II SO/Gd 6/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2018r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. K.-G., Z. K.-G., P. W., B. W. i G. W. o wymierzenie grzywny Wojewodzie z powodu nieprzekazania skargi dotyczącej przewlekłości postępowania w sprawie reformy rolnej postanawia: 1. wymierzyć grzywnę Wojewodzie w wysokości 500 (pięćset) złotych, 2. zasądzić od Wojewody na rzecz skarżących kwotę 665 (sześćset sześćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 14 marca 2018 r. pełnomocnik skarżących wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosek o wymierzenie Wojewodzie grzywny w wysokości 10-cio krotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce w 2017 r. tj. w wysokości 42.715 zł, w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369), zwanej dalej p.p.s.a., za nieprzekazanie sądowi skargi na przewlekłość postępowania w sprawie [..] z 7 grudnia 2017 r.. Podkreśliła pełnomocnik, że skarga została poprzedzona ponagleniem z 13 listopada 2017 r. skierowanym do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w Warszawie. W ocenie pełnomocnika skarżących postępowanie organu w sprawie [..] jest wyjątkowo naganne. Zwłoka w przekazaniu sprawy do Sądu wyniosła ponad dwa miesiące. Niezależnie od tego podkreślono, że w przedmiotowej sprawie przewlekłość postępowania jest wyjątkowo rażąca. W dniu 15 lipca 2014 r. złożony został do Wojewody wniosek o uznanie, że majątek poprzednika prawnego stron B. K. G. nie podlegał pod działanie art 2 ust 1 lit e dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej /Dz.U.RP z 1945 r Nr 3 poz. 13 ze zm /. Ustalone terminy załatwienia sprawy przez organ były wielokrotnie przedłużane. Pismem z 31 października 2017 r. wskazał Wojewoda, że trwa analiza zgromadzonego materiału dowodowego w celu stwierdzenia czy daje on podstawę do wydania decyzji w sprawie i wyznaczył nowy termin rozpoznania sprawy do dnia 30 kwietnia 2018 r. Do dnia skierowania skargi do Sądu skarżący nie otrzymali postanowienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w Warszawie w sprawie rozpatrzenia zażalenia z 13 listopada 2017 r. na przewlekłe działanie organu. Postanowienie to z 26 stycznia 2018 r. uznające złożone zażalenie za nieuzasadnione doręczone zostało pełnomocnikowi skarżących w dniu 26 stycznia 2018 r. W uzasadnieniu postanowienia Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wskazał, że organ pozyskał poszukiwany przez długie miesiące protokół z dnia 18 grudnia 1945 r .o przekazaniu lasów należących uprzednio do B. K. G., z którego wynikały rozbieżności co do wielkości przekazanego Nadleśnictwu areału lasów. Następnie organ zlecił tłumaczenie z języka niemieckiego archiwalnych dokumentów dotyczących przedmiotowej nieruchomości. Tłumaczenia te wpłynęły do organu w dniu 5 lipca 2017 r. i są obecnie analizowane. Zdaniem Ministra czas potrzebny na analizę tych dokumentów uzasadniał przedłużenie terminu rozpoznania sprawy do dnia 30 kwietnia 2018 r. Podkreśliła pełnomocnik, że do dnia 14 marca 2018 r. nie została wydana decyzja w sprawie, a ponadto ani organ ani Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie wskazali konieczności przeprowadzenia w sprawie innych czynności niż analiza zgromadzonego materiału dowodowego. Niezależnie od oceny czy organ dopuścił się przewlekłości w przedmiotowym postępowaniu jako całości, wskazała pełnomocnik, że czas jaki organ i jego organ nadrzędny uznają jako konieczny do przeanalizowania dokumentacji, która od dnia 5 lipca 2017 r. jest dostępna, czyli od ponad 9 miesięcy, jest nadmierny. W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny, pismem z 10 maja 2018 r., organ wniósł o jego oddalenie ustosunkowując się do zarzutów przewlekłego prowadzenia postepowania oraz uchybienia terminowi do przekazania skargi. Wskazał Wojewoda, że pismem z 13 listopada 2017 r. pełnomocnik stron złożyła zażalenie/ponaglenie na działanie Wojewody wskazując, że postępowanie w powyższej sprawie powinno zostać zakończone, ponieważ został zebrany materiał dowodowy wskazujący niezbicie, że majątek B. K. G. w chwili przejęcia go przez Skarb Państwa na cele reformy rolnej o łącznej powierzchni 433,3122 ha składał się w części o powierzchni 353,4 ha z lasów i gruntów leśnych przekazanych Nadleśnictwu w dniu 18 grudnia 1945 r. Oznacza to, że pozostały majątek o powierzchni 79,9122 ha, gdyby nawet w całości stanowił użytki rolne, miał powierzchnię znacznie mniejszą niż 100 ha, a jako znajdujący się w województwie nie podlegał przejęciu na cele reformy rolnej, gdyż nie spełniał przewidzianych dla tego województwa norm obszarowych. Pismem z 4 grudnia 2017 r. Wojewoda przekazał ww. ponaglenie Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Następnie pismem z 7 grudnia 2017 r. pełnomocnik stron złożyła skargę na przewlekłe działanie Wojewody w powyższej sprawie. Z uwagi na prowadzone przed Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi postępowanie zażaleniowe i podobną treść tych dwóch pism Wojewoda przekazał temu organowi także przedmiotową skargę, zamiast skierować ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Przyznał Wojewoda, że mylnie przekazał skargę do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Jednak gdy wpłynęło wezwanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 25 kwietnia 2018 r. sygn. akt. II SO/Gd 6/18 niezwłocznie podjął działania, aby ten błąd naprawić. Organ nie próbował uniemożliwić ani utrudnić stronom postępowania prawa do sądu. Ponadto wskazano, że niewłaściwe skierowanie skargi nie wyrządziło szkody stronom postępowania. Rozpoznając wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Stosownie zaś do art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 p.p.s.a.). Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art. 64 § 3 p.p.s.a.). Z przytoczonego powyżej art. 55 § 1 p.p.s.a. wynika, iż wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny jest niewypełnienie przez organ obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a., a orzeczenie sądu ma charakter uznaniowy, albowiem ustawodawca przewidział, że sąd "może" orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Powyższe oznacza, że sąd winien, nawet przy przekroczeniu terminu, uwzględniać specyfikę i charakter danej sprawy, a także rozmiary zwłoki w przekazaniu skargi. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że Wojewoda nie wypełnił w terminie obowiązków określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a. Pełnomocnik skarżących skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewodą akt II SAB/Gd 48/18 złożył za pośrednictwem Wojewody w dniu 11 grudnia 2017 r. (data nadania). Od tej daty rozpoczął bieg termin na przekazanie skargi Sądowi i udzielenie odpowiedzi na skargę, który upłynął w dniu 10 stycznia 2018 r. Przedmiotowa skarga została przekazana do Sądu wraz z aktami administracyjnymi i odpowiedzią na skargę dopiero w dniu 14 maja 2018 r. (karta 13 akt sądowych o sygn. akt II SAB/Gd 48/18). Podnieść należy, że bez znaczenia są przyczyny, które spowodowały nieprzekazanie skargi Sądowi. Mogą one mieć wpływ jedynie na wysokość grzywny. Użyte przez ustawodawcę w art. 55 § 1 P.p.s.a. sformułowanie "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny oznacza, że podejmując rozstrzygnięcie w tej sprawie Sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc m.in. charakter, przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., czas jaki upłynął od wniesienia skargi, a także okoliczność, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny organ obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Z akt sprawy nie wynika, aby zaistniały jakieś nadzwyczajne okoliczności, które usprawiedliwiałyby niemożność przekazania akt w terminie określonym w ustawie. Mylne uznanie organu, że tożsamość treści ponaglenia do załatwienia sprawy kierowanego do organu wyższego stopnia i skargi wniesionej do sądu na przewlekłość postępowania oznacza, że pismo adresowane do sądu jest uzupełnieniem wniesionego ponaglenia nie usprawiedliwia zwłoki w przekazaniu skargi. Należy podkreślić, że art. 54 § 1 P.p.s.a. ustanawia obowiązek przekazania sądowi skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami i odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni od dnia jej otrzymania, niezależenie od oceny organu, czy wniesione pismo jest skargą. Organ nie może bowiem zastępować Sądu w ocenie skargi tak pod względem formalnym, jak i merytorycznym. Przy czym w niniejszej sprawie poza oceną Sądu pozostaje kwestia przewlekłości prowadzonego przez Wojewodę postępowania w przedmiocie wniosku z 15 lipca 2014 r.. Ocena ta zostanie dokonana w sprawie o sygnaturze II SAB/Gd 48/18. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd uznał wniosek skarżących za uzasadniony i wymierzył grzywnę w kwocie 500 zł. Sąd wziął pod uwagę z jednej strony niewypełnienie przez organ ustawowych obowiązków, jednakże uwzględnił przekazanie przedmiotowej skargi w dniu 14 maja 2018 r. do Sądu, która została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Gd 48/18. Orzeczona wysokość grzywny, w ocenie Sądu, jest adekwatna do niewypełnienia ciążącego na organie obowiązku. Z tego też względu, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie 480 zł, wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 100 zł oraz opłata za pełnomocnictwo 85 zł (5 x 17 zł).