II SO/Gd 6/16
PostanowienieWSA w Gdańsku2016-06-07
Skład orzekający: Agnieszka Dusza-Kasprzyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata) w celu sporządzenia skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał swojej trudnej sytuacji finansowej, a jego twierdzenia dotyczące braku prowadzenia działalności gospodarczej, posiadania środków finansowych i adresu zamieszkania okazały się niewiarygodne i sprzeczne z danymi z rejestrów publicznych oraz przedstawionymi dokumentami. Brak wykazania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
M. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie adwokata w celu sporządzenia skargi kasacyjnej, twierdząc, że nie posiada środków na profesjonalnego pełnomocnika. Wnioskodawca podał, że utrzymuje się z gospodarstwa rolnego, a jego rodzina osiąga miesięczne dochody w wysokości 1000-1500 zł. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, przedstawił dokumenty dotyczące zaprzestania działalności gospodarczej, jednak jego oświadczenia okazały się sprzeczne z danymi z CEIDG i innymi informacjami.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy przez ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego wniosku o nakazanie Gminie Miasta wykupienia nieruchomości postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy przez ustanowienie adwokata.
Wnioskiem z 29 kwietnia 2016 r. M. B. zwrócił się o ustanowienie adwokata. Wskazał, że jego wniosek został odrzucony jako niedopuszczalny, skargę kasacyjną może sporządzić jedynie adwokat lub radca prawny. Podał, że nie posiada środków na ustanowienie fachowego pełnomocnika.
Podał, że utrzymywał się z warsztatu i gospodarstwa rolnego, w 2003 r. warsztat spłonął i nie otrzymał od sprawcy odszkodowania. Obecnie utrzymuje się tylko z gospodarstwa rolnego. Małżonka wnioskodawcy jest przewlekle chora. Córka się uczy. Oświadczył, że posiada samochód osobowy nissan pickup, a rodzina osiąga dochody 1000-1500 zł miesięcznie. Gospodarstwo rolne ma powierzchnię 3,77 ha, uprawa jest prowadzona jedynie na własne potrzeby, nie posiada wnioskodawca inwentarza żywego, nie posiada maszyn i urządzeń.
W związku z uznaniem, że powyższe dane nie są wystarczające do rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku strony wezwano ją do ich uzupełnienia. Wezwanie dotyczyło przedłożenia zeznań podatkowych dotyczących dochodów za 2015 rok, wyciągów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawcę i jego żonę rachunków bankowych i innych, na których gromadzone są środki pieniężne, w tym kont i lokat dewizowych, a także rachunków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą; oświadczenia wnioskodawcy w przedmiocie miejsca zamieszkania, do kogo należy nieruchomość, kto jeszcze w niej zamieszkuje, kto ponosi koszty utrzymania w tym opłaty za media, jakiej wielkości są to wydatki – należy przedstawić kopie rachunków oraz nakaz podatkowy dotyczący tej nieruchomości oraz posiadanych gruntów rolnych; oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na wnioskodawcę i jego żonę pojazdów mechanicznych (podania ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości); z CEIDG wynika, że wnioskodawca jest aktywnym przedsiębiorcą i prowadzi działalność od 2002 r. wyjaśnić należy, gdzie aktualnie wnioskodawca świadczy usługi, czy zatrudnia pracowników.
W odpowiedzi wnioskodawca nadesłał informację, że nie prowadzi działalności od 31 marca 2003 r. i na te okoliczność przedstawił NIP-A z 7 kwietnia 2003 r. oraz druk ZUS o wyrejestrowaniu płatnika składek z 1 kwietnia 2003 r. Oświadczył, że od tamtej pory utrzymuje się z prowadzenia gospodarstwa rolnego i jest ubezpieczony w KRUS. Wskazał, że jego ubezpieczenie można sprawdzić w EWUŚ. Oświadczył wnioskodawca, że zamieszkuje na terenie gospodarstwa rolnego, które prowadzi. Nie posiada wnioskodawca kont bankowych.
Referendarz sądowy stwierdził, co następuje:
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718) - zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie ustanowienia pełnomocnika z urzędu jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Użycie w przytoczonym unormowaniu sformułowania "wykaże" oznacza, że to na stronie ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Obowiązkiem wnioskodawcy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji rodzinnej i szeroko pojętej sytuacji materialnej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Natomiast jeżeli fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (por. postanowienia NSA z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt FZ 360/04, niepubl., postanowienie z dnia 20 grudnia 2010 r., sygn. akt I FZ 428/10, niepubl.).
Oceniając wniosek strony skarżącej w aspekcie wskazanych wyżej kryteriów, stwierdzić należy, że nie zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim nie zasługuje na uznanie za wiarygodne twierdzenie skarżącego, że nie prowadzi działalności gospodarczej, gdyż w systemie CEIDG figuruje jako aktywny podmiot. Nie stanowi wiarygodnego dowodu NIP-1 z 7 kwietnia 2003 r. o zawieszeniu działalności, a dokument o rezygnacji z ZUS na rzecz KRUS nie stanowi dokumentu na okoliczność zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej. W ocenie referendarza wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą i nie ujawnił osiąganych z tego tytułu dochodów. Nie zasługuje na wiarę także twierdzenie, że mieszka wnioskodawca na terenie posiadanego gospodarstwa, gdyż z przedstawionego nakazu podatkowego nie wynika, aby znajdowały się tam jakiekolwiek zabudowania. Ponadto adres zamieszkania wskazywany w pismach to adres domu w G. Nie zasługuje także na wiarę oświadczenie wnioskodawcy o nieposiadaniu wraz z małżonką żadnych rachunków bankowych, gdyż posiadanie takiego rachunku jest wymagane tak przez urząd skarbowy przy prowadzeniu działalności, jak również przy posiadaniu gospodarstwa rolnego i korzystaniu z dopłat do tych gruntów. Sam skarżący wskazał, że posiada numer identyfikacyjny gospodarstwa rolnego, który nadawany jest producentom rolnym będącym beneficjentami środków z ARiMR. Sprzeczne jest oświadczenie wnioskodawcy, że nie posiada inwentarza żywego, ani maszyn, uprawy są prowadzone jedynie na własne potrzeby, a deklarowany dochód z gospodarstwa określił na kwotę 1000-1500 zł miesięcznie.
Mając na uwadze powyższe zasadnym jest wskazać, że wnioskodawca nie przedstawił jakichkolwiek dokumentów mogących świadczyć o jego trudnej sytuacji finansowej. Zwłaszcza, że jego twierdzenia nie są spójne, a wątpliwości co do wysokości jego dochodów są uzasadnione, a wydatki związane z miesięcznym utrzymaniem nieznane. Nie sposób ocenić czy posiada wnioskodawca środki na ustanowienie pełnomocnika celem sporządzenia skargi kasacyjnej czy też nie.
Brak jest zatem podstaw do uznania, że skarżący wykazał istnienie przesłanek przyznania prawa pomocy osobie fizycznej określonych art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło