II SAB/Gd 69/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. N. na bezczynność Wójta Gminy w sprawie wydania opinii o zgodności podziału nieruchomości z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego postanawia odrzucić skargę. M. N. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Wójta Gminy w sprawie wydania opinii o zgodności podziału nieruchomości z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Badając dopuszczalność wniesionej skargi, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II z dnia 18 maja 2022 r., wezwano skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez podanie numeru PESEL. Przepis art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329) - zwanej dalej p.p.s.a., stanowi bowiem, że skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Zgodnie zaś z treścią art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., gdy pismo jest pierwszym pismem w sprawie, powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Nadto, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II z dnia 18 maja 2022 r. wezwano skarżącą do wskazania, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, czy przed wniesieniem skargi na bezczynność Wójta Gminy zwracała się do właściwego organu z ponagleniem. Przepis art. 52 § 1 p.p.s.a. stanowi bowiem, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Stosownie zaś do treści art. 52 § 2 p.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Z kolei, art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W przypadku skarg na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania, od dnia 1 czerwca 2017 r., wyczerpanie środków zaskarżenia następuje więc poprzez wniesienie przez stronę ponaglenia przewidzianego w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.. Zgodnie z tym przepisem stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). W myśl art. 37 § 3 k.p.a. ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Z treści powołanych przepisów wynika więc, że jednym z warunków formalnych, który musi zostać spełniony przed wniesieniem do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu jest wyczerpanie środków zaskarżenia, tj. wniesienie ponaglenia do właściwego organu. Dopiero wyczerpanie środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym (tj. przed właściwymi organami administracji publicznej) otwiera skarżącym drogę do skutecznego złożenia skargi do sądu administracyjnego. Co więcej, skarżący powinien wykazać, że wyczerpał tryb przewidziany dla skargi na bezczynność, tj. że wystąpił do organu z ponagleniem w trybie art. 37 k.p.a. Ponaglenie jest więc warunkiem formalnym skargi a jego brak powoduje konieczność odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2020 r., sygn. akt I OZ 33/20; postanowienie NSA z dnia 15 grudnia 2021 r., sygn. akt II OZ 890/21 – dostępne na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skierowana do skarżącej przesyłka, zawierająca powyższe wezwania, pomimo dwukrotnego jej awizowania, nie została jednakże przez nią odebrana. Stąd też, stosownie do treści art. 73 § 4 p.p.s.a., uznano, że doręczenie jej nastąpiło w dniu 7 czerwca 2022 r., tj. z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu złożenia pisma w placówce pocztowej. Przewidziana w art. 73 p.p.s.a. instytucja doręczenia zastępczego rodzi przy tym domniemanie prawne, że pismo zostało skutecznie doręczone jego adresatowi. Doręczenie zastępcze jest w pełni skuteczne i wywiera takie same skutki jak doręczenie właściwe pisma adresatowi. Takie doręczenie uznaje się za dokonane bez względu na to, czy adresat zapoznał się z awizowanym pismem, a także wtedy, gdy w rzeczywistości pisma nie odebrał (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 grudnia 2014 r., sygn. akt II UZ 51/14, Lex nr 1573973). Tym samym, termin do wykonania obu wezwań upływał dla skarżącej w dniu 14 czerwca 2022 r. W zakreślonym terminie skarżąca nie uzupełniła braku formalnego skargi. Nadto, nie wyjaśniła, czy przed wniesieniem skargi w niniejszej sprawie wystosowała wymagane ponaglenie a z akt administracyjnych sprawy i odpowiedzi na skargę wynika, że przed wniesieniem skargi skarżąca nie wniosła wymaganego ponaglenia. Tym samym, Sąd uznał, że skarżąca nie wypełniła ustawowego obowiązku wyczerpania środków zaskarżenia, a zatem skarga w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna. Nadto, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a.