II SAB/Gd 82/19
WyrokWSA w Gdańsku2019-09-11
Skład orzekający: Mariola Jaroszewska, Dariusz Kurkiewicz, Magdalena Dobek - Rak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może pozostawić wniosek o ustalenie warunków zabudowy bez rozpoznania z powodu nieprzedłożenia przez wnioskodawcę dokumentów potwierdzających istnienie lub projektowanie uzbrojenia terenu, wzywając do tego w trybie uzupełnienia braków formalnych?Ratio decidendi
Organ administracji nie może pozostawić wniosku o ustalenie warunków zabudowy bez rozpoznania z powodu nieprzedłożenia dokumentów potwierdzających istnienie lub projektowanie uzbrojenia terenu, wzywając do tego w trybie uzupełnienia braków formalnych. Wymagane dokumenty dotyczą kwestii merytorycznych, a nie formalnych, i nie stanowią obligatoryjnego załącznika do wniosku. Bezczynność organu w takiej sytuacji uzasadnia zobowiązanie go do rozpatrzenia wniosku.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o ustalenie warunków zabudowy. Organ wezwał ją do uzupełnienia wniosku o aktualne dokumenty od gestorów sieci potwierdzające wystarczalność uzbrojenia terenu. Po nieprzedłożeniu tych dokumentów w wyznaczonym terminie, organ pozostawił wniosek bez rozpoznania. Skarżąca wniosła skargę na bezczynność organu, zarzucając błędne zastosowanie art. 64 § 2 k.p.a. i uznając wniosek za niekompletny.Rozstrzygnięcie
1. zobowiązuje Wójta Gminy do rozpatrzenia wniosku E. K.- F. o ustalenie warunków zabudowy w terminie jednego miesiąca od dnia zwrotu akt; 2. stwierdza, że Wójt Gminy dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. oddala wniosek o przyznanie sumy pieniężnej; 5. zasądza od Wójta Gminy na rzecz skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędziowie WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor WSA Magdalena Dobek - Rak po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 września 2019 r. sprawy ze skargi E. K. – F. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie warunków zabudowy 1. zobowiązuje Wójta Gminy do rozpatrzenia wniosku E. K.- F. o ustalenie warunków zabudowy na działkach o numerach [...], [...], [...] w P., z dnia 27 marca 2019 r., w terminie jednego miesiąca od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności, 2. stwierdza, że Wójt Gminy dopuścił się bezczynności, 3. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 4. oddala wniosek o przyznanie sumy pieniężnej, 5. zasądza od Wójta Gminy na rzecz skarżącej E. K. – F. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
E. K.-F. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Wójta Gminy w sprawie warunków zabudowy, domagając się zobowiązania organu do wydania w określonym terminie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, zasądzenia na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty wynikającej z przepisów prawa oraz zasądzenia od organu zwrotu kosztów postępowania.
Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wnioskiem z dnia 27 marca 2019 r. skarżąca wniosła o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynków mieszkalnych jednorodzinnych z dwoma mieszkaniami i garażami, na działkach nr [...]-[..], położonych w P., gmina K. Do wniosku strona dołączyła pismo A. z dnia 13 kwietnia 2012 r. o istnieniu możliwości zasilenia projektowanego zespołu 12 budynków jednorodzinnych na działkach nr [..] i [..] w P. z istniejącej sieci elektroenergetycznej.
W dniu 12 kwietnia 2019 r. organ pierwszej instancji, działając na podstawie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), dalej jako k.p.a., wezwał wnioskodawczynię do uzupełnienia braków wniosku m.in. poprzez przedłożenie aktualnych na dzień składania wniosku dokumentów od gestorów sieci zaświadczających, że istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia inwestycyjnego, powołując art. 61 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2018 r., poz. 1945, dalej jako u.p.z.p.), lub – w przypadku braku infrastruktury technicznej - umów dotyczących zagwarantowania wykonania uzbrojenia terenu, zawartych pomiędzy gestorem sieci a inwestorem (art. 61 ust. 5 u.p.z.p.). W wezwaniu Wójt zakreślił termin 7 dni na wykonanie nałożonych obowiązków, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
W zakreślonym terminie strona w części uzupełniła braki wniosku, jednocześnie wnosząc o przedłużenie na okres 40 dni terminu na wykonanie obowiązku przedłożenia aktualnych dokumentów od gestorów sieci lub umów w zakresie uzbrojenia terenu w infrastrukturę techniczną.
Pismem z dnia 7 maja 2019 r. Wójt Gminy poinformował wnioskodawczynię, że wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji na działkach nr [..]-[..] w P. jest niekompletny i pozostaje bez rozpoznania.
Następnie w dniu 21 maja 2019 r. wnioskodawczyni złożyła pisemne oświadczenie A. z dnia 16 maja 2019 r. w sprawie zapewnienia dostaw energii elektrycznej z sieci dla obiektu: zabudowa 6 domów bliźniaczych, 8 domów wolnostojących jednorodzinnych w P. na działkach nr [..]-[..], pod określonymi w tym piśmie warunkami, oraz oświadczenie B. z dnia 9 maja 2019 r. o wydłużeniu do 24 maja 2019 r. warunków przyłączenia do sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej dla zespołu działek nr [..]-[..] w P., ze wskazaniem, że określenie warunków technicznych na przyłączenie wymaga dodatkowych przeliczeń związanych z wydajnością układu wodociągowego i kanalizacji sanitarnej oraz konsultacji z Urzędem Gminy.
Następnie skarżąca w dniu 24 maja 2019 r. skierowała do Samorządowego Kolegium Odwoławczego ponaglenie na bezczynność Wójta Gminy w sprawie wydania warunków zabudowy dla inwestycji określonej we wniosku z dnia 27 marca 2019 r.
W skardze skarżąca zarzuciła naruszenie art. 64 § 2 k.p.a. w związku z art. 61 ust. 1 pkt 3 oraz art. 52 u.p.z.p., gdyż organ błędnie uznał wniosek strony za niekompletny i pozostawił go bez rozpoznania. Tymczasem zdaniem skarżącej przepisy prawa nie statuują obowiązku dołączania do wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dokumentów o zapewnieniu dostawy wody i odbioru ścieków oraz dostawy energii elektrycznej dla planowanej zabudowy, a tym bardziej takich dokumentów aktualnych na dzień złożenia wniosku (art. 52 u.p.z.p.). W szczególności takiego obowiązku nie przewiduje art. 61 ust. 1 pkt. 3 u.p.z.p., który dotyczy etapu wydania decyzji, a nie kwestii, co powinien zawierać wniosek, czy i jakie są jego załączniki.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o jej oddalenie. Według Wójta prawidłowo w sprawie zastosowano tryb uzupełnienia braków podania przewidziany w art. 64 § 2 k.p.a. Niewątpliwie w ocenie organu wniosek skarżącej nie spełniał wymagań określonych w przepisach u.p.z.p. Jak wskazał, zgodnie z treścią art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. do wydania decyzji o warunkach zabudowy niezbędne jest istnienie rzeczywistego lub projektowanego uzbrojenia terenu, które jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego. Warunek ten uznaje się za spełniony, jeżeli wykonanie uzbrojenia terenu zostanie zagwarantowane w drodze umowy zawartej między właściwą jednostką organizacyjną a inwestorem (art. 61 ust. 5 u.p.z.p.). W innym wypadku wydanie decyzji nie jest możliwe. Ponadto organ stwierdził, że w obowiązującym aktualnie w Gminie formularzu wniosku o ustalenie warunków zabudowy, wśród załączników wprost wymienia się konieczne do nadania sprawie biegu dokumenty do załączenia, a wśród nich te przewidziane w art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. dokumenty od gestorów sieci.
Zdaniem Wójta nie jest bezczynny w niniejszej sprawie, gdyż podjął wszelkie niezbędne czynności do załatwienia sprawy w przewidzianym prawem terminie i została ona zakończona w określonej przepisami k.p.a. formie, o czym poinformował stronę skarżącą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt. 4a (pkt 8) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9).
Uwzględniając skargę na bezczynność sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2) oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności (pkt 3). Stosownie do treści art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto w myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub o przyznaniu od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
W kontrolowanej sprawie skarżąca zarzuca bezczynność Wójta Gminy w sprawie dotyczącej ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynków mieszkalnych jednorodzinnych z dwoma mieszkaniami i garażami, na działkach nr [..]-[..], położonych w P., gmina K.
W niniejszej sprawie jest bezsporne, że przed wniesieniem skargi skarżąca wyczerpała przysługujące jej środki zaskarżenia, zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a., a sama skarga została złożona z zachowaniem ustawowego terminu. W dniu 24 maja 2019 r. skarżąca wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z ponagleniem w związku z niedotrzymaniem przez organ pierwszej instancji terminu rozpoznania sprawy. Tym samym skargę wniesioną w dniu 3 czerwca 2019 r. należy uznać za złożoną z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 53 § 2b p.p.s.a.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi wskazać należy, że zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a., bezczynność to stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.). Bezczynność organu zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. wyrok NSA z 9 października 2018 r., sygn. akt I OSK 1987/2018, dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Co warte podkreślenia, dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla których wymagane prawem czynności lub akt nie zostały podjęte (T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2005). Dla uznania bezczynności organu konieczne jest więc ustalenie, czy organ administracji był w danej sprawie zobowiązany do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia czynności, a jeżeli tak, to czy upłynął do tego termin.
Oceniając, czy kontrolowany organ dopuścił się bezczynności należy więc przede wszystkim uwzględnić terminy rozpoznawania spraw ustalone przez ustawodawcę w przepisach prawa. Konieczność prawnego zakreślenia ram postępowania administracyjnego związana jest z faktem, że w postępowaniu tym występujące w nim podmioty (obywatel i organ administracji publicznej) nie mają pozycji równorzędnej. Dlatego też Kodeks postępowania administracyjnego statuuje zasady rządzące tym postępowaniem mające za zadanie wyrównać relacje między organem a pozostałymi stronami postępowania. Szczególne znaczenie ma zaś zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwowych wyrażona w art. 8 k.p.a., której realizacji służy m.in. zasada szybkości postępowania (art. 12 k.p.a). Co więcej, owe zasady wraz konstytucyjnymi zasadami demokratycznego państwa prawnego i zasadą legalizmu, służą realizacji prawa obywateli do dobrej administracji. Prawo do rozpoznania sprawy administracyjnej w rozsądnym terminie, jako element prawa do dobrej administracji, jest również jednym z praw podstawowych w porządku prawnym Unii Europejskiej (zob. art. 41 ust. 1 Karty Praw Podstawowych - Dz.U.UE.C.2007.303.1) oraz jest zagwarantowane w ratyfikowanej przez Polskę Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 listopada 1950 r. (art. 6; Dz. U. z 1993 r., nr 61, poz. 284, ze zm.).
Tak więc z woli ustawodawcy w art. 35 § 1 k.p.a. przewidziano, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, lecz jednocześnie w dalszych przepisach dokonało rozróżnienia terminów załatwienia sprawy w zależności od stopnia jej trudności i etapu postępowania administracyjnego. W związku z tym niezwłocznie powinny być załatwiane te sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.). Z kolei załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Natomiast zgodnie z art. 35 § 5 k.p.a., do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.
Trzeba też zaznaczyć, że nie każde przekroczenie przez organ wskazanych wyżej terminów załatwiania spraw oznacza per se, że organ pozostaje w stanie bezczynności lub prowadzi postępowanie w sposób przewlekły. W tym zakresie konieczne jest bowiem dokonanie oceny istotnych okoliczności konkretnej sprawy, w tym w szczególności stopnia jej skomplikowania (zarówno w aspekcie prawnym, jak i faktycznym), zaniechań lub wadliwości działań podejmowanych przez organ, a także postawy samych stron. Jest niewątpliwe, że nawet w sprawach o skomplikowanym charakterze organ winien działać wnikliwie i szybko (art. 12 § 1 k.p.a. w związku z art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a.).
Mając to wszystko na uwadze sąd uznał, że w niniejszej sprawie organ prowadzący postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji dopuścił się bezczynności, gdyż w terminie zakreślonym przez przepisy prawa nie zakończył postępowania wydaniem odpowiedniego aktu rozstrzygającego. Przy czym zdaniem sądu nie istniała uzasadniona podstawa do przedłużenia terminu załatwienia sprawy ponad ustalone prawnie terminy, w szczególności nie sposób przyjąć, że za takim działaniem przemawiała konieczność uzupełnienia wniosku przez inwestora w spornym zakresie.
Zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie sądów administracyjnych uznaje się, że wezwanie strony w trybie art. 62 § 2 k.p.a. winno służyć wyłącznie usunięciu braków formalnych podania, wynikających z określonych przepisów prawa statuujących te wymogi. Regulacja ta odnosi się więc do uzupełniania braków formalnych podania wynikających z braku zawarcia w nim elementów wymaganych przepisami prawa, a organ nie może wykorzystywać omawianego trybu do merytorycznej oceny wniosku i jego załączników (zob. wyrok NSA z dnia 26 września 2017 r., sygn. akt II OSK 1071/16, dostępny w CBOSA).
Mając na uwadze przedmiot sprawy zawisłej przed organem, w której strona dopatruje się bezczynności wskazać trzeba, że wniosek o ustalenie warunków zabudowy ze swej istoty stanowi żądanie określenia warunków dla planowanego przedsięwzięcia, które prowadzić będzie do zmiany sposobu zagospodarowania terenu, a postępowanie w tej sprawie jest wszczynane tylko na wniosek, co wynika wprost z art. 52 ust. 1 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. Wniosek ten powinien spełniać wymogi przewidziane w art. 63 k.p.a. oraz wskazane w art. 52 ust. 2 w związku z art. 61 ust. 1 u.p.z.p., a więc:
1) określenie granic terenu objętego wnioskiem, przedstawionych na kopii mapy zasadniczej lub, w przypadku jej braku, na kopii mapy katastralnej, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, obejmujących teren, którego wniosek dotyczy, i obszaru, na który ta inwestycja będzie oddziaływać, w skali 1:500 lub 1:1000, a w stosunku do inwestycji liniowych również w skali 1:2000;
2) charakterystykę inwestycji, obejmującą:
a) określenie zapotrzebowania na wodę, energię oraz sposobu odprowadzania lub oczyszczania ścieków, a także innych potrzeb w zakresie infrastruktury technicznej, a w razie potrzeby również sposobu unieszkodliwiania odpadów,
b) określenie planowanego sposobu zagospodarowania terenu oraz charakterystyki zabudowy i zagospodarowania terenu, w tym przeznaczenia i gabarytów projektowanych obiektów budowlanych oraz powierzchni terenu podlegającej przekształceniu, przedstawione w formie opisowej i graficznej,
c) określenie charakterystycznych parametrów technicznych inwestycji oraz dane charakteryzujące jej wpływ na środowisko;
3) w przypadku lokalizacji składowiska odpadów:
a) docelową rzędną składowiska odpadów,
b) roczną i całkowitą ilość składowanych odpadów oraz rodzaje składowanych odpadów,
c) sposób gromadzenia, oczyszczania i odprowadzania ścieków,
d) sposób gromadzenia, oczyszczania i wykorzystywania lub unieszkodliwiania gazu składowiskowego.
Co więcej, art. 52 ust. 3 u.p.z.p. wprost wskazuje, że nie można uzależnić wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (o warunkach zabudowy) od zobowiązania się wnioskodawcy do spełnienia nieprzewidzianych odrębnymi przepisami świadczeń lub warunków.
Z tego wynika, że wniosek o ustalenie warunków zabudowy winien zawierać m.in. charakterystykę inwestycji, zawierającej określenie zapotrzebowania na wodę, energię oraz sposobu odprowadzania lub oczyszczania ścieków, a także innych potrzeb w zakresie infrastruktury technicznej, a w razie potrzeby również sposobu unieszkodliwiania odpadów. Chodzi zatem o zawarcie we wniosku opisu zapotrzebowania na ww. media, a nie obowiązek dołączenia do wniosku dokumentacji potwierdzającej istnienie lub projektowanie infrastruktury (umowy z dostawcą bądź zapewnienia o możliwości podłączenia do mediów). Kwestia zagwarantowania stosownego uzbrojenia terenu, w tym zapewniającego pokrycie wskazanego we wniosku zapotrzebowania na wodę czy prąd, ma znaczenie dla merytorycznej oceny wniosku w kontekście spełnienia przesłanek określonych
w art. 61 ust. 1 u.p.z.p., w szczególności pkt. 3, który przewiduje, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe, jeżeli istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego. Przepis art. 61 ust. 5 u.p.z.p. stanowi zaś, że warunek, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, uznaje się za spełniony, jeżeli wykonanie uzbrojenia terenu zostanie zagwarantowane w drodze umowy zawartej między właściwą jednostką organizacyjną a inwestorem (por. wyrok NSA z dnia 3 lipca 2014 r., sygn. II OSK 241/13; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 listopada 2018 r., sygn. akt II SAB/Po 90/18, dostępne w CBOSA).
Tak więc we wniosku o ustalenie warunków zabudowy obowiązkowo należy zawrzeć wyłącznie opis zapotrzebowania na dane media, a także inne potrzeby w zakresie infrastruktury technicznej, zaś kwestia zapewnienia realizacji tych potrzeb jest przedmiotem rozważań merytorycznych organu. Także fakt, że ustalenie, czy istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego, może wymagać od organu przeprowadzenia odpowiednich czynności dowodowych polegających m.in. na zebraniu i przeprowadzeniu dowodu z dokumentów określonych w art. 61 ust. 5 u.p.z.p., nie może natomiast przesądzać o tym, że dokumenty te stanowią konieczny element wniosku w sprawie warunków zabudowy.
Rację ma więc strona skarżąca podnosząc, że skoro art. 52 ust. 2 w związku z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. nie przewiduje obowiązku dołączenia do wniosku dokumentów wskazujących na istnienie lub projektowanie uzbrojenia terenu, to brak jest podstaw do wzywania wnioskodawcy o przedłożenie takiej dokumentacji w trybie art. 64 § 2 k.p.a.
W takim stanie prawnym stwierdzić należy, że we wniosku z dnia 27 marca 2019 r. skarżąca wskazała przewidywane zapotrzebowanie inwestycji na energię elektryczną i wodę. W konsekwencji spełniony został wymóg, o którym mowa w art. 52 ust. 2 pkt 2 lit. a u.p.z.p. Ponadto należy zauważyć, że do wniosku strona dołączyła zapewnienie A. z dnia 13 kwietnia 2012 r. o istnieniu możliwości zasilenia projektowanego zespołu 12 budynków jednorodzinnych na działkach nr [...] i [...] w P. z istniejącej sieci elektroenergetycznej, natomiast organ domagał się przedłożenia ww. zapewnienia w wersji aktualnej na dzień złożenia wniosku oraz aktualnych zapewnień od gestorów innych sieci. Nie ulega jednak wątpliwości, że owe dokumenty będące nośnikami informacji, o które zwrócił się organ w piśmie z dnia 12 kwietnia 2019 r., nie dotyczyły braków formalnych przedmiotowego wniosku decydujących o dopuszczalności podania, lecz kwestii merytorycznych, które miały znaczenie dla ostatecznego rozpoznania sprawy dotyczącej warunków zabudowy. Organ nie był więc uprawniony do zastosowania w niniejszej sprawie trybu uzupełnienia braków podania, o którym mowa w art. 64 § 2 k.p.a. i konsekwentnie należy uznać, że nieprzedłożenie przez stronę żądanego dokumentu w zakreślonym terminie nie uprawniało organu do zastosowania sankcji pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Przy czym o ile nie budzi wątpliwości sądu, że żądana dokumentacja nie stanowiła koniecznego elementu wniosku o ustalenie warunków zabudowy, a organ nie był uprawniony do wyzywania inwestora do uzupełniania podania w tym zakresie, to niezasadny jest zarzut o bezpodstawności żądania przez organ przedłożenia dokumentów, o których mowa w art. 61 ust. 5 u.p.z.p., z zastrzeżeniem ich aktualności na dzień składania wniosku. Wskazać bowiem trzeba, że organy administracji orzekają na podstawie stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania decyzji, przy uwzględnieniu stanu faktycznego sprawy z dnia złożenia podania. Aktualność dokumentów poświadczających spełnienie przesłanek wydania decyzji jest zaś szczególnie istotna w sprawach dotyczących realizacji inwestycji budowlanych, a to ze względu na długotrwałość tych procesów. Niekiedy więc w okresie między uzyskaniem odpowiedniego dokumentu stanowiącego podstawę merytorycznej oceny zasadności wniosku a dniem orzekania przez organ i wydaniem decyzji sytuacja urbanistyczna na badanym terenie może ulec znaczącej zmianie. Taka zaś sytuacja może mieć miejsce w niniejszej sprawie, na co wskazuje analiza treści zapewnienia gestora sieci wodociągowej. W piśmie tym bowiem wprawdzie wydłużono termin przyznania warunków przyłączenia, lecz jednocześnie wskazano, że określenie warunków technicznych na przyłączenie zamierzenia polegającego na budowie 8 budynków mieszkalnych bliźniaczych wymaga dodatkowych przeliczeń związanych z wydajnością układu wodociągowego i kanalizacji sanitarnej oraz konsultacji z Urzędem Gminy. O ile zatem co do zasady wskazane działki mają zapewniony dostęp do wody i możliwość odprowadzania ścieków, to konieczne jest ustalenie czy zapewnienie to jest aktualne w kontekście rozmiarów i rodzaju przedmiotowej inwestycji.
Wobec tego nie budzi wątpliwości dopuszczalność żądania przez organ, aby dokumenty składane w sprawie warunków zabudowy były aktualne na dzień wnoszenia podania tak, aby jak najlepiej odzwierciedlały sytuację urbanistyczną, która będzie podstawą ustalania stanu faktycznego sprawy, a następnie merytorycznego rozpoznania sprawy. Niemniej jednak, jak już wyjaśniono, sam fakt złożenia, czy też badanie aktualności nadesłanych dokumentów (zaświadczeń) jest oceną merytoryczną wniosku o wydanie warunków zabudowy, a zatem tak brak przedłożenia zaświadczeń od gestorów sieci, jak i ich aktualności nie podlega uzupełnieniu w trybie art. 64 § 2 k.p.a.
Reasumując, skoro Wójt bezzasadnie pozostawił wniosek skarżącej bez rozpoznania, tym samym dopuścił się naruszenia art. 35 § 1-3 k.p.a. i pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu zawisłej przed nim sprawy. W związku z tym sąd, stosownie do treści art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w punkcie 1 sentencji wyroku zobowiązał Wójta Gminy do rozpatrzenia wniosku E. K. – F. o ustalenie warunków zabudowy na działkach o numerach [..]-[..] w P., z dnia 27 marca 2019 r., w terminie jednego miesiąca od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności.
Z uwagi na obowiązek orzeczenia na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd uznał, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Ustawodawca nie zdefiniował kryteriów stanu rażącego naruszenia prawa, tak więc dokonanie kwalifikacji bezczynności lub przewlekłości pozostawiono uznaniu sądu orzekającego. Uznanie to opiera się zaś na analizie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu pewnych wskazań ustawowych, zasad doświadczenia życiowego i zawodowego. Taka kwalifikacja jest więc zasadna, gdy stan bezczynności lub przewlekłości jest oczywisty i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa.
W niniejszej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca. Stwierdzona bezczynność była skutkiem błędnej interpretacji przez organ treści art. 64 § 2 k.p.a. i jego zastosowania w niniejszej sprawie, a nie celowego działania tego organu. Wójt błędnie bowiem założył, że wniosek inwestora winien zostać uzupełniony m.in. o dokumenty pozwalające na stwierdzenie, czy inwestycja spełnia warunki w zakresie zabezpieczenia infrastruktury technicznej i zastosowanie instytucji formalnych w postaci wezwania do uzupełnienia wniosku, jak też zastosowanie w konsekwencji sankcji określonej w art. 64 § 2 k.p.a. Takie stanowisko wynikało z przyczyny wyjaśnionej w odpowiedzi na skargę, gdzie Wójt powoływał się na obowiązujące w gminie formularze dla wniosków o ustalenie warunków zabudowy. W kontekście brzmienia przywołanych przepisów prawa taka ocena nie jest jednak uprawniona.
Mając to na uwadze sąd uznał, że bezczynność, której dopuścił się kontrolowany organ nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w punkcie 3 sentencji wyroku, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a.
Powyższa ocena uzasadniała oddalenie wniosku skarżącej o przyznanie od organu sumy pieniężnej, tj. zastosowania środka, o którym mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., mającego charakter fakultatywny. W ocenie sądu okoliczności niniejszej sprawy nie dają bowiem podstaw do zastosowania tej instytucji, o czym orzeczono jak w punkcie 4 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania sąd orzekł w punkcie 5 sentencji wyroku, zasądzając na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. zwrot od organu na rzecz skarżącej kwoty 100 zł, tytułem uiszczonego wpisu od skargi.
W niniejszej sprawie sąd orzekał w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło