II SO/Gd 1/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku T. B. o wymierzenie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Wejherowie grzywny z powodu nieprzekazania skargi dotyczącej przewlekłości postępowania w sprawie robót budowlanych postanawia 1. wymierzyć Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Wejherowie grzywnę w wysokości 2.000 (dwa tysiące) złotych za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku skargi dotyczącej przewlekłości postępowania w sprawie robót budowlanych; 2. zasądzić od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wejherowie na rzecz wnioskodawcy T. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. ,Sygn. akt II SO/Gd 1/25 UZASADNIENIE Pismem z 14 lutego 2025 r. T. B. (dalej: "Wnioskodawca", "Skarżący") wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku (dalej: "WSA w Gdańsku") o wymierzenie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Wejherowie (dalej: "PINB", "Organ") grzywny z powodu niezastosowania się do obowiązku przekazania w terminie 30 dni jego skargi z 13 maja 2024 r. dotyczącej przewlekłości postępowania w sprawie robót budowlanych prowadzonych na działce nr [...] w K., gmina W. Uzasadniając wniosek Skarżący podał, że pismami z 7 maja 2023 r. i 17 lipca 2023 r. powiadomił PINB o samowoli budowlanej polegającej na istotnym odstąpieniu od zatwierdzonego projektu architektoniczno-budowlanego, niekorzystnie oddziaływującej na jego nieruchomość. Wnioskodawca wskazał, że 6 lutego 2024 r. złożył ponaglenie do Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Budowlanego w Gdańsku (dalej: "PWINB") za pośrednictwem PINB. Następnie, w dniu 14 maja 2024 r. przekazał do PINB skargę do WSA w Gdańsku na przewlekłość postępowania. PINB nie przekazał jednak ani ponaglenia do PWINB ani skargi do WSA w Gdańsku. Wnioskodawca podał następnie, że pismem z 7 grudnia 2024 r., wysłanym bezpośrednio do PWINB, złożył skargę na PINB, informując o wyżej opisanej sytuacji. PWINB pismem z 16 grudnia 2024 r. powiadomił PINB o otrzymaniu pisma z 7 grudnia 2024 r., zobowiązując PINB do odniesienia się w terminie 14 dni do zarzutów opisanych w skardze z 7 grudnia 2024 r. oraz przesłania akt sprawy. W dniu 23 stycznia 2025 r. PWINB wysłał monit do PINB w związku z brakiem odpowiedzi PINB na pismo z 7 grudnia 2024 r. Skarżący zaznaczył, że dopiero po ponad 14 miesiącach od otrzymania pierwszego powiadomienia o samowoli PINB przesłał mu pismo pokontrolne z 26 czerwca 2024 r. W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny (pismo z 13 marca 2025 r.) PINB poinformował, że aktualnie nie jest w posiadaniu akt postępowania prowadzonego pod sygnaturami: PINB.III.7141/5/2023 i PINB-III-7114/100/2023 dotyczących zakończenia budowy dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych o dwóch lokalach każdy na działce nr [...] w K., gmina W., gdyż w dniu 20 stycznia 2025 r. przekazał oba komplety akt do PWINB. Organ zaznaczył, że z uwagi na brak tej dokumentacji nie może udzielić odpowiedzi na wniosek Skarżącego złożony do WSA w Gdańsku w dniu 14 lutego 2025 r, którego odpis został przesłany do PINB w dniu 6 marca 2025 r. Organ zaznaczył, że niezwłocznie po zwrocie ww. akt wyda rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie oraz przekaże akta do WSA w Gdańsku i udzieli wyczerpującej odpowiedzi na wniosek Skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (§ 1). Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (§ 2). Stosownie zaś do art. 55 § 1 P.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 P.p.s.a.). Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art. 64 § 3 P.p.s.a.). Z przytoczonych powyżej regulacji wynika, że wyłączną przesłanką wymierzenia organowi grzywny jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a., a orzeczenie sądu ma charakter uznaniowy, gdyż ustawodawca przewidział, że sąd "może" orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Oznacza to, że sąd powinien, nawet przy przekroczeniu terminu, uwzględniać specyfikę i charakter danej sprawy, a także rozmiary zwłoki w przekazaniu skargi. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że przepis art. 55 § 1 P.p.s.a. zawiera normę zmierzającą do dyscyplinowania organów administracji publicznej do terminowego wykonania obowiązków określonych w art. 54 § 2 tej ustawy. Celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a. jest zatem pełnienie funkcji dyscyplinującej, ale także funkcji represyjnej. Funkcja represyjna służy ochronie konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Ponadto, grzywna z art. 55 § 1 P.p.s.a. pełni funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie grzywną służy zapobieganiu naruszeniom prawa polegającym na przewlekaniu postępowania sądowoadministracyjnego. Zasada szybkości postępowania jest zaś jedną z podstawowych zasad tego postępowania (zob. postanowienie NSA z 11 maja 2012 r. sygn. akt I OZ 328/12, przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie jest bezsporne, że 14 maja 2024 r. T. B. złożył w biurze podawczym PINB skargę na przewlekłe prowadzenie przez ten organ postępowania zainicjowanego jego wnioskiem z 7 lipca 2023 r. w sprawie robót budowlanych (Organ przyznał tę okoliczność w piśmie z 26 lutego 2025 r. złożonym w sprawie II SAB/Gd 12/25). PINB przekazał skargę do Sądu w dniu 6 lutego 2025 r. (data stempla pocztowego). Jak już wyżej wskazano - przekazanie sądowi skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, następuje w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Nie ulega zatem wątpliwości, że w niniejszej sprawie Organ nie uczynił zadość wymogom stawianym mu przez art. 54 § 2 P.p.s.a. Wobec powyższego, w ujawnionych okolicznościach faktycznych należało uznać zasadność żądania zgłoszonego we wniosku z uwagi na bezsporne uchybienie terminowi do przekazania skargi do sądu. Należy przy tym wskazać, że wyłączną materialnoprawną przesłanką wymierzenia grzywny jest niewykonanie wskazanych w ustawie obowiązków. Okoliczności usprawiedliwiających nieprzekazanie sądowi skargi w terminie wskazanym w art. 54 § 2 P.p.s.a. nie mogą stanowić przyczyny wskazane w odpowiedzi na skargę złożonej w sprawie II SAB/Gd 12/25, tj. znaczna ilość spraw oraz niedostateczna obsada kadrowa. Kwestie te stanowią bowiem sprawy wewnętrzne Organu i nie mogą mieć wpływu na wykonywanie przez niego obowiązków ustawowych, w szczególności nie mogą ograniczać obywateli w realizacji ich praw podmiotowych. Pracę urzędu obsługującego organ administracji publicznej należy tak organizować, aby nawet w sytuacjach trudności kadrowych zapewnić sprawne i skuteczne załatwianie spraw administracyjnych bez szkody dla obywateli. Wymierzając PINB grzywnę w wysokości 2.000 zł Sąd uznał, że kwota ta będzie adekwatna do stopnia zawinienia obciążonego nią podmiotu oraz zapewni, że Organ dołoży w przyszłości należytej staranności przy terminowym wywiązywaniu się z nałożonych obowiązków. Przy określeniu wysokości grzywny Sąd uwzględnił również pogląd prezentowany w judykaturze, że przepis art. 154 § 6 P.p.s.a., odwołujący się w swojej treści do ogłaszanej corocznie przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego wysokości przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, określa jedynie górną granicę grzywny, zatem w przypadku wymierzenia grzywny poniżej tej granicy nie jest konieczne, aby kwota wymierzonej grzywny odpowiadała określonej wielokrotności tego wskaźnika (zob. m.in. wyrok WSA w Warszawie z 11 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 2143/13). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a., postanowił, jak w punkcie 1 sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a., zasądzając od Organu na rzecz Skarżącego kwotę 100 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego od wniosku o wymierzenie grzywny.