II SO/Gd 10/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. M. i W. M. w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 grudnia 2020 r. nr [...] w sprawie warunków zabudowy postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W piśmie z dnia 24 kwietnia 2021 r. A. M. i W. M. złożyli wniosek o przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 grudnia 2020 r. nr [...] wydaną w sprawie warunków zabudowy. W uzasadnieniu wniosku powołali się na przepis art. 15 zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) i wnieśli o wyznaczenie im terminu 30 dni wniosku o przywrócenie terminu. Nadto, wskazali, że na terytorium całej Polski nadal obwiązuje stan epidemii ogłoszony z powodu COViD-19. Jednocześnie wyjaśnili, że do uchybienia terminu doszło z powodu wykonywania od kilku lat pracy w delegacji przez W. M., który w związku z tym nieregularnie bywa w miejscu zamieszkania/zameldowania. Z tego powodu nie odebrał ani nie zapoznał się z decyzją Kolegium, a zrobił to dopiero w dniu 23 kwietnia 2021 r., przypadkowo znajdując w domu nieotwartą korespondencję z Kolegium. Wnioskodawcy stwierdzili, że nie wiedzą kto i kiedy odebrał tę korespondencję, gdyż A. M. jesienią 2020 r. przechorowała COVID-19 i z tego powodu miewa duże problemy z całkowitym powrotem do stanu zdrowia sprzed zakażenia, w tym również pamięcią. Zgodnie z zarządzeniem sędziego sprawozdawcy z dnia 14 lipca 2021 r. wezwano wnioskodawców do uzupełnienia wniosku o przywrócenie terminu, poprzez wskazanie, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia skargi oraz do uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu temu terminowi, w szczególności poprzez wykazanie okoliczności, które wystąpiły w terminie 30 dni od dnia otrzymania zaskarżonej decyzji, które uniemożliwiły im wniesienie skargi. W odpowiedzi, udzielonej w piśmie z dnia 28 lipca 2021 r., wnioskodawcy wyjaśnili, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 23 kwietnia 2021 r., kiedy to W. M. przypadkowo odnalazł decyzję Kolegium w swoim domu i od razu, w dniu 24 kwietnia 2021 r., złożył wniosek o przywrócenie terminu. Jednocześnie, nie ponosi on żadnej winy w uchybieniu terminu, gdyż w tym czasie pracował w delegacji w Z. G. i w domu bywał jedynie w weekendy. Z kolei A. M. nie pamiętała o dotarciu tego pisma ani kto je odebrał. Zaniki pamięci są ubocznym skutkiem przechorowania w październiku 2020 r. COVID-19. Z tego powodu, do dnia ujawnienia przedmiotowej decyzji, nie miała świadomości, że pismo Kolegium znajdowało się w jej domu. Rozpoznając złożony wniosek, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie przy tym do treści art. 87 p.p.s.a. pismo wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z treści powyższych przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i tylko kumulatywne zaistnienie przywołanych przesłanek może stanowić podstawę faktyczną i prawną do wydania przez sąd administracyjny postanowienia o przywróceniu wnioskodawcy terminu do dokonania czynności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W ocenie Sądu, wnioskodawcy nie uprawdopodobnił zaś fundamentalnej przesłanki umożliwiającej przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, tj. braku swojej winy w uchybieniu terminu do usunięcia braku formalnego skargi i do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Jak wskazuje orzecznictwo sądowoadministracyjne, brak winy w uchybieniu terminu podlega ocenie w świetle wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić bowiem tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 3 września 2010 r., sygn. akt I OZ 655/10, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Brak winy w uchybieniu terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć (zob. postanowienie WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 1 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Go 803/19, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in. stany nadzwyczajne takie jak: problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe czy nagła choroba strony lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą czy też mylne poinformowanie strony przez sąd o terminie i trybie wniesienia środka zaskarżenia (zob. postanowienie NSA z dnia 28 marca 2014 r., sygn. akt II FSZ 279/14., https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie (zob. postanowienie NSA z dnia 12 listopada 2015 r., sygn. akt II OZ 1075/15, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przywrócenie terminu nie jest zaś dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 1997 r., sygn. akt SA/Sz 630/96, Lex nr 30748). Z akt administracyjnych wynika, że decyzja Kolegium została doręczona obojgu skarżącym w dniu 23 grudnia 2020 r. - odebrana przez córkę M. M. Termin trzydziestodniowy do wniesienia skargi upływał zatem dla obojga skarżących w dniu 22 stycznia 2021 r. W ocenie Sądu, przedstawione przez wnioskodawców informacje nie uprawdopodobniają wystąpienia okoliczności uniemożliwiających im terminowe wniesienie skargi, tzn., że w terminie do wniesienia skargi powstała niedająca się usunąć przeszkoda w dokonaniu tej czynności. Przede wszystkim bowiem powołane okoliczności dotyczące choroby na COVID-19 nie zostały w żaden sposób uprawdopodobnione ani wykazane. W tym zakresie skarżący poprzestali jedynie na swoich własnych twierdzeniach. Z twierdzeń tych wynika, że A. M. była chora w październiku 2020 r. Powyższa okoliczność nie może być jednakże uwzględniona przez Sąd wyłącznie na podstawie samych twierdzeń strony. W orzecznictwie i doktrynie, wskazuje się, że wymóg uprawdopodobnienia, wskazany w art. 87 § 2 p.p.s.a., jest dalece mniej rygorystyczny niż udowodnienie danej okoliczności. Uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (zob. wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2002 r., sygn. akt II SA/Ka 1977/00, LEX nr 655239). Uprawdopodobnienie nie oznacza więc udowodnienia braku winy (zob. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lex/el 2019). Jednakże, podmiot ubiegający się o przywrócenie terminu powinien dołożyć wszelkich starań i wysiłków w celu wyjaśnienia przyczyn swojego uchybienia (zob. postanowienie NSA z dnia 12 marca 2009 r., sygn. akt II GZ 47/09, Legalis). Tego zaś wymogu nie spełnia wniosek złożony w niniejszej sprawie, jako że nie zostały niczym poparte twierdzenie dotyczące choroby A. M. ani stanu zdrowia po tej chorobie, co miało istotne znaczenie dla oceny złożonego wniosku, tym bardziej, że to nie ona odebrała korespondencję zawierającą decyzję Kolegium. Jednocześnie, wskazane we wniosku okoliczności dotyczące pracy w delegacji W. M. również, w ocenie Sądu, nie usprawiedliwiają uchybienia terminu. Taki bowiem system pracy wymaga od osoby należycie dbającej o swoje interesy odpowiedniego zorganizowania zwykłych życiowych spraw, do których niewątpliwie należy odbiór korespondencji, zwłaszcza w sytuacji, gdy od 2018 r. jest stroną postępowania w sprawie warunków zabudowy, toczącego się na jej wniosek, jak ma to miejsce w tej sprawie. Wyjaśnić także należy, że wskazany we wniosku przepis art. 15 zzzzzn2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, przewidujący szczególny tryb przywracania terminy, dotyczy wyłącznie terminów prawa administracyjnego. Termin do wniesienia skargi wynika zaś z przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, a konkretnie art. 53 § 1 p.p.s.a., a zatem nie ma do niego zastosowania przepis art. 15 zzzzzn 2 wskazanej ustawy. Z uwagi na powyższe, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie sposób uznać, aby uchybienie terminu nastąpiło bez winy wnioskodawców, skutkiem czego nie zostały spełnione ustawowe warunki do jego przywrócenia. Dlatego też, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi.