi nie jest w tym przypadku ograniczone żadnym terminem. W niniejszej sprawie istotne znaczenie ma fakt, że organ w dniu 6 lipca 2012 r. wydał decyzję nr [[...]] kończącą postępowanie w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości położonej w G. przy ul, P., stanowiącej działki nr [[...]]-[[...]]. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie było jednolitego stanowiska w kwestii wpływu podjęcia przez organ rozstrzygnięcia w sprawie administracyjnej na postępowania sądowe ze skargi na bezczynność organu. Z jednej strony przyjmowano bowiem, że w razie wydania decyzji przez organ po wniesieniu skargi na bezczynność, a przed rozpoznaniem jej przez sąd, postępowanie sądowe podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Prezentowane były również inne poglądy. W dniu 26 listopada 2008r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów podjął w sprawie I OPS 6/08 uchwałę, w której stwierdził, że przepis art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu – w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Art. 161 § 1 pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi zaś, że sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innych niż określone w pkt 1 i 2 przyczyn. Taka właśnie sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie, co powoduje, że postępowanie wszczęte wskutek złożenia przez skarżących skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji uznać należy za bezprzedmiotowe. Wskazać należy, że powyższa uchwała została wydana w odmiennym stanie prawnym, kiedy to dopuszczalne było wniesienie do sądu jedynie skargi na bezczynność organu. Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania jest natomiast instytucją wprowadzoną do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi od dnia 11 kwietnia 2011 r. ( ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r., Dz. U. z 2011 r., nr 6, poz. 18). Zdaniem Sądu powyższa uchwała zachowała nadal aktualność, mimo zmiany stanu prawnego, a pogląd w niej wyrażony powinien być zastosowany również w odniesieniu do postępowania w sprawie ze skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego. Przemawia za tym bowiem treść art. 149 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który przewiduje jednakowe rozstrzygnięcia Sądu w razie uwzględnienia zarówno skargi na bezczynność organu, jak i skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego. Jak stwierdził w cytowanej wyżej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny wydanie decyzji przez organ wyłącza możliwość uwzględnienie skargi właśnie z uwagi na treść art. 149 ustawy. Na skutek wydania decyzji postępowanie sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe. Wskazać przy tym należy, że powyższe stanowisko jest podzielane w aktualnym orzecznictwie (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lipca 2012 r., I OSK 1485/12 opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na stronie www.nsa.gov.pl). Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi umorzył postępowanie w sprawie. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 201 § 1 ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.