II SAB/Gd 95/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: WSA Katarzyna Krzysztofowicz WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 września 2016 r. sprawy ze skargi G. Z. na bezczynność A Spółka z o.o. z siedzibą w G. w sprawie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. umarza postępowanie w zakresie bezczynności, 3. zasądza od A Spółka z o.o. z siedzibą w G. na rzecz skarżącego G. Z. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, 4. oddala wniosek skarżącego o wymierzenie organowi grzywny. G. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność A. w sprawie udostępnienia informacji publicznej. W skardze zarzucono naruszenie art. 13 ust. 1 i 2, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) przez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem i wniesiono o: 1) zobowiązanie A., do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi, 2) o orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U z 2011 r. Nr 34, poz. 173) w związku z art 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), 3) wymierzenie organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 p.p.s.a w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., Skarżący wniósł również o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z następujących dokumentów: a) wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 29 marca 2016 r. (do Prezydenta Miasta) - na okoliczność, że wniosek z dnia 13 kwietnia 2016 r. dotyczy udzielenia informacji publicznej oraz na okoliczność, że A. jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, b) odpowiedzi ZDiZ z dnia 12 kwietnia 2016 r. - na okoliczność, że wniosek z dnia 13 kwietnia 2016 r. dotyczy udzielenia informacji publicznej, na okoliczność, że A. jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej oraz na okoliczność, że A. jest właścicielem infrastruktury przesyłowej, której dotyczy mój wniosek, c) wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 13 kwietnia 2016 r. (do A.) wraz z załącznikami i dowodem doręczenia - na okoliczność, że skarżący złożył do A. wniosek o udostępnienie informacji publicznej, na okoliczność, że wniosek z dnia 13 kwietnia 2016 r. dotyczy udzielenia informacji publicznej oraz na okoliczność, że A. jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, d) wydruku wiadomości e-mail otrzymanej w dniu 12 maja 2016 r. zawierającej stanowisko A. do jego wniosku z dnia 13 kwietnia 2016 r. - na okoliczność, że złożył do A. wniosek o udostępnienie informacji publicznej, na okoliczność, że wniosek z dnia 13 kwietnia 2016 r. dotyczy udzielenia informacji publicznej, na okoliczność, że A. jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, na okoliczność, że A. jest właścicielem infrastruktury przesyłowej, której dotyczy mój wniosek oraz na okoliczność, że A. pozostaje bezczynny wobec złożonego przeze mnie wniosku o udzielenie informacji publicznej z dnia 13 kwietnia 2016 r., e) wydruków z Biuletynu Informacji Publicznej A. (podstrony: Informacje podstawowe, Przedmiot działalności, Dane publiczne) - na okoliczność, że A. jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, f) wydruku ze spisu podmiotów Biuletynu Informacji Publicznej dot. A. (wygenerowany w dniu 18 maja 2016 r.) - na okoliczność, że A. jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej. Zwrócił się również z wnioskiem o zasądzenie od organu kosztów postępowania. Z uzasadnienia skargi oraz z dokumentacji zgromadzonej w niniejszej sprawie wynika, że wnioskiem z dnia 13 kwietnia 2016 r. skarżący zwrócił się do A. o udzielenie informacji publicznej w zakresie wskazania: 1) daty wybudowania rur przesyłowych zlokalizowanych równolegle do ul. O., na odcinku od E., w kierunku północno – wschodnim, prostopadle do ciągu dawnej ul. N., 2) podstawy prawnej wybudowania wskazanej infrastruktury przesyłowej, ze wskazaniem daty udzielenia pozwolenia na budowę, dokonania zgłoszenia bądź innej równoważnej czynności lub oświadczenia wymaganego przepisami prawa budowalnego, 3) czy A. jest gestorem wskazanych urządzeń przesyłowych. W odpowiedzi na powyższy wniosek A. w piśmie z dnia 12 maja 2016 r., przesłanym na adres mailowy skarżącego, zgodnie z jego wnioskiem, wyjaśniła - jako właściciel magistrali ciepłowniczej położonej przy ul. O. w G. (koło E.), że "wszelkie dokumenty księgowe wprowadzające wybudowaną przez Miasto sieć ciepłowniczą na majątek Spółki, nie są informacją publiczną w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Do dnia złożenia tej skargi A. nie udostępniła żądanej informacji ani też nie wydała decyzji odmownej zgodnie z art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z uzasadnienia skargi wynika, że skarżący nie traktuje odpowiedzi Spółki z dnia 12 maja 2016 r. jako udostępnienia informacji na złożony przez niego wniosek. Według skarżącego Spółka nadal pozostaje bezczynna w tym zakresie, gdyż jej odpowiedź nie odnosi się do treści wniosku skarżącego. W ocenie skarżącego A. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia wnioskowanej informacji o charakterze publicznym oraz podmiotem, który powinien tymi informacjami dysponować jako gestor urządzeń przesyłowych. Nadto, skarżący podkreślił, że żądana informacja nie dotyczyła w żadnym razie dokumentów księgowych, na których walor niepubliczny powołała się Spółka w odpowiedzi z dnia 12 maja 2016 r. Nawet gdyby tajemnica przedsiębiorstwa uzasadniała odmowę udostępnienia informacji publicznej, organ powinien rozstrzygnąć to decyzją administracyjną. W odpowiedzi na skargę A. wniosło o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że nie uchyla się od udzielenia informacji publicznej na zadane pytania i nie odmawia jej udzielenia, ale intencja informacji przekazanej w dniu 12 maja 2016 r. została błędnie odczytana przez skarżącego, czego nie próbował on wyjaśnić korzystając z instrumentów określonych w art. 17 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zw. z art. 52 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Spółka poinformowała, że A. jest gestorem magistrali ciepłowniczej położonej przy ul. O. w G., ale nie była inwestorem tej magistrali, dlatego nie posiada dokumentów budowlanych, takich jak pozwolenie na budowę, zgłoszenie itp., a tym samym nie jest jej znana data wydania takich dokumentów. Budową przedmiotowej magistrali zajmowała się Dyrekcja Rozbudowy Miasta i z tego powodu Spółka nie posiada dokumentów wskazujących na konkretną datę wykonania budowy. Spółce nie można zarzucić bezczynności, albowiem żądana informacja została skarżącemu udzielona i to jak najszybszej biorąc pod uwagę dni wolne od pracy. Spółka podjęła czynności zmierzające do odnalezienia dokumentów żądanych przez skarżącego, a wobec ich braku, poinformowała o tym skarżącego. W piśmie procesowym z dnia 4 lipca 2016 r. skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie ponawiając argumentację przemawiającą za tym, że pisma z dnia 12 maja 2016 r. nie traktować jako odpowiedzi organu na jego wniosek. Wyjaśnienia Spółki skarżący odbiera jako przyjętą strategię procesową mającą na celu stworzenie wrażenia, że organ działał zgodnie z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) obejmuje również bezczynność organów, a w przypadku informacji publicznej także innych podmiotów zobowiązanych do jej udzielenia. Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest bezczynność A. polegająca na nieudostępnieniu skarżącemu G. Z., w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm.) – zwana dalej "ustawa", żądanej przez niego w piśmie z dnia 13 kwietnia 2016 r. informacji dotyczącej okresu budowy oraz podstawy prawnej wybudowania infrastruktury przesyłowej zlokalizowanej równolegle do ul. O. w G. na odcinku od E. do ciągu dawnej ul. N. Nadto skarżący wniósł o udzielenie informacji czy A. jest gestorem tych urządzeń przesyłowych. Skarga spełnia formalne wymogi jej dopuszczalności, albowiem w sprawach skarg na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie ma wymogu wyczerpania środków zaskarżenia określonego w art. 52 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej i może być wniesiona bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05, teza 1, Lex nr 236545). Oceniając, czy A., pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 13 kwietnia 2016 r. w pierwszej kolejności należało ustalić, czy jest ona podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, a także czy żądane przez skarżącego dokumenty stanowią informacją publiczną. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. W myśl art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Stosownie natomiast do art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d ustawy udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o majątku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5, pochodzącym z zadysponowania majątkiem, o którym mowa w lit. a-c, oraz pożytkach z tego majątku i jego obciążeniach. A. bez wątpienia jest podmiotem, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy, a instalacja przesyłowa stanowi jej majątek w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d ustawy. Z powyższych okoliczności wynika, że A. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w zakresie żądanym przez skarżącego we wniosku z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sposób określony w ustawie. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (art. 15 ust. 2 nie ma w niniejszej sprawie zastosowania – uwaga Sądu). Ustęp 2 powyższego artykułu stanowi natomiast, że jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Bezczynność organu rozpoznającego wniosek o udzielenie informacji publicznej, występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie rozpoznał złożonego wniosku. W niniejszej sprawie postępowanie o udzielenie informacji publicznej zostało wszczęte wnioskiem skarżącego z dnia 13 kwietnia 2016 r. i A. powinno zakończyć to postępowanie w sposób przewidziany prawem, tj. udzielić żądanej informacji albo wydać decyzję o odmowie udostępnienia żądanej informacji, albo decyzję o umorzeniu postępowania, bądź zawiadomić wnioskującego, że informacji tej nie posiada. Do momentu wniesienia skargi Spółka nie ustosunkowała się w ogóle do wniosku skarżącego. Pozostawała zatem w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 13 kwietnia 2016 r. Rozpoznając sprawę ze skargi na bezczynność, Sąd musi jednakże uwzględnić stan faktyczny z daty orzekania. Jeżeli bowiem w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wydał akt lub dokonał czynności, chociażby z przekroczeniem ustawowych terminów, oznacza to, że organ nie pozostaje w stanie bezczynności (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1979/12 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z treści odpowiedzi na skargę z dnia 7 czerwca 2016 r., którą Skarżący otrzymał wynika, że A. jest gestorem magistrali ciepłowniczej położonej przy ul. O. w G. (koło E.) jak również to, że Spółka nie posiada dokumentów budowlanych i nie zna dat wydania takich dokumentów oraz daty wykonania budowy wzmiankowanej instalacji przesyłowej. Zatem w momencie rozpoznawania skargi przez Sąd A. nie pozostawało już w bezczynności. W konsekwencji brak było podstaw do zastosowania trybu przewidzianego w art. 149 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i orzekania o obowiązku wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności. Biorąc powyższe pod uwagę uznać należało, że postępowanie w sprawie w rozpatrywanej części stało się bezprzedmiotowe. W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd umorzył postępowanie w sprawie bezczynności. Wydanie przez organ decyzji, czy też udostępnienie informacji publicznej, jak to ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, nie zwalnia jednakże sądu z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia czy bezczynność miała miejsce rażącym naruszeniem prawa oraz od obowiązku rozważenia zasadności wymierzenia organowi grzywny z tego tytułu (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12 oraz z dnia 18 czerwca 2013 r., sygn.. akt I OSK 1143/13 http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stosownie zatem do art. 149 § 1a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd ma obowiązek ustalenia czy bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, niezależnie od tego, czy w dacie wyrokowania organ pozostawał w bezczynności, czy też nie. W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że bezczynność Spółki nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Rozpoznając sprawę w tym zakresie, Sąd wziął bowiem pod uwagę bezsporną okoliczność, że Spółka uczyniła zadość żądaniu skarżącego w treści odpowiedzi na skargę. Wprawdzie wskazany w ustawie czternastodniowy termin do załatwienia sprawy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej upłynął w dniu 2 maja 2016 r., jednakże Sąd uwzględnił fakt, że Spółka przesłała dokumenty niezwłocznie po otrzymaniu skargi na bezczynność. W tej sytuacji nie można zdaniem Sądu postawić organowi zarzutu rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie prawa w rozumieniu przepisu art. 149 ustawy - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie przepisów o terminach załatwienia sprawy administracyjnej. Jednakże w przekonaniu Sądu celem ustalenia, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, lecz także uwarunkowane okolicznościami sprawy czynności jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Z rażącym naruszeniem prawa w sytuacji bezczynności organu mielibyśmy do czynienia w sytuacji, gdyby organ w ogóle pozostawił wniosek skarżącego bez odpowiedzi w jakiejkolwiek formie bądź przewlekał ustosunkowywanie się do wniosku. Taka zaś sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie. Okoliczność, że bezczynność A. nie miała w przedmiotowej sprawie charakteru rażącego naruszenia prawa oraz to, że udzielono odpowiedzi na żądanie skarżącego niezwłocznie po otrzymaniu skargi uzasadnia w ocenie Sądu oddalenie wniosku skarżącego o wymierzenie Spółce grzywny. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1805).