II SO/Gd 9/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Gdańsku sprawy z wniosku A. K. o wymierzenie grzywny A Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z powodu nieprzekazania skargi dotyczącej udostępnienia informacji publicznej postanawia 1. odrzucić wniosek, 2. zwrócić skarżącemu A. K. ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego. A. K. złożył w dniu 11 czerwca 2014 r. wniosek o wymierzenie "A" Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. Oddziałowi P. w G. grzywny z powodu nieprzekazania skargi dotyczącej udostępnienia informacji publicznej. Wniosek złożono w następujących okolicznościach faktycznych: A. K. wniósł skargę przeciwko "A" Spółce z o.o. z siedzibą w W. Oddziałowi P. w G. na pismo z dnia 28 marca 2014 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej, określone przez skarżącego jako decyzja. Skarżący powołał się na fakt posiadania przez oddział spółki zdolności sądowej w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej. Wnioskodawca zwracał się do Oddziału P. w G. "A" Spółki z o.o. z siedzibą w W. o udostępnienie, jako informacji publicznej, informacji o liczbie osób uprawnionych do kontroli biletów w pociągach, które są zatrudnione w Oddziale. Pismem z dnia 5 marca 2014 r. Dyrektor Oddziału P. "A" Spółki z o.o. odmówił udostępnienia wnioskowanych informacji, wskazując jako podstawę ograniczenie wynikające z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) - tajemnicę przedsiębiorstwa. W piśmie wskazano, że żądane informacje są objęte tajemnicą przedsiębiorstwa, co potwierdzają postanowienia Regulaminu Ochrony Tajemnicy Przedsiębiorstwa przyjętego uchwałą zarządu Spółki Nr [...] z dnia 4 kwietnia 2011 r. W odpowiedzi na wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy Dyrektor Oddziału P. w G. "A" Spółki z o.o. w piśmie z dnia 28 marca 2014 r. ponownie odmówił udostępnienia informacji żądanych przez skarżącego, z powołaniem na tajemnicę przedsiębiorstwa. Wnioskodawca wskazał, że skarga złożona w dniu 14 kwietnia 2014 r. do dnia 11 czerwca 2014 nie została przekazana sądowi. W odpowiedzi na wniosek, Oddział P. "A" Spółki z o.o. z siedzibą w W. wniósł o jego odrzucenie ewentualnie o oddalenie, twierdząc, że Oddział P. Spółki nie ma zdolności sądowej i nie występuje samodzielnie w obrocie prawnym, a wnioskodawca winien określić jako stronę postępowania "A" Spółkę z o.o. z siedzibą w W., a nie jej jednostkę organizacyjną. Nadto w odpowiedzi na wniosek wskazano, że wniesiona skarga została przekazana sądowi w dniu 16 lipca 2014 r. Skargę tą zarejestrowano pod sygn. II SA/Gd 488/14. Postanowieniem z dnia 30 października 2014 r. wniesiona skarga została odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., z uwagi na brak zdolności sądowej oddziału spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Podstawę złożonego wniosku stanowi art. 55 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie niezastosowania się przez organ, za pośrednictwem którego wniesiono skargę, do obowiązku przekazania skargi sądowi, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. W pierwszej kolejności Sąd zobligowany był do oceny zawartego w odpowiedzi na wniosek, wniosku o jego odrzucenie. Zgodnie z art. 64 § 3 p.p.s.a. do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny może merytorycznie rozpoznać skargę, jak i wniosek, gdy brak jest formalnych przeszkód do ich rozpoznania. W myśl art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. sąd winien odrzucić skargę jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej. Stosownie do art. 25 § 1 p.p.s.a. zdolność sądową, a więc zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona, ma osoba fizyczna i osoba prawna. Zdolność sądową mają także państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej (§ 2), inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (§ 3) oraz organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób (§ 4). Skarżący w skardze kwestionował bezczynność dotyczącą udzielenia informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Ustawa ta w art. 4 ust. 1 stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W myśl art. 4 ust. 2 ustawy, obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są organizacje związkowe i pracodawców reprezentatywne, w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080, ze zm.), oraz partie polityczne. A. K. wskazał jako stronę postępowania w skardze, jak i złożonym wniosku, Oddział P. w G. "A" Spółki z o.o. z siedzibą w W. W świetle art. 12 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nabywa osobowość prawną z chwilą wpisania do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Podstawą tworzenia i funkcjonowania oddziałów spółek z ograniczoną odpowiedzialnością mających siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tj.: Dz. U. z 2010 r. nr 220, poz.1447 ze zm.), tj. art. 5 pkt 4, zgodnie z którym przez oddział rozumie się wyodrębnioną i samodzielną organizacyjnie część działalności gospodarczej, wykonywaną przez przedsiębiorcę poza siedzibą przedsiębiorcy lub głównym miejscem wykonywania działalności. Jeżeli przedsiębiorca posiada oddziały, to w rejestrze przedsiębiorców obok danych dotyczących przedsiębiorcy powinny być ujawnione także siedziby i adresy jego oddziałów (art. 38 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym – tj.: Dz. U. z 2007 r. nr 168, poz.1186 ze zm.). Z regulacji tych wynika, że pomimo wyodrębnienia organizacyjnego, technicznego, kadrowego i finansowego oddział nie posiada odrębnej podmiotowości (zdolności) prawnej, albowiem żaden z przepisów powołanych wyżej ustaw takiej osobowości mu nie przyznaje. Podstawą aktywności oddziału jest zawsze osobowość (zdolność) prawna przedsiębiorcy, w tym wypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. W ocenie Sądu, oddział spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie mieści się w katalogu podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej w świetle art. 4 ustawy. Nie może on być uznany za podmiot reprezentujący inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne. Przepisy prawa nie przewidują kompetencji oddziału do reprezentowania osoby prawnej, jaką jest spółka. Za podmiot reprezentujący spółkę może bowiem zostać uznany, zgodnie z art. 201 Kodeksu spółek handlowych jedynie zarząd tej spółki. Podkreślić należy, że przepis art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy stanowiący, że zobowiązane do udzielenia informacji publicznej są podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, rozróżnia pojęcie osób i jednostek organizacyjnych. Przyjąć należy, że wymienione przez ustawodawcę pojęcia są rozłączne. Pojęcie osób obejmuje osoby fizyczne i osoby prawne. Jednostkami organizacyjnymi są natomiast podmioty nie posiadające osobowości prawnej. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością posiada status osoby prawnej, a jej oddział jest częścią osoby prawnej. Nie stanowi on zatem jednostki organizacyjnej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy. Z powyższych względów Sąd podziela wyrażane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym stanowisko, że oddział spółki nie może być stroną postępowania sądowoadministracyjnego i nie podziela stanowiska przeciwnego, odnośnie możliwości wystąpienia ze skargą w sprawie dotyczącej udostępnienia informacji publicznej przeciwko oddziałowi osoby prawnej, jaką jest spółka. Skierowanie skargi w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej przeciwko Oddziałowi P. w G. "A" Spółki z o.o. z siedzibą w W. było niedopuszczalne z uwagi na brak zdolności sądowej oddziału, który nie podlega uzupełnieniu w trybie art. 31 § 1 p.p.s.a., w związku z czym wniesiona skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. W sytuacji braku zdolności sądowej podmiotu, przeciwko któremu wniesiono skargę, konsekwentnie, odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a. podlega także wniosek o wymierzenie grzywny z powodu nieprzekazania skargi. Brak po stronie oddziału spółki możliwości bycia stroną postępowania wyklucza merytoryczne rozpoznawanie przez sąd takiego wniosku. Na podmiot, który nie może być stroną postępowania sądowoadministracyjnego nie można bowiem nałożyć przewidzianej w art. 55 § 1 p.p.s.a sankcji. O zwrocie skarżącemu uiszczonego wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.