II SO/Gd 6/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. D. Ś. z dnia 1 kwietnia 2021 r. w przedmiocie wymierzenia grzywny z powodu nieprzekazania skargi dotyczącej bezczynności Rektora Uniwersytetu w sprawie udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. wymierzyć Rektorowi Uniwersytetu grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku skargi na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej, 2. zasądzić od Rektora Uniwersytetu na rzecz wnioskodawcy K. D. Ś. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia 13 lutego 2021 r. K. D. Ś. wystąpił do Rektora o udostępnienie informacji publicznej. Wobec braku odpowiedzi pismem z dnia 5 marca 2021 r. wnioskodawca wniósł skargę na bezczynność organu. Pismem z dnia 8 marca 2021 r. organ udzielił odpowiedzi na wniosek przesyłając wnioskodawcy skany dokumentów. Jednocześnie Rektor wyjaśnił, że opóźnienie w udostępnieniu informacji było spowodowane absencją pracowników przebywających na zwolnieniach lekarskich, kwarantannie oraz izolacji w okresie pandemii, a także ograniczeniami w funkcjonowaniu Uniwersytetu. Wnioskiem z dnia 1 kwietnia 2021 r., nadanym w placówce pocztowej w dniu 2 kwietnia 2021 r., skarżący wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o wymierzenie Rektorowi grzywny za nieprzekazanie sądowi skargi wnioskodawcy na bezczynność organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej, w wysokości pozostawionej uznaniu sądu oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Wnioskodawca wyjaśnił, że w dniu 5 marca 2021 r. wniósł do sądu, za pośrednictwem Rektora, skargę na bezczynność tego organu w rozpoznaniu jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Wnioskodawca wskazał, że do dnia złożenia wniosku skarga nie została przekazana do sądu. Co prawda organ po terminie udostępnił informacje, lecz nie takie, o jakie wnioskował skarżący. Skarżący wniósł o uwzględnienie powyższych okoliczności przy ocenie faktu nieprzekazania skargi do sądu. Wnioskodawca wskazał jednak, że okolicznością obciążającą organ są systemowe naruszenia obowiązku przekazywania przez Rektora skarg, o czym świadczą rozstrzygnięcia podjęte w sprawach o sygn. akt III SO/Gd 9/20 oraz III SO/Gd 10/20. W odpowiedzi na wniosek o ukaranie grzywną pismem z dnia 16 kwietnia 2021 r. Rektor zwrócił się o jego nieuwzględnienie w całości. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że przekazał skarżącemu żądaną informację przy piśmie z dnia 8 marca 2021 r., a skarżący nie zakwestionował ani jej treści, ani sposobu czy formy jej udostępnienia. Ponadto, w ocenie organu, uwagi o "systemowym naruszaniu przez Rektora obowiązków przekazywania skarg wraz z aktami sprawy" nie są uzasadnione, gdyż skarżący wskazał na dwa jednostkowe przypadki opóźnienia. Jak wyjaśnił zaś organ, o czym poinformował wnioskodawcę w odpowiedzi na wniosek z dnia 8 marca 2021 r., przyczyną 6-dniowego opóźnienia w przekazaniu skargi w niniejszej sprawie były ograniczenia w funkcjonowaniu uczelni istniejące w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wymierzenie organowi grzywny jest zasadny. Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019, poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Z kolei zgodnie z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 2176), zwanej dalej u.d.i.p., do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Stosownie zaś do art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 p.p.s.a.). Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art. 64 § 3 p.p.s.a.). Z przepisu art. 55 § 1 p.p.s.a. wynika, że wyłączną przesłanką wymierzenia organowi grzywny jest niewypełnienie przez organ obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a., a orzeczenie sądu ma charakter uznaniowy, gdyż ustawodawca przewidział, że sąd "może" orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Powyższe oznacza, że sąd winien, nawet przy przekroczeniu terminu, uwzględniać specyfikę i charakter danej sprawy, a także rozmiary zwłoki w przekazaniu skargi. Nie budzi wątpliwości, że przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. zawiera normę zmierzającą do dyscyplinowania organów administracji publicznej do terminowego wykonania obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. Celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. jest zatem pełnienie funkcji dyscyplinującej, ale także funkcji represyjnej. Funkcja represyjna służy ochronie konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Ponadto, grzywna z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie grzywną służy zapobieganiu naruszeniom prawa polegającym na przewlekaniu postępowania sądowoadministracyjnego. Zasada szybkości postępowania jest zaś jedną z podstawowych zasad postępowania sądowoadministracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 11 maja 2012 r., I OZ 328/12, LEX nr 1164456). W niniejszej sprawie bezsporne jest, że w dniu 5 marca 2021 r. K. D.Ś. wniósł za pomocą platformy e-PUAP do Rektora skargę na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej (vide: Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia skargi, karta nr 86 akt sądowych sprawy o sygn. akt II SAB/Gd 56/21). W myśl powołanego powyżej art. 21 pkt 1 u.d.i.p., 15 - dniowy termin na przekazanie skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu upływał organowi w dniu 20 marca 2021 r. Ze względu na to, że termin ten kończył się w sobotę, zgodnie z dyspozycją art. 83 § 2 p.p.s.a., za ostatni dzień terminu należało uznać następny dzień po dniach wolnych od pracy, czyli dzień 22 marca 2021 r. Jak wynika z akt sprawy organ nadesłał skargę, odpowiedź na skargę oraz akta sprawy pismem z dnia 13 kwietnia 2021 r. (vide: karta nr 3 akt sądowych sprawy o sygn. akt II SAB/Gd 56/21), a więc trzy tygodnie po upływie terminu określonego w art. 21 pkt 1 u.d.i.p., po otrzymaniu odpisu wniosku o wymierzenie grzywny. Wyjaśnić należy, że wbrew stanowisku Rektora wyrażonym w odpowiedzi na wniosek o ukaranie grzywną, organ nie spóźnił się 6 dni, a 23 dni. Podkreślić bowiem należy, że art. 21 pkt 1 u.d.i.p. stanowi lex specialis względem art. 54 § 2 p.p.s.a., skracając termin na przekazanie skargi do sądu z 30 do 15 dni. Wobec tego, w świetle ujawnionych okoliczności faktycznych należało uznać zasadność żądania zgłoszonego we wniosku z uwagi na bezsporne uchybienie bezwzględnemu obowiązkowi terminowego przekazania skargi do sądu. Przy tym wskazać należy, że wyłączną materialnoprawną przesłanką wymierzenia grzywny jest niewykonanie wskazanych w ustawie obowiązków. Wymierzając grzywnę w wysokości 500 zł Sąd uznał, że kwota ta będzie adekwatna do stopnia zawinienia obciążonego nią podmiotu oraz zapewni, że organ dołoży w przyszłości należytej staranności przy terminowym wywiązywaniu się z nałożonych obowiązków. Przy określeniu wysokości grzywny Sąd uwzględnił również pogląd prezentowany w judykaturze, że przepis art. 154 § 6 p.p.s.a., odwołujący się w swojej treści do ogłaszanej corocznie przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego wysokości przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, określa jedynie górną granicę grzywny, zatem w przypadku wymierzenia grzywny poniżej tej granicy nie jest konieczne, aby kwota wymierzonej grzywny odpowiadała określonej wielokrotności tego wskaźnika (zob. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 2143/13, LEX nr 1467964). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., orzekł, jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. O kosztach postępowania sąd orzekł w punkcie 2 sentencji, stosownie do treści art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a., ustalając, że na poniesione przez wnioskodawcę koszty składa się uiszczony w sprawie wpis sądowy od wniosku w wysokości 100 zł oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w wysokości 480 zł, określone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 265).