II SAB/Gd 98/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. F. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu ze Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł (sto złotych). R. F. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie wyegzekwowania wykonania decyzji z dnia 11 października 2016 r., nr [..], nakazującej R. D.i D. R. rozbiórkę budynku warsztatowego o geodezyjnym nr [..] zlokalizowanego na działce nr [..] przy ul. B. w L. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1–3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1–4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1–3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, zgodnie z art. 3 § 2a p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego a zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga jak wynika z jej treści dotyczy bezczynności organu pierwszej instancji jako wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym w rozumieniu art. 1a pkt 13 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm.) – zwanej dalej u.p.e.a., w zakresie wykonania ostatecznej decyzji nakazującej R. D. i D. R. rozbiórkę budynku warsztatowego o geodezyjnym nr [..] usytuowanego na działce nr [..] przy ul. B. w L. W sprawie mamy zatem do czynienia z sytuacją, w której wierzycielem jest jednocześnie organ egzekucyjny pierwszej instancji. Sprawa dotyczy egzekucji obowiązku niepieniężnego wynikającego z przywołanej decyzji administracyjnej Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 października 2016 r. W postępowaniu egzekucyjnym właściwe organy wydają rozstrzygnięcia w formie postanowienia. Stosownie do treści art. 6 § 1 u.p.e.a. w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności, o których mowa w § 1, służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu wykonaniem obowiązku. Postanowienie w sprawie skargi wydaje organ wyższego stopnia. Na postanowienie oddalające skargę przysługuje zażalenie. (§ 1a) Podobnie uregulowana została skarga na przewlekłość organu egzekucyjnego, na podstawie art. 54 § 2 i 5 u.p.e.a. Stosownie do treści tego przepisu na przewlekłość postępowania egzekucyjnego skarga przysługuje również wierzycielowi niebędącemu równocześnie organem egzekucyjnym, a także podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu w wykonaniu obowiązku. W sprawie takiej skargi postanowienie wydaje organ egzekucyjny. Na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie (§ 5). Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje zatem inny, odrębny od uregulowanego w Kodeksie postępowania administracyjnego i w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tryb zaskarżania bezczynności i przewlekłości wierzyciela egzekucyjnego, polegającej na niepodejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych. Zatem zgodnie z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a sąd administracyjny będzie właściwy w sprawach skarg na postanowienia organu wyższego stopnia oddalające skargę na bezczynność oraz przewlekłość organu egzekucyjnego opisane w art. 6 § 1a i art. 54 § 2 i 5 u.p.e.a. Na gruncie niniejszej sprawy oznacza to, że jeżeli skarżący zarzuca organowi egzekucyjnemu – Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanemu bezczynność w prowadzeniu postępowania egzekucyjnego, skargę na tę bezczynność może złożyć jedynie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Na postanowienie tego organu oddalające skargę przysługuje zażalenie. Dopiero to ostateczne postanowienie w przedmiocie skargi na bezczynność, złożonej w postępowaniu egzekucyjnym podlegać może kontroli sądu administracyjnego. Co więcej, z akt administracyjnych wynika, że skarżący złożył właśnie taką skargę na bezczynność i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, postanowieniem z dnia 26 czerwca 2018 r., uznał tę skargę za zasadną, wyznaczając jednocześnie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanemu, jako wierzycielowi, termin do podjęcia czynności egzekucyjnych zmierzających do stosowania środków egzekucyjnych w celu wykonania przez R. D.i D. R. rozbiórki budynku warsztatowego o geodezyjnym nr [..] zlokalizowanego na działce nr [..] przy ul. B. w L.– obowiązku wynikającego z decyzji tegoż organu z dnia 11 października 2016 r. Skoro zatem podjęcie czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych nie należy do żadnego z aktów lub czynności wymienionych w ww. przepisach, zaś bezczynność wierzyciela w podejmowaniu tych czynności, w razie uchylania się przez zobowiązanego od wykonania obowiązku, może być objęta skargą określoną w art. 6 § 1 u.p.e.a., sąd uznał skargę za niedopuszczalną, albowiem sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W orzecznictwie również wskazuje się, że z uwagi na szczególny charakter art. 6 § 1 u.p.e.a., który wyłącza możliwość wniesienia skargi na ogólnych zasadach (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.), niedopuszczalna jest skarga do sądu administracyjnego na bezczynność wierzyciela polegająca na niepodejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych wobec niewykonania obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 1018/14, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skargę odrzucił. O zwrocie uiszczonego przez skarżącego wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.