II SO/Gd 4/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. T. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy od orzekania w sprawie o sygn. akt II SAB/Bd 297/13 ze skargi M. T. na bezczynność Rady Gminy w przedmiocie zmiany przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych postanawia oddalić wniosek M. T. o wyłączenie od orzekania w sprawie o sygn. akt II SAB/Bd 297/13 ze skargi M. T. na bezczynność Rady Gminy w przedmiocie zmiany przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy: Zdzisława Pietrasika, Teresy Liwacz, Izabeli Najda – Ossowskiej, Haliny Adamczewskiej – Wasilewicz, Leszka Kleczkowskiego, Ewy Kruppik – Świetlickiej, Mirelli Łent, Jarosława Szulca, Urszuli Wiśniewskiej, Leszka Tylińskiego, Elżbiety Piechowiak, Jerzego Bortkiewicza, Joanny Brzezińskiej, Wojciecha Jarzembskiego, Anny Klotz, Renaty Owczarzak, Grzegorza Saniewskiego, Małgorzaty Włodarskiej i Jarosława Wichrowskiego. Wnioskiem z dnia 24 lutego 2015 r. M. T. wystąpił o wyłączenie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy od orzekania w toczącej się przed tym sądem sprawie z jego skargi na bezczynność Rady Gminy w przedmiocie zmiany przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych, tj. sprawy o sygn. akt II SAB/Bd 297/13, wskazując na ich rażącą bezprawność i stronniczość. Uzupełniając złożony wniosek, w piśmie z dnia 3 lipca 2015 r., M. T. podkreślił, że wnosi o wyłączenie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, wskazując ich z imienia i nazwiska. Wyjaśnił jednocześnie, że dotychczasowe postępowanie w sprawie dowodzi, że sędziowie ci "działają wręcz na polecenie jednostki, gdyż niemożliwa jest taka jednomyślność tych sędziów w uprawianiu rażącej stronniczości, pogardzie wobec prawa, lekceważeniu strony skarżącej, występowaniu w roli wręcz adwokata strony przeciwnej, niewykonywaniu jakichkolwiek czynności z urzędu, nieuwzględnieniu jakichkolwiek faktów powszechnie uznawanych za obowiązujące i znane, rwaniu/dzieleniu jednej skargi na kilka spraw (dot. sprawy przekwalifikowania gruntów), odmowa łączenia spraw zgodnie z prawem i wnioskami o to, pomijanie faktów i dowodów (np. w sprawie II SA/Bd 338/14), utrudnianie uzyskania zwolnienia z tzw. opłat sądowych wbrew faktom, dowodom". W dniu 15 lipca 2015 r. wskazani we wniosku sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy złożyli do akt pisemne oświadczenia, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), powodujące konieczność wyłączenia ich od rozpoznawania sprawy zarejestrowanej pod sygn. akt II SAB/Bd 297/13. Do rozpoznania złożonego przez M. T. wniosku, Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 2 lutego 2016 r. sygn. akt II OW 150/15, wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku. Rozpoznając złożony wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek M. T. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy od orzekania w sprawie II SAB/Bd 297/13 nie zasługuje na uwzględnienie. Z przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy, bądź też na wniosek strony. Zgodnie z art. 18 § 1 tej ustawy sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Ponadto, zgodnie z art. 18 § 3 powołanej ustawy również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi. Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w myśl art. 19 tej ustawy, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przyczyny wyłączenia sędziego na wniosek strony zostały przez ustawodawcę scharakteryzowane jedynie ogólnie. Wyjaśnić jednak należy, że nie wszystkie okoliczności, w tym także stosunki osobiste ze stroną, mogą uzasadniać wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy, lecz tylko takie, które oparte na obiektywnych okolicznościach mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności (por. M. Romańska [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2011, s. 210). Okoliczności, o których mowa w art. 19 obejmują zarówno te związane z osobistymi stosunkami między sędzią, a stroną czy jej przedstawicielem, ale także inne uwarunkowania zewnętrzne i wewnętrzne, które w przypadku konkretnego sędziego mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do wydania orzeczenia opartego na w pełni zobiektywizowanych przesłankach. Okoliczności takie w danej sprawie muszą faktycznie wystąpić, tzn. nie mogą mieć charakteru potencjalnego. Stanowisko strony w tej kwestii jest ważne, ale nie decydujące. Istotne w tej mierze jest natomiast to, czy przypuszczenie jest obiektywnie zasadne. W konsekwencji, zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego (por. M. Romańska (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. LexisNexis, Warszawa 2011, s. 210). Zgodnie zaś z art. 20 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać i jednocześnie uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Na stronie spoczywa zatem obowiązek wskazania przyczyny wyłączenia oraz powołania okoliczności lub dowodów uprawdopodabniających istnienie tej przyczyny. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie występują jakiekolwiek okoliczności mogące stanowić podstawę wyłączenia wskazanych we wniosku skarżącego postanowieniu sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy od orzekania w sprawie o sygn. akt II SAB/Gd 297/13. Przede wszystkim w stosunku do żadnego z wymienionych we wniosku skarżącego sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy nie zachodzą okoliczności, o jakich mowa w art. 18 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przywołane przez M. T. we wniosku okoliczności oraz zawarte w aktach pisma i dokumenty nie wskazują w żaden sposób na prawdopodobieństwo zaistnienia takich okoliczności. Podane we wniosku ogólne twierdzenia dotyczące działań sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, jakoby stronniczych i niesprawiedliwych oraz zmierzających do utrudnienia skarżącemu dochodzenia swoich praw w procesie sądowym - nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku o wyłączenie. Samo subiektywne przeświadczenie o braku bezstronności sędziów bez wskazania w tym zakresie jakichkolwiek okoliczności skutecznie uzasadniających takie zarzuty, nie stanowi wystarczającej przesłanki do wyłączenia sędziów na podstawie art. 19. Z kolei zarzuty dotyczące wydanego w sprawie orzeczenia bądź opierające się na naruszeniu przepisów procesowych w toku postępowania mogą uzasadniać wniesienie środka odwoławczego a nie wniosku o wyłączenie sędziego. Wskazać ponadto należy, że w aktach sprawy znajdują się oświadczenia sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, złożone na podstawie art. 22 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie zaś z utrwalonym poglądem judykatury, jeżeli sędzia, którego dotyczy wniosek o wyłączenie złoży oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 tej ustawy, dające podstawę do jego wyłączenia od rozpoznawania sprawy i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o wyłączenie sędziego nie zasługuje na uwzględnienie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. akt I OZ 89/13, z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II OZ 541/12, z dnia 21 grudnia 2011 r., sygn. akt I OZ 1067/11, z dnia 4 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OZ 571/11 – wszystkie dostępne na stronie internetowej https://orzeczenia..nsa.gov.pl). Przyjmuje się bowiem, że autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego przez niego wyjaśnienia na temat wniosku o jego wyłączenie. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł w postanowieniu na podstawie art. 22 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.