III SA/Gd 1/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 października 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych postanawia przywrócić skarżącej W. B. termin do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 kwietnia 2013 r. Wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 października 2012 r. Skarżącej doręczono ww. wyrok w dniu 24 maja 2013 r. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 29 sierpnia 2013 r. skarżącej przyznano prawo pomocy przez ustanowienie adwokata. Okręgowa Rada Adwokacka w G. otrzymała pismo z wnioskiem o wyznaczenie adwokata, odpis postanowienia o przyznaniu prawa pomocy , informację o adresie skarżącej oraz o stanie sprawy w dniu 3 września 2013 r. ( k 109). Pismem z dnia 21 listopada 2013 r. ( data stempla pocztowego) pełnomocnik skarżącej adw. J. M. (poprzednio G.) wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 kwietnia 2013 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Wskazała, że pismem z dnia 23 września 2013 r. doręczonym jej w dniu 22 października 2013 r. Okręgowa Rada Adwokacka zawiadomiła ją o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu dla skarżącej .Podniosła, że zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu wraz ze skargą kasacyjną wynosi 30 dni od dnia, w którym pełnomocnik dowiedział się o swoim umocowaniu, wobec czego przedmiotowy wniosek złożony został w terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ( tj. Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm.) stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przepis art. 87 § 1 p.p.s.a. stanowi, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie ( art. 87 § 4 p.p.s.a.). W sprawie niniejszej czynnością tą jest wniesienie skargi kasacyjnej, dla której ustawodawca zakreślił trzydziestodniowy termin (art. 177 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 175 § 1 p.p.s.a. dla sporządzenia skargi kasacyjnej zastrzeżono przymus adwokacko-radcowski. Sądowi znane jest stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego , wyrażone w postanowieniu z dnia 8 listopada 2010 r. sygn. akt II FZ 409/10( publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych), że w przypadku uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej konieczne jest uwzględnienie faktu , że przeszkoda w postaci braku profesjonalnego pełnomocnika ustała z dniem, w którym pełnomocnik został powiadomiony, że został w danej sprawie ustanowiony. Sądowi znane jest także stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego , wyrażone w postanowieniu z dnia 14 września 2011 r. sygn. akt I OZ 666/11 ( publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych), że literalne stosowanie art. 87 § 4 p.p.s.a. doprowadziłoby do sytuacji, w której pełnomocnik z urzędu miałby tylko siedem dni na wniesienie skargi kasacyjnej, co podważałoby istotę prawa pomocy i naruszało konstytucyjne prawo do sądu przez warunkowanie terminu wniesienia środka zaskarżenia statusem majątkowym strony. Prowadziłoby to także do ograniczenia pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu terminu do sporządzenia skargi kasacyjnej do siedmiu dni, liczonego od momentu, w którym mógł on zaznajomić się ze sprawą, co mogłoby uniemożliwić sporządzenie prawidłowo skonstruowanej skargi kasacyjnej. Ponadto stawiałoby to w uprzywilejowanej sytuacji pełnomocników ustanowionych w drodze wyboru, którzy na czynności związane ze sporządzeniem i wniesieniem skargi kasacyjnej dysponują trzydziestoma dniami. NSA w orzeczeniu tym uznał, że - z uwagi na treść art. 177 p.p.s.a. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP- termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu wraz ze skargą kasacyjną wynosi 30 dni od dnia, w którym pełnomocnik dowiedział się o swoim umocowaniu. Sąd orzekający pogląd powyższy podziela, jednak zaprezentowane powyżej stanowisko nakłada dołożenie staranności w ustaleniu daty , w jakiej pełnomocnik dowiedział się o swoim umocowaniu. Z uwagi na dużą rozbieżność czasową między datą pisma Okręgowej Rady Adwokackiej zawiadamiającego adwokata o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu ( 23 września 2013 r. ), a datą doręczenia tego pisma wskazaną przez pełnomocnika ( 22 października 2013 r.), sąd pismem z dnia 26 listopada 2013 r. zwrócił się do Okręgowej Rady Adwokackiej z prośbą o nadesłanie informacji, w jakiej dacie doręczono wyznaczonemu pełnomocnikowi pismo z dnia 23 września 2013 r. Dopiero w dniu 29 stycznia 2014 r. ( po monitach) wpłynęła do sądu informacja, że Pomorska Izba Adwokacka nie dysponuje potwierdzeniem odbioru przez adwokata zawiadomienia o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu , "albowiem pisma zawierające wyznaczenie pełnomocnika z urzędu wysyłane są bez zwrotnego polecenia odbioru". W tej sytuacji Sąd uznał - mając na uwadze fakt, że zgodnie ze złożonym oświadczeniem wyznaczony adwokat dowiedział się o fakcie wyznaczenia go pełnomocnikiem z urzędu w dniu 22 października 2013 r., a skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu na jej wniesienie złożył w dniu 21 listopada 2013 r. - że dochowany został termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu na złożenie skargi kasacyjnej, który - w myśl zaprezentowanego powyżej stanowiska- wynosi 30 dni od dnia, w którym pełnomocnik dowiedział się o swoim umocowaniu. Sąd w okolicznościach niniejszej sprawy uznał też, że skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej bez swojej winy, wobec czego na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.