II SO/Gd 16/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w dniu 5 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku B. P. i M. P. o wymierzenie grzywny A S.A. z siedzibą w G. z powodu nieprzekazania skargi dotyczącej bezczynności organu w sprawie udzielenia informacji publicznej postanawia 1. wymierzyć A S.A. z siedzibą w G. grzywnę w wysokości 500 zł (pięćset złotych) za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku skargi B. P. i M. P. na bezczynność w sprawie udzielenia informacji publicznej; 2. zasądzić od A S.A. z siedzibą w G. na rzecz B. P. i M. P. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia 26 kwietnia 2013 r. (data stempla pocztowego) B. i M. P., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, zwrócili się za do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o wymierzenie "A" S.A. z siedzibą w G. grzywny z tytułu niezastosowania się przez ten podmiot do obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wnioskujący dołączyli odpisy wniesionej przez nich skargi na bezczynność oraz odpowiedzi na tę skargę udzielonej przez "A" S.A. z siedzibą w G. W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny "A" S.A. z siedzibą w G. wniosła o jego odrzucenie bądź o oddalenie. Uzasadniając wniosek o odrzucenie wskazano, że skarżący przed wystąpieniem z wnioskiem o ukaranie grzywną winni byli wezwać "A" S.A. z siedzibą w G. do usunięcia naruszenia prawa a dopiero po wyczerpaniu tego trybu mogli skutecznie wnieść skargę i ewentualnie w braku jej przekazania do Sądu wnioskować o wymierzenie grzywny. Powołując się na orzecznictwo, wskazano bowiem, że w sytuacji niedopuszczalności skargi niedopuszczalny jest również wniosek o wymierzenie grzywny. Uzasadniono również alternatywny wniosek o oddalenie wniosku o ukaranie grzywną twierdząc, że "A" S.A. z siedzibą w G. nie była zobowiązana do udostępnienia żądanych informacji ze względu na ogólnie sformułowany wniosek o udostępnienie informacji publicznej oraz ze względu na to, że jest podmiotem, który nie realizuje zadań publicznych i nie dysponuje majątkiem publicznym. Z uwagi na to "A" S.A. z siedzibą w G. nie jest zobowiązana do stosowania art. 21 ustawy o dostępie do informacji publicznej, albowiem nie jest podmiotem podlegającym jej reżimowi, i dlatego nie przekazała skargi do Sądu. Spółka wyjaśniła, że po otrzymaniu odpisu skargi przesłanej jej przez Sąd w dniu 23 maja 2013 r. przesłała skargę i odpowiedź na skargę do Sądu. Uchybiła zatem ustawowemu terminowi przekazania skargi do Sądu o trzy miesiące. Według Spółki nawet gdyby uznać, że miała obowiązek przekazania skargi na bezczynność to uczyniła to tylko z nieznacznym opóźnieniem, które nie uzasadnia stosowania działań dyscyplinująco – represyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) stanowi, że organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Stosownie zaś do treści art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.) do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Z kolei art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że w razie niezastosowania się przez organ do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6, tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Powołany przepis art. 55 § 1 zawiera regulację zmierzającą do dyscyplinowania organów administracji publicznej do terminowego wykonania obowiązków określonych w art. 54 § 2. Celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1, jest pełnienie funkcji dyscyplinującej, a także funkcji represyjnej. Funkcja represyjna realizowana poprzez wymierzenie grzywny, o której mowa w wymienionym przepisie służy bowiem ochronie konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Poza tym grzywna z art. 55 § 1 pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie grzywną służy zapobieganiu naruszenia prawa celem przewlekania postępowania sądowoadministracyjnego. Zasada szybkości postępowania jest bowiem jedną z podstawowych zasad postępowania sądowoadministracyjnego (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2012 r., sygn. akt I OZ 328/12, Lex nr 1164456). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ustalono, że przesłanką wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 jest sam fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu, bez względu na jego przyczyny (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2011 r., sygn. akt I OZ 719/11, Lex 965940) a przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności (zob. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09,ONSAiWSA 2010/1/2, Lex 530114). Z kolei ustalając wysokość grzywny sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, a także czas jaki upłynął od wniesienia skargi oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (zob. T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,. Komentarz, Warszawa 2005 r., str. 259). Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że B. i M. P. wnioskiem z dnia 16 września 2011 r. zwrócili się do "A" S.A. z siedzibą w G. w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej o udostępnienie kserokopii wszystkich decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy urządzeń infrastruktury elektroenergetycznej na działce nr [...] położonej w D. stanowiącej ich własność. W związku z jego niezałatwieniem, B. i M. P. wnieśli w dniu 12 lutego 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, za pośrednictwem "A" S.A. Oddział w G., skargę na bezczynność tego podmiotu w sprawie udostępnienia informacji publicznej. "A" S.A. z siedzibą w G. nie przekazała jednak tej skargi do Sądu w terminie wynikającym z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej twierdząc w piśmie z dnia 19 kwietnia 2013 r., że nie jest podmiotem, do którego zastosowanie mają przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd doszedł do przekonania, że wniosek Państwa B. i M. P. o wymierzenie "A" S.A. z siedzibą w G. grzywny za nieprzekazanie do Sądu skargi dotyczącej bezczynności organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej zasługuje na uwzględnienie. Skarga B. i M. P. na bezczynność "A" S.A. z siedzibą w G. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wpłynęła do tego podmiotu w dniu 12 lutego 2013 r., a zatem, stosownie do powołanego przepisu art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, termin do jej przekazania wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawami do Sądu upływał w dniu 27 lutego 2013 r. Z akt sprawy wynika natomiast, że skarga Państwa P. na bezczynność "A" S.A. z siedzibą w G. została przekazana do Sądu dopiero w dniu 23 maja 2013 r. (data stempla pocztowego), a więc z uchybieniem terminu przewidzianego w przepisach prawa. Wymierzenie grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uzależnione jest od spełnienia dwóch warunków: stwierdzenia uchybienia przez organ ustawowemu terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę oraz złożenie stosownego wniosku przez stronę. W przedmiotowej sprawie warunki te zostały spełnione. Na podkreślenie zasługuje fakt, że w sprawie o wymierzenie grzywny organ nie może skutecznie usprawiedliwiać niedochowania terminu do przekazania skargi do sądu okolicznościami własnego nieprawidłowego działania (błędną oceną prawną sytuacji). Ciąży na nim bezwzględny obowiązek przesłania sądowi skargi, a wszystkie okoliczności związane ze skargą podlegają ocenie sądu, a nie organu. Określając wysokość grzywny, Sąd wziął pod uwagę, że opóźnienie w przekazaniu skargi do Sądu wyniosło trzy miesiące, a Spółka już po wpłynięciu do niej skargi wyjaśniła skarżącym motywy swojego postępowania, twierdząc że nie podlega reżimowi ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd uwzględnił również okoliczność, że Spółka przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie grzywny obowiązek ten dopełniła i wyjaśniła powody niedotrzymania terminu. Odnosząc się do argumentów Spółki w zakresie niedopuszczalności wniosku i skargi, wyjaśnić należy, że złożenie wniosku o wymierzeniu organowi grzywny nie wymaga uprzedniego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, skutkiem czego domaganie się przez Spółkę odrzucenia wniosku z tego powodu nie jest zasadne. Z treści cytowanego wyżej art. 54 § 2 ustawy wynika kategoryczny obowiązek przekazania skargi sądowi. Nie znajduje zatem uzasadnienia pogląd, że z uwagi na niedopełnienie przez skarżących wymogu wezwania do usunięcia naruszenia prawa w odniesieniu do złożonej przez nich w dniu 12 lutego 2013 r. skargi na bezczynność, skarga ta nie była traktowana jako złożona zgodnie z obowiązującym prawem i tym samym nie została przekazana tutejszemu Sądowi. Ocena warunków formalnych skargi należy wyłącznie do sądu właściwego do jej rozpoznania. W takiej sytuacji organ jest również zobowiązany do postępowania zgodnie z dyspozycją art. 54 § 2 ustawy, a stanowisko swoje może przedstawić w odpowiedzi na skargę. Jednakże w przypadku, gdy skarga na bezczynność dotyczy udostępnienia informacji publicznej, nie jest w ogóle wymagane wcześniejsze wezwanie danego organu do usunięcia naruszenia prawa lub wniesienia zażalenia do organu wyższego stopnia. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił wymierzyć "A" S.A. z siedzibą w G. grzywnę w wysokości 500 zł. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.