II SAB/Gd 89/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Diana Trzcińska asesor WSA Magdalena Dobek-Rak po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi E. Z. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie warunków zabudowy 1. umarza postępowanie w zakresie bezczynności, 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej E. Z. kwotę 100 zł. (słownie złotych: sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania. E. Ż. w dniu 15 lipca 2019 r. wniosła skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w rozpatrzeniu jej odwołania od decyzji Wójta Gminy z dnia 11 marca 201 9r. nr [..].w przedmiocie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego parterowego na działce nr [...] w obrębie K., gmina K. Skargę uzasadniła okolicznościami, że w dniu 27 marca 2019 r. Wójt Gminy przekazał wniesione przez nią odwołanie od decyzji własnej z 11 marca 2019 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W dniu 15 maja 2019 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynęło ponaglenie skarżącej (sygn.. akt. [..]) w sprawie odwołania od decyzji Wójta Gminy. W odpowiedzi na ponaglenie SKO poinformowało, że posiedzenie w sprawie planowane jest na miesiąc czerwiec. Zaznaczyła skarżąca, że do dnia wniesienia skargi nie otrzymała od organu odwoławczego rozstrzygnięcia w sprawie. W związku z bezczynnością organu odwoławczego skarżąca domaga się wydania rozstrzygnięcia zawartego w art. 149 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze potwierdzając przywołane przez skarżącą okoliczności wniosło o oddalenie skargi. Wyjaśniło, że zgodnie z informacją przekazaną skarżącej pismem z 23 maja 2019 r. w odpowiedzi na wniesione ponaglenie przedmiotowa sprawa była przewidziana do rozpoznania w miesiącu czerwcu, jednakże z uwagi na znaczną liczbę spraw oraz okres urlopowy posiedzenie w przedmiotowej sprawie uległo przesunięciu na miesiąc lipiec. Sprawa została rozpoznana w dniu 17 lipca. W załączeniu przekazano decyzję z 17 lipca 2019 r. sygn. akt [...] wydana w wyniku rozpoznania odwołania skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.". Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a Jak stanowi art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W myśl natomiast art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jak wynika z chronologii postępowania przed organem odwoławczym, akta sprawy wraz z odwołaniem skarżącej Kolegium otrzymało w dniu 2 kwietnia 2019 r. Do momentu wniesienia przez skarżącą ponaglenia w dniu 21 maja 2019 r. sprawie nie zostały podjęte żadne czynności. W odpowiedzi na ponaglenie Kolegium poinformowało skarżącą, że sprawa zostanie rozstrzygnięta na posiedzeniu w czerwcu 2019 r. W dniu 15 lipca 2019 r. złożona została rozpoznawana skarga. Finalnie decyzja wydana została w dniu 17 lipca 2019 r. Zgodnie z art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1969 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, dalej zwana K.p.a.), organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Jak natomiast stanowi art. 35 § 2 K.p.a., niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Stosownie zaś do § 3 art. 35, załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Z użytego w art. 35 § 3 K.p.a. wyrażenia "nie później" wynika, że określone w tym przepisie terminy należy traktować jako terminy maksymalne. Dlatego też organy administracji publicznej zobowiązane są rozstrzygnąć sprawę we wskazanych terminach, a ich przekroczenie powinno być sytuacją wyjątkową. Jak wynika ze przytoczonego przepisu, w postępowaniu odwoławczym, a bezczynność w toku takiego właśnie postępowaniu jest przedmiotem skargi, organ winien załatwić sprawę w terminie miesiąca. Przyjąć należy, że bieg terminu rozpoczyna się z dniem przekazania organowi odwoławczemu odwołania wraz z aktami sprawy. Celem skargi na bezczynność określonej w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu, bądź dokonania czynności, do czego organ był zobowiązany. Bezczynność została zdefiniowana w K.p.a. w art. 37 § 1 pkt 1 i jest to stan, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność). Sąd oceniając, czy bezczynność w istocie zaistniała w przedmiotowej sprawie, zobligowany był de facto do rozpatrzenia dwóch przesłanek, których łączne spełnienie obliguje go do uznania bezczynności skarżonego organu: ustalenia, czy organ zobligowany był do wydania konkretnego aktu, bądź też podjęcia określonej czynności i czy przekroczył termin załatwienia sprawy. Przekładając powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że skarżony organ dopuścił się bezczynności w przedmiocie rozpatrzenia odwołania i wydania decyzji. Organ prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie uchybił bowiem wskazanym terminom załatwiania spraw administracyjnych, a także naruszył wynikającą z art. 12 K.p.a. zasadę szybkości postępowania. Zwrócić uwagę trzeba, że Kolegium przez ponad trzy i pół miesiąca nie dokonało w sprawie żadnej czynności. Nie można uznać również, że zaistniały w przedmiotowej sprawie przesłanki, o jakich mowa w art. 35 § 5 K.p.a., czyli konieczność dokonywania przez organ określonych czynności wynikających z przepisów prawa, jak na przykład opóźnienia wynikające z winy strony czy też z przyczyn niezależnych od organu. Uznać należy zatem, że w terminie przewidzianym dla wydania decyzji, organ pozostawał w bezczynności, nie wydał bowiem decyzji w postępowaniu odwoławczym w terminie miesięcznym, a z przekroczeniem tego terminu. Decyzja wydana w wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego od decyzji organu I instancji wydana została przez Kolegium dopiero 17 lipca 2019 r., a więc po upływie ponad 3,5 miesiąca od daty wpłynięcia akt. Dla procedury sądowoadministracyjnej znaczenie ma okoliczność, że przedmiotowa decyzja organu II instancji istniała w obrocie prawnym w dniu wydania wyroku w przedmiotowej sprawie. Uznać należy, że fakt wydania decyzji zniósł stan bezczynności w niniejszej sprawie, w związku z czym postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Przyczyną taką jest na przykład sytuacja, gdy przestaje istnieć przedmiot zaskarżenia, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Jak wskazał NSA w wyroku z 17.10.2012 r., I OSK 2443/12, art. 149 p.p.s.a. zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo nie miały takiego charakteru, przy czym uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo, że naruszenie prawa nie było rażące, mimo iż są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu. W sprawie niniejszej zatem uznać należy, że mimo zaistnienia okoliczności uzasadniających uznanie, że skarżony organ pozostawał w bezczynności (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), postępowanie należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. z uwagi na jego bezprzedmiotowość na dzień orzekania (pkt 1 wyroku). Stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdzono z przyczyn wskazanych wyżej, że organ dopuścił się bezczynności (pkt 2 wyroku). Jednocześnie Sąd uznał, że biorąc pod uwagę okoliczności przedmiotowej sprawy zaistniała w sprawie bezczynność organu nie miała cechy rażącego naruszenia prawa (pkt 2 wyroku). O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a. z uwzględnieniem uiszczonego przez skarżącą wpisu w kwocie 100 zł.