I OSK 1485/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W.S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2012 r., sygn. akt II SAB/Wa 192/11 o umorzeniu postępowania w sprawie ze skargi W.S. na bezczynność Wójta Gminy Klembów w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 15 kwietnia 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej: oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 21 lutego 2012 r., sygn. akt II SAB/Wa 192/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie w sprawie ze skargi W.S. na bezczynność Wójta Gminy Klembów w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 15 kwietnia 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej (pkt 1) oraz przyznał ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz r. pr. Ł.B. kwotę 240 zł oraz kwotę 55,20 zł stanowiącą 23% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (pkt 2). Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że W.S. w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucił Wójtowi Gminy Klembów bezczynność polegającą na nieudzielaniu informacji publicznej żądanej wnioskiem z dnia 15 kwietnia 2011 r. i wniósł o zobowiązanie organu do niezwłocznego udzielenia żądanej informacji zgodnie z wnioskiem oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący podał, iż pismem z dnia 15 kwietnia 2011 r. zwrócił się, w trybie dostępu do informacji publicznej, o wydanie odpisu umowy z dnia 29 września 2010 r. podpisanej przez Gminę o dofinansowanie projektu pn. "Internet szansą rozwoju Gminy Klembów" i pomimo upływu ustawowego terminu, informacji nie uzyskał. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Klembów wniósł o jej oddalenie na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, ewentualnie o jej odrzucenie na podstawie art. 58 wskazanej ustawy. Organ podniósł, iż jest to już drugi wniosek skarżącego i druga skarga dotycząca informacji w sprawie realizacji projektów internetowych w Gminie Klembów. W pierwszej sprawie toczy się postępowanie sądowo-administracyjne pod sygn. akt II SAB/Wa 146/11. Jednocześnie Wójt wskazał, iż w dniu 6 maja 2011 r. organ dokonał stosownej czynności materialno-technicznej udzielając skarżącemu informacji, przekazując kopię umowy o dofinansowanie projektu nr POIG.08.03.00-14-121/09-00 "Internet szansą rozwoju Gminy Klembów". Na potwierdzenie udzielenia informacji przekazano kopię pisma organu wraz z dowodem jego doręczenia. W piśmie procesowym z dnia 17 lutego 2012 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę wniesioną w sprawie oraz wniósł m. in. o dopuszczenie na mocy art. 106 § 3 p.p.s.a., dowodu z załączonych dokumentów w postaci fotokopii dokumentacji przesłanej skarżącemu kopii umowy wraz z kopertą, na okoliczność zakresu udzielonej skarżącego informacji tj. zakresu przesłanej umowy i zobowiązanie organu do wykazania, co faktycznie zostało przesłane skarżącemu. Z ostrożności procesowej, gdyby Sąd uznał, że skarżącemu została udzielona informacja publiczna zgodnie z wnioskiem, wniósł o umorzenie postępowania i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, iż z akt administracyjnych wynika, iż w dniu złożenia skargi, 6 maja 2011 r., Wójt Gminy Klembów przekazał skarżącemu kopię umowy o dofinansowanie projektu nr POIG.08.03.00-14-121/09-00 "Internet szansą rozwoju Gminy Klembów". Przesyłka została doręczona skarżącemu w dniu 9 maja 2011 r. Podkreślił, że w sprawach skarg na bezczynność organu sąd orzeka, biorąc za podstawę stan faktyczny sprawy w czasie wydania orzeczenia sądowego. Jeżeli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wydał akt lub dokonał czynności, chociażby z przekroczeniem ustawowych terminów, oznacza to, że organ nie pozostaje w stanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi na tzw. milczenie władzy. Nie może bowiem zobowiązać organu do określonego działania, które przed dniem orzekania zostało już podjęte. W takich przypadkach, zgodnie z art.161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, które z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym i doktrynie powszechnie przyjmuje się, że bezprzedmiotowość postępowania sądowego zachodzi w przypadku wydania aktu lub podjęcia czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których organ pozostawał w bezczynności. Zdaniem Sądu I instancji, w dacie orzekania w przedmiotowej sprawie organ nie pozostawał w bezczynności. Wyjaśnił, iż postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł W.S. zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania tj.: 1. art. 106 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 106 § 5 P.p.s.a. w zw. z art. 232 Kpc i art. 233 Kpc oraz art. 227 Kpc poprzez wadliwą ocenę zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego, a w konsekwencji błędne ustalenie, że udostępnienie wnioskowanej umowy, lecz bez jej załączników, stanowiło udostępnienie informacji publicznej zgodnie z wnioskiem; 2. art. 161 § 3 P.p.s.a. poprzez umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość w sytuacji, w której organ administracji nie udzielił informacji publicznej zgodnie z wnioskiem. Powołując się na wymienione podstawy skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w pkt 1 i w tym zakresie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, która ani w części ani w całości nie została opłacona. W motywach skargi kasacyjnej podniesiono m. in., że wniosek o udostępnienie umowy oznacza wniosek o udostępnienie całości umowy wraz z załącznikami. Skarżący dodał, iż domagał się udostępnienia odpisu umowy, natomiast organ przesłał mu kopię umowy, tym samym nie udostępniono mu informacji publicznej zgodnie z jego wnioskiem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, której przesłanki określone w § 2 art. 183 P.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Sąd drugiej instancji. Przypomnieć należy, iż rozpoznanie sprawy dotyczącej bezczynności organu w zakresie dostępu do informacji publicznej jest dwuetapowe. W pierwszej kolejności określić należy z jakim żądaniem występuje wnioskodawca oraz ustalić, czy dotyczy ono udzielenia informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.).W przypadku uznania, że przepisy tej ustawy mają zastosowanie, możliwe jest przystąpienie do drugiego etapu – zbadania sprawy, pod kątem bezczynności organu. Przedmiotem rozpoznania przed Sądem I instancji była bezczynność Wójta Gminy Klembów w udzieleniu informacji publicznej. Wskazać należy, że w sprawach skarg na bezczynność organu sąd orzeka, biorąc za podstawę stan faktyczny sprawy w czasie wydania orzeczenia sądowego. Jeżeli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wydał akt lub dokonał czynności, chociażby z przekroczeniem ustawowych terminów, oznacza to, że organ nie pozostaje w stanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi na tzw. milczenie władzy. Nie może bowiem zobowiązać organu do określonego działania, które przed dniem orzekania zostało już podjęte. W takich przypadkach, zgodnie z art.161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, które z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym i doktrynie powszechnie przyjmuje się, że bezprzedmiotowość postępowania sądowego zachodzi w przypadku wydania aktu lub podjęcia czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których organ pozostawał w bezczynności (por. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008 r., I OPS 6/08 oraz wyrok NSA z dnia 25 października 2005 r. sygn. akt II OSK 85/05, Lex nr 188791; postanowienie NSA z dnia 14 stycznia 1987 r. sygn. akt IV SAB 14/86, ONSA 1987/1/7; postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 21 czerwca 2004 r. sygn. akt II SAB/Gd 153/02; postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 9 grudnia 2004 r. sygn. akt II SAB/Gd 46/03, Lex nr 203323; postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 31 sierpnia 2006 r. sygn. akt I SAB/Ol 3/06). W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji trafnie wskazał, że Wójt Gminy Klembów przy piśmie z dnia 6 maja 2011 r., przekazał W.S. kopię umowy o dofinansowanie projektu "Internet szansą rozwoju Gminy Klembów". W tej sytuacji, nie można było przyjąć, że Wójt Gminy Klembów w dacie orzekania pozostawał w bezczynności. Skoro przestał istnieć przedmiot zaskarżenia, to postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe. Sąd administracyjny nie może bowiem zobowiązać organu do wydania określonego aktu lub podjęcia czynności, które przed dniem orzekania zostały już podjęte (T. Woś. H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. LexisNexis, Warszawa 2005, s. 467). Odnosząc się natomiast do zarzutów i argumentacji skarżącego należy wyjaśnić, że art. 14 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej stanowi, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Z przepisu tego wynika, że obowiązkiem podmiotu, który ma udostępnić informację publiczną jest dokonanie tego w sposób i w formie takiej jakie wynikają z żądania, chyba że jest to niemożliwe z uwagi na brak możliwości technicznych, którymi dysponuje ten podmiot. Przepis ten zatem określa tylko wymagania co do sposobu i formy udostępnienia informacji publicznej, a nie co do treści odpowiedzi, a już zwłaszcza nie stanowi, że ma być ona satysfakcjonująca wnioskodawcę. We wniosku o udzielenie informacji publicznej skarżący określił, iż domaga się wydania "odpisu umowy z dnia 29 września 2010 r.", zatem podmiot zobowiązany był uczynić to tak aby udostępnienie odpowiadało treści wniosku, przy tym w ramach posiadanych środków technicznych. Jak wynika z akt sprawy taki sposób i forma udostępnienia miały miejsce. Mało tego treść odpowiedzi odpowiadała w pełni wnioskowi. We wniosku bowiem skarżący nie domagał się przesłania załączników do przedmiotowej umowy. Można jedynie zgodzić się z poglądem skarżącego, , że w pojęciu "odpis umowy" nie mieści się sporządzanie "kopii umowy". Uchybienie to nie miało jednak wpływu na końcowy wynik postępowania sądowego, wszczętego na podstawie skargi na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej, bowiem Wiesław Stańczak zapoznał się z treścią wnioskowanej informacji publicznej, a przy tym nie miała znaczenia forma w jakiej skarżący ją otrzymał . W takim stanie rzeczy zasadnie Wojewódzki Sąd uznał, że informacja publiczna została udostępniona. Organ bowiem udzielił informacji odpowiadającej żądaniu wniosku. Nie było zatem podstaw do uwzględnienia skargi na bezczynność, ale do umorzenia postępowania. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 184 P.p.s.a.