II SAB/Gd 69/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Anna Rusajczyk po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. B. na bezczynność Starosty w sprawie udzielenia informacji publicznej postanawia odmówić Stowarzyszeniu w W. dopuszczenia do udziału w sprawie. Pismem z dnia 7 listopada 2012 r. M. B. wniósł skargę na bezczynność Starosty w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. W skardze domagał się zobowiązania organu do udzielenia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z dnia 19 września 2011 r. Pismem, które wpłynęło w dniu 5 marca 2012 r. Stowarzyszenie wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o dopuszczenie w charakterze uczestnika postępowania w sprawie prowadzonej w tutejszym Sądzie ze skargi M. B. Wskazując na wątpliwości w zakresie pełnego wykonania wniosku o udostępnienie informacji publicznej oraz ryzyko oddalenie skargi, jak również okoliczność, że przedmiot postępowania wchodzi w zakres statutowej działalności Stowarzyszenie domagało się dopuszczenia do udziału celem wsparcia interesu indywidualnego skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznając przedmiotowy wniosek zważył, co następuje: Zgodnie z art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270; zwaną dalej P.p.s.a.) udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Przepis art. 25 § 4 P.p.s.a. przyznaje natomiast zdolność sądową organizacjom społecznym, choćby nie posiadały osobowości prawnej w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. Wykładnia art. 33 § 2 P.p.s.a. zapewniająca szeroki dostęp do procesowej pozycji uczestnika postępowania, a tym samym możliwości korzystania na podstawie art. 12 P.p.s.a. – ze służących stronie uprawnień procesowych, urzeczywistnia konstytucyjne zasady demokratycznego państwa prawnego i prawa do sądu (post. NSA z dnia 28 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 730/05). Istotą udziału organizacji społecznej jest zapewnienie szeroko pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem. W pierwszej kolejności sąd administracyjny badając zgłoszony w trybie art. 33 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek o dopuszczenie jej do udziału w sprawie winien sprawdzić, czy spełnione są warunki formalno - prawne, tj. organizacja jest powołana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa powszechnie obowiązującego, a zakres działalności statutowej uwzględnia charakter rozstrzyganej sprawy sądowoadministracyjnej; czy udział tej organizacji odpowiada celowi sądownictwa administracyjnego tj. sprzyja realizacji "sądowej kontroli administracji" i wreszcie, czy organizacja realizuje cel publiczny do którego została powołana. Badając warunki formalno-prawne Sąd stwierdził, iż Stowarzyszenie zostało powołane zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy z dnia 7 kwietnia 1989r. Prawo o stowarzyszeniach.(Dz. U. z dnia 10 kwietnia 1989 r.) Stowarzyszenie samodzielnie określiło swoje cele, program działania oraz uchwaliło statut z którego wynika, że formalnie rzecz ujmując każde postępowanie w kwestii swobodnego dostępu do informacji publicznej leży w sferze działalności jego statutowej. Należy jednakże podkreślić, że udział organizacji społecznej w postępowaniu sądowo administracyjnym musi odpowiadać celowi sądownictwa administracyjnego tj. sprzyjać realizacji "sądowej kontroli administracji", a sąd administracyjny rozpoznający wniosek organizacji społecznej ubiegającej się o dopuszczenie do udziału w postępowaniu przed tym sądem, musi mieć zapewnioną prawną możliwość rzeczywistego zbadania, czy organizacja korzystając z prawa wynikającego z art. 33 § 2 P.p.s.a. realizuje cel publiczny dla którego została powołana. W rozpoznawanej sprawie nie było wystarczających podstaw do twierdzenia, że wnioskującej organizacji społecznej o dopuszczenie do udziału w postępowaniu chodziło o wykonywanie funkcji kontroli społecznej. Stowarzyszenie nie wykazało, aby jego udział w postępowaniu sądowym miał wykraczać poza formę popierania konkretnych interesów określonego podmiotu, którym jest skarżący. Wbrew twierdzeniom Stowarzyszenia zawartym w złożonym wniosku, interesu społecznego w dopuszczeniu do udziału w toczącym się postępowaniu sądowo administracyjnym nie można upatrywać w czuwaniu Stowarzyszenia nad zapewnieniem konstytucyjnej gwarancji dostępu do informacji. Kontrola działalności organów administracji w tym zakresie należy do kompetencji sądów administracyjnych. Natomiast legitymację do obrony obiektywnego porządku prawnego w postępowaniu sądowo administracyjnym przyznano prokuratorowi. W ocenie Sądu działania Stowarzyszenia nie mają znaczenia dla interesu ogólnospołecznego, ani też uczestnictwo w niniejszej sprawie nie jest pochodną celów statutowych Stowarzyszenia. Co prawda Stowarzyszenie w celach statutowych zawarło działanie na rzecz swobodnego dostępu do informacji publicznej, jednak jedyną form tego działania w postępowaniu przed WSA jest udzielanie pomocy prawnej w zakresie realizacji statutowych celów w postaci zapewniania zastępstwa procesowego uprawnionych pełnomocników w postępowaniach sądowych i administracyjnych oraz doradztwa prawnego uprawnionych do tego osób ( § 10 statutu, k. 60 akt sądowych). Zatem przyjęta w statucie forma działania Stowarzyszenia obejmuje zapewnienie na rzecz strony działania pełnomocnika profesjonalisty i do tego sprowadzałby się w sprawie. Wykonywanie tych zawodów wiąże się z uzyskaniem odpowiednich uprawnień, a udział tego typu pełnomocników podlega wyraźnie do nich adresowanym przepisom procedury. Zaś tego typu działania nie mogą mieć znaczenia ani dla celów postępowania sądowego, ani dla interesu ogólnospołecznego. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 33 § 2 P.p.s.a. odmówił dopuszczenia do udziału w charakterze uczestnika Stowarzyszenia.