II SAB/Gd 12/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Asesor WSA Wojciech Wycichowski (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 września 2025 r. sprawy ze skargi T. B. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wejherowie w sprawie robót budowlanych 1. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wejherowie do rozpoznania sprawy z wniosku skarżącego T. B. z dnia 7 maja 2023 r. o nakazanie wykonania robót budowlanych w terminie 1 (jednego) miesiąca od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności, 2. stwierdza, że bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wejherowie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. przyznaje od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wejherowie na rzecz skarżącego T. B. sumę pieniężną w kwocie 3.000 (trzy tysiące) złotych, 4. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wejherowie na rzecz skarżącego T. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Pismem z 7 maja 2023 r. T. B. (dalej: "Wnioskodawca", "Strona", (Skarżący"), właściciel działki nr [...] w K., wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wejherowie (dalej: "PINB", "Organ") o wydanie postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych na działce nr [...] przy ul. A. [...] w K. i decyzji nakazującej wykonanie robót budowlanych niwelacji terenu w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z zatwierdzonym projektem budowlanych lub stanem początkowym przed wzniesieniem budynków mieszkalnych na tej działce. Pismem z 17 lipca 2023 r. Wnioskodawca wystąpił do PINB z prośbą o odpowiedź na pismo z 7 maja 2023 r. Pismem wysłanym pocztą elektroniczną w dniu 18 stycznia 2024 r. Wnioskodawca, w nawiązaniu do swoich pism z 7 maja 2023 r. i 17 lipca 2023 r., wystąpił do PINB z wnioskiem o niezwłoczne wydanie decyzji nakazującej przywrócenie rzędnych terenu zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Pismem z 1 lutego 2024 r. T. K., w związku z zalaniem stanowiących jego własność działek nr [...] i [...] w K. wodami opadowymi pochodzącymi z nowej inwestycji przy ul. A. [...] i [...], wystąpił do PINB z wnioskiem o niezwłoczne wydanie decyzji nakazującej przywrócenie rzędnych terenu zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. T. K. podał, że podniesiono o około metr (nielegalnie) teren, którego spadek został skierowany bezpośrednio na jego teren, co spowodowało zalanie jego działki niszcząc wieloletnie zadrzewienia i fundamenty budynku gospodarczego, płotu i domu. Pismem z 5 lutego 2024 r. PINB poinformował T. K., że podjął działania zgodnie z posiadanymi kompetencjami. Poinformowano również, że 23 lutego 2024 r. zostanie przeprowadzona kontrola zabudowy na działce nr [...]. W dniu 5 lutego 2024 r. Wnioskodawca, na podstawie art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.) - dalej: "k.p.a.", wniósł do Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku (dalej: "PWINB") ponaglenie na bezczynność PINB w niniejszej sprawie. W dniu 23 lutego 2024 r. pracownicy PINB, w obecności przedstawiciela "P." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: "Inwestor"), przeprowadzili oględziny na działce nr [...]. W dniu 13 maja 2024 r. T. B. złożył skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przez PINB w sprawie dotyczącej samowoli budowlanej na działce nr [...] przy ul. A. [...] w K., niekorzystnie oddziałującej na jego nieruchomość poprzez długotrwałe odprowadzanie wód opadowych na jego działkę, co spowodowało zalanie kilkuset metrów kwadratowych powierzchni nieruchomości Skarżącego, co zostało udokumentowane fotograficznie w pismach kierowanych do PINB oraz PWINB. Mając to na uwadze Skarżący wniósł o zobowiązanie PINB do niezwłocznego podjęcia skutecznych działań w celu usunięcia samowoli budowlanej. W uzasadnieniu Skarżący podał, że pismami z 7 maja 2023 r. i 17 lipca 2023 r. powiadomił PINB o samowoli budowlanej polegającej na istotnym odstąpieniu od zatwierdzonego projektu architektoniczno-budowlanego, niekorzystnie oddziaływującej na jego nieruchomość. Samowola budowlana dotyczy podniesienia terenu i nadania mu spadku w stronę działek sąsiednich oraz zmniejszenia powierzchni biologicznie czynnej, co skutkuje odprowadzaniem wód opadowych m.in. na nieruchomość Skarżącego. T. B. podał, że 18 stycznia 2024 r., po rozmowie telefonicznej z pracownikiem PINB, wysłał e-maila ze zdjęciem przedstawiającym zalanie dużej części jego działki. Skarżący wskazał, że pomimo złożenia w dniu 5 lutego 2024 r. ponaglenia do PWINB do dnia złożenia skargi nie otrzymał jakiejkolwiek odpowiedzi na swoje pisma, nie usunięto wyżej opisanej samowoli budowlanej na sąsiedniej działce. W dniu 26 czerwca 2024 r. PINB wystosował m.in. do Skarżącego "Pismo pokontrolne", w którym wskazał m.in., że w trakcie realizacji inwestycji wprowadzono szereg odstępstw od zatwierdzonego projektu, w tym zmieniono wysokość terenu, przy czym zmiany te zostały zakwalifikowane przez projektanta i kierownika budowy jako nieistotne. W dniu 22 lipca 2024 r. w siedzibie PINB odbyło się spotkanie z udziałem Wnioskodawcy i kierownika budowy z ramienia Inwestora. Pismem z 25 lipca 2024 r. Inwestor zajął stanowisko w sprawie przedkładając dodatkową geodezyjną inwentaryzację wysokościową działki nr [...]. Pismem z 30 lipca 2024 r. Wnioskodawca przekazał PINB swoje stanowisko w sprawie. Pismem z 7 grudnia 2024 r. Wnioskodawca złożył do PWINB skargę na PINB z uwagi na nieprzekazanie jego ponaglenia z 5 lutego 2024 r. Pismem z 16 grudnia 2024 r. PWINB zobowiązał PINB do przekazania akt sprawy i odniesienia się do zarzutów skargi. Pismem z 13 stycznia 2025 r. PINB zawiadomił, że 29 stycznia 2025 r. zostaną przeprowadzone czynności kontrolne na działce nr [...]. W dniu 30 stycznia 2025 r. PINB wystosował m.in. do Wnioskodawcy "Pismo pokontrolne", w którym wskazał m.in., że podczas kontroli w dniu 29 stycznia 2025 r. nie stwierdzono obecności wody opadowej na działce nr [...]. W odpowiedzi na skargę (pismo z 5 lutego 2025 r.) Organ wniósł o jej oddalenie w całości i obciążenie strony skarżącej kosztami postępowania przed sądem. W uzasadnieniu PINB wskazał, że 14 kwietnia 2023 r. otrzymał zawiadomienie o zakończeniu budowy dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych o dwóch lokalach każdy. Załączona do zawiadomienia dokumentacja, wymagana przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r., poz. 725 ze zm.) - dalej: "Prawo budowlane", była kompletna. W związku z tym 20 kwietnia 2023 r. wydano Inwestorowi zaświadczenie o zakończeniu postępowanie w sprawie zawiadomienia o zakończeniu robót budowlanych polegających na budowie ww. obiektów budowlanych. Zaświadczenie zawierało także informację, że przedmiotowe roboty zrealizowano zgodnie z przepisami i warunkami pozwolenia na budowę oraz niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, wprowadzając zmiany w toku wykonywania robót, które zostały zakwalifikowane przez projektanta jako nieistotne. Według oświadczenia kierownika budowy zmianie w zakresie zagospodarowania terenu uległ m.in. przebieg zewnętrznej instalacji elektrycznej, zewnętrznej instalacji wody, zrezygnowano z czterech zbiorników na ścieki sanitarne oraz zmianie uległ poziom terenu przy wjeździe. Mając to na uwadze PINB nie zgłosił sprzeciwu w trybie art. 54 Prawa budowlanego oraz zgodnie z art. 57 tej ustawy zwrócił dokumenty dołączone do zawiadomienia o zakończeniu budowy. Organ podał, że przedmiotowe postępowanie prowadził pod sygnaturą PINB-lll-7114/100/2023. PINB podkreślił, że dokonując analizy dokumentacji złożonej przez Inwestora uwzględnił treść decyzji Wojewody Pomorskiego (dalej: "Wojewoda") utrzymującej w mocy zaskarżoną przez T. B. decyzję o pozwoleniu na budowę. Wskazano, że z ww. decyzji wynika, iż Inwestor został zobowiązany do uzupełnienia projektu o informacje dotyczące sposobu odprowadzania wód opadowych. W dniu 28 lipca 2017 r. Inwestor uzupełnił ww. dokumentację, o brakujące rzędne terenu określone na podstawie pomiaru geodezyjnego, po przeanalizowaniu których Wojewoda w swojej decyzji uznał, że z projektu zagospodarowania działki wynika, iż nie ma znaczących różnić pomiędzy działką nr [...] i działką nr [..]; rzędne terenu na terenie działki nr [...] w sąsiedztwie z działką Wnioskodawcy (nr [...]) mają wartość niższą o 20 cm, z czego wynika, że Inwestor nie przewiduje ukształtowania terenu w taki sposób, aby skierować wody opadowe na teren działki nr [...] będącej własnością Wnioskodawcy. Organ przyznał, że w dniu 7 lipca 2023 r. Skarżący zawiadomił PINB, iż na skutek zbyt dużego utwardzenia powierzchni działki nr [...] działka nr [...] jest zalewana. Dodatkową przyczyną zalewania, w ocenie Wnioskodawcy, było również nadmierne podniesienie budynków oraz powierzchni gruntu na terenie całej działki nr [...]. W związku z tym Organ przeprowadził w dniu 23 lutego 2024 r. kontrolę zabudowy działki nr [...], w trakcie której ustalono, że na działce tej istnieją dwa budynki mieszkalne jednorodzinne o dwóch lokalach każdy, w trakcie realizacji inwestycji zrezygnowano z budowy szamb -w międzyczasie gmina wykonała sieć kanalizacji deszczowej. Według oświadczenia kierownika budowy jeden z budynków został podniesiony o 13 cm, a drugi o 7 cm. PINB podał następnie, że 22 lipca 2024 r. zorganizował spotkanie, w którym uczestniczył Wnioskodawca oraz przedstawiciel Inwestora. W trakcie spotkanie ustalono, że Inwestor dostarczy zaktualizowaną powykonawczą inwentaryzację geodezyjną działki nr [...]. Ustalono również, że Inwestor przedstawi projekt rozwiązania zagospodarowania wód opadowych na ww. działce. Organ podał, że w dniu 26 lipca 2024 r. Inwestor złożył pisemną odpowiedź na pismo pokontrolne, w którym wyjaśnił, że na etapie zakończenia budowy teren działki nr [...] od strony działki nr [...] pozostał na niezmienionym poziomie, pozostawiając pas o szerokości 0,5 m, przy budynku teren został wykonany 0,3 m poniżej rzędnej poziomu parteru w jednym z budynków z uwagi na rozbieżność w rzędnych pomiędzy projektem zagospodarowania a rysunkami architektonicznymi w ww. budynku. Inwestor przyznał, że w związku z zagospodarowaniem przez nowych właścicieli poziom gruntu uległ niewielkiej zmianie (dodatkowa warstwa czarnoziemu). Dodatkowo Inwestor oświadczył, że powierzchnia retencyjna działki jest odpowiednia, przy czym część wód opadowych z budynku jest zagospodarowana do szczelnej studzienki. Inwestor podkreślił, że sytuacja z wysokim poziomem wód na ww. działkach miała miejsce w okresie zimowym przy ponadnormatywnych opadach. W ocenie PINB możliwość polubownego rozwiązania problemów powstałych z uwagi na zalewanie działki nr [...] była realna, o czym świadczą dwa spotkania, jakie odbyły się pomiędzy stronami (w dniach 22 lipca 2024 r. i 30 grudnia 2024 r). Organ wskazał, że wpływ na wydłużony czas rozwiązania niniejszej sprawy miała również przewlekła choroba pełnomocnika Inwestora, przez co kontakt z jedną ze stron postępowania był znacząco utrudniony. PINB podał, że na dzień 29 stycznia 2025 r. wyznaczył kontrolę uzupełniającą na działce nr [...], a po jej przeprowadzeniu pismem pokontrolnym z 30 stycznia 2025 r. poinformował strony postępowania o ustaleniach kontrolnych, wskazując jednocześnie, że strony mogą się odnieść w terminie 7 dni od daty otrzymania do poczynionych ustaleń. Organ zaznaczył, że po tym terminie zostanie podjęte rozstrzygnięcie. Końcowo PINB wyjaśnił, że w kierowanym przez niego urzędzie jest zatrudnionych siedmiu inspektorów, a w 2024 r. wpłynęło prawie 10 tysięcy spraw, zaś w samym tylko styczniu 2025 r. wpłynęło 698 spraw. W związku z tym nie ma fizycznej możliwości rozpatrzenia przez siedmiu inspektorów wszystkich spraw w terminach przewidzianych w k.p.a., nad czym Organ ubolewa. Wskazano również, że pismem z 10 października 2024 r. PINB wystąpił do PWINB o przydzielenie kolejnych sześciu etatów, co znacznie poprawiłoby wydajność urzędu powodując skrócenie czasu rozpatrywanych spraw. Ponadto w styczniu ogłoszono nabór na stanowisko inspektora, jednak konkurs nie został rozstrzygnięty z uwagi na brak elementarnej wiedzy kandydatów z zakresu k.p.a. oraz Prawa budowlanego. Podsumowując PINB podkreślił, że dokłada wszelkich możliwych starań, aby sprawy którymi się zajmuje prowadzić w sposób rzetelny z zachowaniem jak najwyższych standardów przyjętych w administracji publicznej. Do argumentacji Organu zawartej w odpowiedzi na skargę Skarżący odniósł się w piśmie z 2 marca 2025 r. wnosząc o zwrot kosztów postępowania od PINB i obciążenie Organu kosztami postępowania przed sądem. Natomiast w piśmie z 10 sierpnia 2025 r. Skarżący wniósł o przyznanie od PINB sumy pieniężnej w kwocie pięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2024 r., ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9). W myśl art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W niniejszej sprawie T. B. wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wejherowie postępowania w sprawie dotyczącej robót budowlanych na działce nr [...] przy ul. A. [...] w K., niekorzystnie oddziałujących na jego nieruchomość (działkę nr [...]) poprzez długotrwałe odprowadzanie wód opadowych na jego działkę. Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi należy wskazać, że pismem z 5 lutego 2024 r. Strona wniosła ponaglenie na przewlekłość postępowania w niniejszej sprawie. Tym samym Skarżący wyczerpał przysługujące mu środki zaskarżenia, zgodnie z wymogiem art. 52 § 1 P.p.s.a., który stanowi, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Natomiast zgodnie z art. 53 § 2b P.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W związku z czym przedmiotowy środek zaskarżenia należy uznać za dopuszczalny. Przechodząc do meritum sprawy należy wskazać, że naczelną zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. -Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.), jest obowiązek działania organów sprawnie, wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§ 2). Zgodnie zaś z art. 35 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 (§ 4). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (§ 5). Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. bezczynność to stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Natomiast z przewlekłością mamy do czynienia wówczas, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie czynności podejmuje, ale postępowania nie kończy wydaniem decyzji, postanowienia, czy innego aktu, których wydania w danym postępowaniu wymaga przepis prawa (zob. wyroki WSA w Białymstoku z 25 października 2012 r. sygn. akt II SAB/Bk 27/12 i z 15 listopada 2012 r. sygn. akt II SAB/Bk 53/12 oraz wyrok WSA w Gdańsku z 3 lipca 2013 r. sygn. akt II SAB/Gd 54/13, przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla których wymagane prawem czynności lub akt nie zostały podjęte. Wniesienie skargi na bezczynność organu uzasadnia zatem samo niedotrzymanie terminu załatwienia sprawy. Dla uznania bezczynności organu konieczne jest więc ustalenie, czy organ administracji był w danej sprawie zobowiązany do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia czynności, a jeżeli tak, to czy upłynął do tego termin. Przewlekłość występuje natomiast w postępowaniu prowadzonym w sposób, który przez czas dłuższy niż wymagany do jego zakończenia oraz bez uzasadnionej i ważnej przyczyny nie zmierza do bezpośredniego załatwienia sprawy. Aby stwierdzić, że organ administracji publicznej prowadzi postępowanie przewlekle, należy wykazać, że w okolicznościach konkretnej sprawy administracyjnej miał on możliwość załatwić sprawę sprawniej i szybciej, nie narażając stron tego postępowania na nieuzasadnione mnożenie czynności procesowych i przedłużanie postępowania ponad terminy załatwiania spraw określone w art. 35 i art. 36 k.p.a. W ocenie Sądu, w oparciu o kryteria przedstawione wyżej, w niniejszej sprawie mamy do czynienia z bezczynnością, a nie przewlekłością postępowania. Oceniając tok czynności kontrolowanego Organu w kontekście powyższych uwag Sąd uznał bowiem, że pozostaje on bezczynny. Z nadesłanych (na żądanie Sądu) akt sprawy wynika, że pismem z 7 maja 2023 r. Skarżący wystąpił do PINB o wydanie postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych na działce nr [...] przy ul. A. [...] w K. i decyzji nakazującej wykonanie robót budowlanych niwelacji terenu w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z zatwierdzonym projektem budowlanych lub stanem początkowym przed wzniesieniem budynków mieszkalnych na tej działce. Pismem z 17 lipca 2023 r. Skarżący wystąpił do Organu z prośbą o odpowiedź na swoje pismo z 7 maja 2023 r. Z uwagi na brak odpowiedzi PINB Skarżący pismem wysłanym pocztą elektroniczną w dniu 18 stycznia 2024 r. ponownie wystąpił z wnioskiem o niezwłoczne wydanie decyzji nakazującej przywrócenie rzędnych terenu zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Również i to pismo Skarżącego pozostało bez odpowiedzi Organu. Pierwszą czynność udokumentowaną w aktach sprawy PINB podjął w dniu 5 lutego 2024 r., informując T. K. (w odpowiedzi na jego pismo z 1 lutego 2024 r.), że podjął działania zgodnie z posiadanymi kompetencjami (nie wyjaśniając przy tym, jakie działania zostały podjęte). Organ poinformował również, że 23 lutego 2024 r. zostanie przeprowadzona kontrola zabudowy na działce nr [...]. Po jej przeprowadzeniu PINB wystosował w dniu 26 czerwca 2024 r. m.in. do Skarżącego "Pismo pokontrolne", w którym wskazał m.in., że w trakcie realizacji inwestycji wprowadzono szereg odstępstw od zatwierdzonego projektu, w tym zmieniono wysokość terenu, przy czym zmiany te zostały zakwalifikowane przez projektanta i kierownika budowy jako nieistotne. W dniu 22 lipca 2024 r. w siedzibie PINB odbyło się spotkanie z udziałem Skarżącego i kierownika budowy z ramienia Inwestora. Pismem z 13 stycznia 2025 r. Organ zawiadomił, że w dniu 29 stycznia 2025 r. zostaną przeprowadzone czynności kontrolne na działce nr [...], a po ich przeprowadzeniu, w dniu 30 stycznia 2025 r. wystosował m.in. do Skarżącego "Pismo pokontrolne", w którym wskazał m.in., że podczas tej kontroli nie stwierdzono obecności wody opadowej na działce nr [...]. W odpowiedzi na skargę PINB wskazał natomiast, że po przeprowadzeniu ww. kontroli zawiadomił strony o możliwości odniesienie się do poczynionych w jej trakcie ustaleń (w terminie 7 dni od daty otrzymania pisma), zaś po tym terminie zostanie podjęte rozstrzygnięcie. Wobec przedstawionej powyżej chronologii działań PINB na tle okoliczności niniejszej sprawy Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jako że Organ nie załatwił sprawy w terminie, czym naruszył postanowienia przepisów art. 35 § 1 i 3 k.p.a. oraz korespondujące z nimi art. 12 § 1 i 2 k.p.a. W ocenie Sądu bezczynność PINB nie budzi wątpliwości, przy czym istnieje ona również w dniu rozstrzygania sprawy przez Sąd (do dnia wydania wyroku PINB nie poinformował Sądu o załatwieniu sprawy, czy to poprzez wydanie decyzji bądź postanowienia, czy to poprzez poinformowanie Skarżącego o odmowie wszczęcia postępowania). Należy powtórzyć, że dla stwierdzenia bezczynności nie ma znaczenia, z jakich powodów określone działanie nie zostało podjęte, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną czy też niezawinioną opieszałością organu administracji publicznej. Okoliczności te są badane przez Sąd przy ocenie charakteru naruszenia prawa. W konsekwencji należało uwzględnić żądanie skargi co do wyznaczenia kontrolowanemu Organowi terminu na rozpoznanie sprawy, o czym Sąd orzekł w pkt 1 wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. W tym zakresie Sąd uznał, że termin jednego miesiąca na załatwienie sprawy będzie adekwatny do jej okoliczności. Z mocy art. 149 § 1a P.p.s.a. Sąd zobligowany był jednocześnie stwierdzić, czy bezczynność Organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ze względu na to, że ustawodawca nie zdefiniował kryteriów stanu rażącego naruszenia prawa, dokonanie kwalifikacji bezczynności pozostawiono uznaniu sądu orzekającego. Uznanie to zaś cechuje brak sztywnych ram wartościowania danego stanu rzeczy, opiera się ono na analizie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu pewnych wskazań ustawowych, zasad doświadczenia życiowego i zawodowego. Taka kwalifikacja będzie więc zasadna, gdy stan bezczynności jest oczywisty, uporczywy i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 3 lutego 2021 r. sygn. akt II SAB/Gd 107/20). Na tę ocenę rzutuje z kolei m.in. kilkukrotne przekroczenie ustawowego terminu na przeprowadzenie postępowania oraz podejmowanie czynności nieefektywnych i ewidentna "zła wola" organu w zakresie realizacji swoich ustawowych obowiązków (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 8 września 2021 r. sygn. akt II SAB/Gd 112/20). Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a., jest zatem stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań oraz bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. W piśmiennictwie wskazuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1998, s. 808-812). Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, że bezczynność PINB miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W powyższym zakresie należy zauważyć, że Organ w żaden sposób nie zareagował na wnioski Skarżącego z 7 maja 2023 r., z 17 lipca 2023 r. i z 18 stycznia 2024 r. Dopiero w dniu 5 lutego 2024 r., a więc po prawie jedenastu miesiącach od pierwszego sygnału od Skarżącego, PINB odpowiedział na wniosek T. K. z 1 lutego 2024 r. W piśmie z 5 lutego 2024 r. Organ wskazał przy tym enigmatycznie, że "podjął działania zgodnie z posiadanymi kompetencjami", nie wskazując przy tym, jakie działania i kiedy zostały podjęte. Jako naganne należy również ocenić postępowanie PINB, który nie przekazał w ustawowym terminie ponaglenia złożonego przez Skarżącego, co było przyczyną monitu organu wyższej instancji w tej kwestii. Zdaniem Sądu czynności w niniejszej sprawie od samego początku były podejmowane w sposób nieefektywny, przy czym były one przerywane długotrwałymi i pozbawionymi uzasadnienia okresami całkowitego braku aktywności Organu (np. pomiędzy 7 maja 2023 r. a 5 lutego 2024 r., pomiędzy 23 lutego 2024 r. a 26 czerwca 2024 r.). Taki sposób procedowania narusza postanowienia przepisów art. 35 § 1 i 3 k.p.a. oraz korespondujące z nimi art. 12 § 1 i 2 k.p.a. Należy również zwrócić uwagę, że Organ nie skorzystał z art. 36 k.p.a. i nie zawiadomił Skarżącego o tym, że nie załatwi sprawy w terminie, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Takie postępowanie Organu godzi w sformułowaną w art. 8 § 1 k.p.a. zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej. Oceniając prowadzone postępowanie Sąd nie tylko badał przekroczenie terminów ustawowych, lecz rozważył także, czy możliwe było szybsze i efektywniejsze prowadzenie postępowania w niniejszej sprawie i w tym zakresie uznał, że było to w granicach możliwości Organu. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., orzekł jak punkcie 2 wyroku. Powyższa ocena skutkowała przyznaniem od Organu na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. Należy zauważyć, że jedyną przesłanką warunkującą przyznanie od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej jest uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W orzecznictwie wskazuje się, że stosowanie środków określonych w art. 149 § 2 P.p.s.a. wobec organu jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, zatem możliwością, z której sąd może skorzystać, jeżeli realia sprawy są niemożliwe do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony. Wybór odpowiedniego środka powinien być zasadniczo warunkowany celem skargi na bezczynność, którym jest zwalczenie tych stanów mających miejsce w postępowaniu i doprowadzenie do jego zakończenia. Istotna jest również funkcja prewencyjna, mająca na celu zapobieganie, aby w przyszłości organ administracji nie popadał w stan bezczynności. Sąd może przyznać skarżącemu sumę pieniężną w stosownej wysokości, która rekompensuje, przynajmniej w pewnej mierze, uszczerbek (krzywdy, straty itd.), jakiego skarżący doznał na skutek bezczynności lub przewlekłego działania organu administracji (zob. wyrok NSA z 7 września 2021 r. sygn. akt III OSK 1029/21). Przyznanie stronie sumy pieniężnej ma wprawdzie również (jak wymierzenie grzywny) w pewnym zakresie spełniać funkcję represyjno-prewencyjną, tj. dyscyplinować organ w procedowaniu, tym niemniej podstawową funkcją tej instytucji jest jednak funkcja kompensacyjna. Przyznanie stronie wspomnianej sumy ma bowiem przede wszystkim na celu spełnienie funkcji zarówno odszkodowawczej, jak również uczynić zadość krzywdzie, jaką strona poniosła na skutek (mówiąc ogólnie) wadliwie działającej administracji publicznej (zob. wyrok NSA z 27 lipca 2021 r. sygn. akt I OSK 1322/19). Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w niniejszej sprawie kwota 3.000 zł będzie stanowić dla Skarżącego rekompensatę za uszczerbek, jakiej doznał na skutek nieefektywnego procedowania przez Organ jego sprawy, a przy tym będzie ona spełniać również funkcję represyjno-prewencyjną dla organu administracji publicznej, zapewniając przestrzeganie przez niego zasad postępowania administracyjnego i swoich obowiązków związanych ze sprawnym jego prowadzeniem w przyszłości. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 3 wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w pkt 4 wyroku na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 P.p.s.a. zasądzając od Organu na rzecz Skarżącego kwotę 100 zł, na którą składa się uiszczony wpis sądowy od skargi. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, albowiem przedmiotem skargi była bezczynność organu administracji publicznej (art. 119 pkt 4 P.p.s.a.).