II SAB/Gd 43/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. J. na bezczynność Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w przedmiocie stanu zabytku postanawia odrzucić skargę. B. J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w sprawie dotyczącej zabytkowego zespołu w K. gmina S. w zakresie niesporządzenia od dnia 2 sierpnia 2007 r. protokołu oględzin czynności stanu zabytku w K. z udziałem przekazującej Agencji Nieruchomości Rolnych, niepodjęcia żadnych czynności po zawiadomieniu z sierpnia 2011 r. o akcie wandalizmu i dewastacji zabytku w K., niepodjęcia wykonania decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 12 kwietnia 2012 r. w sprawie dokonania ustaleń postępowania konserwatorskiego po zniszczeniach spowodowanych wandalizmem. Skarżąca wniosła o uznanie długotrwałej bezczynności organu za rażące naruszenie prawa, wymierzenie grzywny za bezczynność, zobowiązania organy do podjęcia ustawowych obowiązków, obciążenie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków kosztami postępowania sądowego. Ponieważ z akt administracyjnych sprawy nie wynikało, aby skarżąca wniosła do organu wyższego stopnia zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 18 lutego 2015 r. wezwano skarżącą do wyjaśnienia, w terminie 7 dni, czy zwracała się do organu wyższego stopnia – Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego - z zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. W odpowiedzi, pismem procesowym z dnia 3 marca 2015 r. B. J. wyjaśniła, że wielokrotnie, pisemnie zwracała się do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego ze skargami na bezczynność Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Wobec niereagowania na jej pisemne wnioski, złożyła osobiście skargę w dniu 21 października 2014r. w Ministerstwie Kultury przez Dyrektora Departamentu Ochrony Zabytków, co zostało potwierdzone notatka służbową Dyrektora Departamentu J. D., którą zobowiązała się przekazać wraz z pismami, skargami, po powrocie do kraju po 9 marca 2015 r. Dołączyła do pisma procesowego wydruk wiadomości e-mail skierowanej do Departamentu Ochrony Zabytków Ministerstwa Kultury i Ochrony Zabytków dot. m.in. przekazania skanu wskazanej powyżej notatki służbowej. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Konserwator Zabytków wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie. Organ wskazał, że wniesienie skargi nie było poprzedzone formalnym wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, zaś podnoszone zarzuty przewlekłości są bezprzedmiotowe, kompetencje w opisanych przez skarżącą sprawach realizowane były zgodnie z przepisami ustawy i procedury administracyjnej, bez zbędnej zwłoki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skargę na bezczynność można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przy czym przez wyczerpanie środków odwoławczych należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Do środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 tej ustawy zalicza się również zażalenie do organu wyższego stopnia uregulowane w art. 37 § 1 k.p.a. (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2008, 9 wydanie, str. 835, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 7 listopada 2005 r., sygn. akt II SAB/Op 13/05, publ. ONSAiWSA z 2006 r., nr 4, poz. 104). W wypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie art. 35 k.p.a. lub ustalonym w myśl art. 36 k.p.a. – takim środkiem zaskarżenia jest zażalenie do organu wyższej instancji przewidziane w art. 37 § 1 k.p.a. Stosownie do treści tego przepisu na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Zatem warunkiem rozpoznania przez sąd administracyjny skargi w sprawie na bezczynność organu administracji publicznej jest uprzednie wystąpienie przez stronę skarżącą z zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie do organu wyższego stopnia nad organem, który w ocenie strony skarżącej pozostaje w bezczynności. Uznać należy, że w przedmiotowej sprawie powyższy wymóg nie został przez skarżąca spełniony. Skarżąca wprawdzie powołuje się na wielokrotne pisemne interwencje w Ministerstwie Kultury i Dziedzictw Narodowego, jak również na osobiste złożenie skargi, która dotyczyć miała między innymi zakresu objętego rozpoznawaną skargą na bezczynność, jednakże, mimo zobowiązania, nie przedstawia na poparcie tych twierdzeń żadnych dowodów, w szczególności o charakterze dokumentarnym. Za prawdziwością złożenia zażalenia nie przemawiają dokumenty zgromadzone w aktach Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Złożenie bowiem przedmiotowego środka prawnego skutkowałoby podjęciem działań nadzorczych przez organ wyższego stopnia, zaś merytoryczne odniesienie się do niego musi przybrać formę postanowienia. Działań takich w przedmiotowej sprawie nie stwierdzono. W ocenie sądu skarżąca nie wyczerpała koniecznego trybu określonego w art. 37 § 1 k.p.a. w związku z zaskarżeniem bezczynności organu pierwszej instancji. Powyższe stanowi o braku formalnym skargi, co uniemożliwia jej merytoryczne rozpoznanie. Brak dołączenia do wniesionej skargi oraz późniejszych pism procesowych kierowanych w sprawie, powoływanych przez skarżącą wniosków i skarg skierowanych do organu wyższego stopnia, nie pozwala na ocenę ich faktycznej treści, w szczególności przy uwzględnieniu, że jak wynika z dołączonej wiadomości e-mail adresowanej do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, B. J. interweniowała w szeregu spraw dotyczących odmiennych kwestii. Wobec uchybienia obowiązkowi wynikającemu z art. 37 § 1 k.p.a. niniejszą skargę należało uznać za niedopuszczalną. W przedstawionych okolicznościach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w związku z art. 52 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.