III SA/Gd 10/07

WyrokWSA w Gdańsku2007-02-08

Skład orzekający: Sędzia WSA Felicja Kajut, NSA Anna Orłowska (spr.), WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej dotyczące zdolności do służby wojskowej i związku schorzenia ze służbą wojskową może być zaskarżone w całości do sądu administracyjnego, nawet jeśli strona odwołuje się tylko od części dotyczącej związku schorzenia ze służbą?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny jest właściwy do kontroli orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w części dotyczącej zdolności do czynnej służby wojskowej. Jednakże, w części dotyczącej stwierdzenia związku lub braku związku choroby ze służbą wojskową, orzeczenia te mają charakter medyczny, a nie administracyjny, i nie podlegają kognicji sądów administracyjnych. W niniejszej sprawie organ odwoławczy, rozpatrując odwołanie dotyczące jedynie związku schorzenia ze służbą wojskową, nieprawidłowo zmienił kategorię zdolności do służby wojskowej, naruszając tym samym zakaz reformationis in peius.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P.R. na decyzję Wojskowej Komisji Lekarskiej Marynarki Wojennej dotyczącą zdolności do służby wojskowej. Organ I instancji uznał skarżącego za niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju (kategoria "D") i stwierdził, że schorzenie (gruźlica płuc) nie pozostaje w związku ze służbą wojskową. W odwołaniu skarżący domagał się jedynie uznania schorzenia za pozostające w związku ze służbą wojskową. Organ II instancji uchylił orzeczenie organu I instancji i uznał skarżącego za czasowo niezdolnego do czynnej służby wojskowej z kategorią "B" na okres 12 miesięcy, jednocześnie stwierdzając w uzasadnieniu, że schorzenie pozostaje w związku ze służbą wojskową. Skarżący zarzucił organowi II instancji bezpodstawne orzeczenie o czasowej niezdolności do służby wojskowej (kategoria "B"), gdyż nie kwestionował orzeczenia organu I instancji w zakresie kategorii "D".
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Wojskowej Komisji Lekarskiej w części odnoszącej się do zdolności do służby wojskowej i orzekł, że decyzja nie może być wykonywana w uchylonej części.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Felicja Kajut Sędziowie: NSA Anna Orłowska (spr.) WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Protokolant Asystent sędziego Robert Daduń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2007 r. sprawy ze skargi P.F. na decyzję Wojskowej Komisji Lekarskiej Marynarki Wojennej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję w części odnoszącej się do zdolności do służby wojskowej, 2) orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana w uchylonej części. Wojskowa Komisja Morsko - Lekarska [...] orzeczeniem z dnia 9 listopada 2006 r. nr [...] rozpoznała u P. R. schorzenie powodujące niezdolność do służby wojskowej – gruźlicę płuc (§ 36 pkt 5 załącznika Nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 151 poz.1595) i uznała, że jest on niezdolny do służby wojskowej w czasie pokoju – kategoria "D". Nadto Wojskowa Komisja Morsko - Lekarska określiła, że rozpoznane schorzenie nie pozostaje w związku ze służbą wojskową, mimo, iż zostało ujawnione w czasie służby wojskowej. W odwołaniu od powyższego orzeczenia P. R. domagał się uznania rozpoznanego schorzenia za pozostające w związku ze służbą wojskową. Uzasadniając żądanie przedstawił okoliczności wystąpienia pierwszych objawów choroby oraz przebieg diagnostyki i leczenia. Orzeczeniem z dnia 6 grudnia 2006 r. nr [...] Wojskowa Komisja Lekarska [...] działając na podstawie art. 127 § 1 i art. 138 k.p.a., § 23 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 151,poz.1595, zał. Nr 2) oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 października 2006 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 211, poz.1557, zał. Nr 1) uchyliła zaskarżone orzeczenie organu I instancji i uznała odwołującego za czasowo niezdolnego do czynnej służby wojskowej z kategorią "B" na okres 12 miesięcy. W uzasadnieniu podniesiono, iż pełnienie przez odwołującego czynnej służby wojskowej w charakterze wartownika wiązało się z narażeniem na zmienne warunki pogodowe, oziębienia organizmu oraz przeziębienia. Okoliczności te mogły mieć wpływ na przebieg zaistniałego schorzenia. Rozpoznana choroba jest ujęta pod poz. 1 załącznika Nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2003 r. w sprawie ustalenia wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej oraz chorób i schorzeń, które istniały przed powołaniem do służby wojskowej, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach (Dz.U. Nr 62 poz. 567) i w ocenie organu odwoławczego pozostaje w związku ze służbą wojskową. Orzekając w przedmiocie zdolności do czynnej służby wojskowej odwołującego organ II instancji wziął pod uwagę § 36 pkt 5 załącznika Nr 1 do powołanego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 października 2006 r. zmieniającego z dniem 23 listopada 2006 r. rozporządzenie w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, w myśl którego, rozpoznanie schorzenia – czynnej gruźlicy płuc, skutkuje określeniem czasowej niezdolności do czynnej służby wojskowej z kategorią "B". W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego P. R. zarzucił, iż Wojskowa Komisja Lekarska [...] bezpodstawne orzekła o uznaniu go za czasowo niezdolnego do czynnej służby wojskowej z kategorią "B" na okres 12 miesięcy. Skarżący nie kwestionował bowiem orzeczenia organu I instancji w części dotyczącej zaliczenia go do kategorii "D" tj. niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju. Domagał się jedynie uznania rozpoznanego schorzenia za pozostające w związku ze służbą wojskową, co organ odwoławczy uwzględnił w zaskarżonym orzeczeniu. W odpowiedzi na skargę Wojskowa Komisja Lekarska [...] wniosła o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu 8 lutego 2007 r. skarżący poparł skargę stwierdzając, iż nie odwoływał się od orzeczenia w zakresie ustalenia kategorii zdolności do służby wojskowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub inne rozstrzygnięcie z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, w tym aktów organów jednostek samorządu terytorialnego, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tych aktów. Sąd administracyjny nie ocenia przy tym rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, bądź też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy, kierując się zasadami współżycia społecznego. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) W myśl art. 134 § 1 przedmiotowego aktu normatywnego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną; zgodnie z art. 135 § 1 cytowanego aktu sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Ocenie sądu administracyjnego w niniejszej sprawie poddano orzeczenie Wojskowej Komisji Lekarskiej [...], mocą którego uchylono orzeczenie Wojskowej Komisji Morsko – Lekarskiej uznające P. R. za niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju (kategoria "D") i nie stwierdzające związku ujawnionego schorzenia ze służbą wojskową. Z sentencji rozstrzygnięcia Wojskowej Komisji Lekarskiej [...] wynika bowiem, iż skarżący jest czasowo niezdolny do czynnej służby wojskowej na okres 12 miesięcy (kategoria "B"). Z kolei w uzasadnieniu wydanego orzeczenia stwierdzono, iż "[...] rozpoznana choroba pozostaje w związku ze służbą wojskową". Analiza stanu faktycznego sprawy jak i obowiązujący w dacie orzekania stan prawny prowadzi do konstatacji, iż z wydanym rozstrzygnięciem w części dotyczącej zdolności do służby wojskowej nie sposób się zgodzić; stwierdzone uchybienia prowadzić zaś muszą do wyeliminowania z obrotu prawnego orzeczenia organu II instancji w części odnoszącej się do zdolności do służby wojskowej. Wojskowe komisje lekarskie działają w oparciu o przepisy ustawy z dnia z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r., nr 21, poz. 205 ze zm.) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. nr 151, poz. 1594 ze zm.) Istotna jest przy tym specyfika i charakter orzeczeń wydawanych przez wojskowe komisje lekarskie; orzeczenia te w ocenie Sądu mają bowiem charakter dwuaspektowy. Szczegółowo problematykę orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz tryb postępowania regulują § 14 - § 25 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. nr 151, poz. 1595 ze zm.). W świetle § 17 ust. 1 cytowanego rozporządzenia orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej powinno zawierać w szczególności: 1) rozpoznanie; 2) ustalenie kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej; 3) w razie stwierdzenia chorób i ułomności - określenie ich związku lub braku związku z czynną służbą wojskową. Wzór stosownego orzeczenia określony został w sposób normatywny; zgodnie bowiem z § 17 ust. 4 pkt 1 w/w rozporządzenia orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w sprawie zdolności do czynnej służby wojskowej sporządza się według wzoru określonego w załączniku nr 5 do rozporządzenia. Niniejsza regulacja stanowi w istocie powtórzenie regulacji zawartej w § 22 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. nr 57, poz. 278 ze zm.). W świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w przedmiocie zdolności do służby wojskowej i ustaleniu kategorii tej służby są sprawami indywidualnymi rozstrzyganymi w drodze decyzji administracyjnych, w których zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego zastosowanie mają przepisy tego kodeksu (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 1999 r., I SA 2114/97, baza Lex nr 47 973). Co oczywiste, przepisy proceduralne cytowanego rozporządzenia, jako lex specialis, regulują pewne kwestie odmiennie od rozwiązań przyjętych w k.p.a. W sprawach jednak nie uregulowanych w rozporządzeniu przepisy k.p.a. znajdują zastosowanie w pełnym zakresie. Odmienna sytuacja ma miejsce w odniesieniu do orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w tych częściach, w których dotyczą one stwierdzenia istnienia lub nieistnienia związku choroby ze służbą wojskową. W świetle uchwały 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r. (III ZP 9/99, publ. OSNP 2000/5/167) jak i postanowienia 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r. (OSA 1/00, publ. ONSA 2001/2/47) sądy administracyjne nie są właściwe w sprawie ze skargi żołnierza na orzeczenie wojskowej komisji w w/w przedmiocie. W tej części orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej ma bowiem swoisty charakter; jako de facto zagadnienie wstępne nie będące aktem administracyjnym, a jedynie wiążącą wypowiedzią zespołu lekarzy, stanowiącą podstawę do przyznania świadczeń odszkodowawczych bądź rentowych. Tym samym orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej spełnia w istocie rolę pomocniczą; stanowi element materiału koniecznego do wydania stosownej decyzji, która to decyzja podlegać może zaskarżeniu do sądu powszechnego. Widać zatem wyraźną analogię np. do orzeczeń lekarzy orzeczników, którzy nie wydają decyzji administracyjnych; jednakże ich orzeczenia, w świetle art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r., nr 39, poz. 353 ze zm.) stanowią podstawę dla organu rentowego do wydania decyzji w sprawie świadczeń przewidzianych w ustawie. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, iż orzeczeniem w sprawie zdolności do czynnej służby wojskowej z dnia 9 listopada 2006 r. rozpoznano u skarżącego gruźlicę płuc, wskazując, iż skarżący jest niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju – kategoria "D"; nadto Wojskowa Komisja Morsko – Lekarska w pkt 11 orzeczenia uznała, iż w/w schorzenie nie pozostaje w związku ze służbą wojskową. Zdaniem tej Komisji, z dokumentacji lekarskiej nie wynika bowiem, aby warunki służby wywarły wpływ na powstanie lub przebieg choroby. W lakonicznym uzasadnieniu orzeczenia stwierdzono zaś, iż stan zdrowia badanego czyni go niezdolnym do pełnienia służby wojskowej w czasie pokoju, a rozpoznanie ustalono w oparciu o wyniki specjalistycznych badań lekarskich. W ocenie Sądu istotną kwestią jest, mając na uwadze charakter orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w sprawie zdolności do czynnej służby wojskowej (taką nazwę dla przedmiotowego rozstrzygnięcia przyjął normodawca) jak i zawarte w nich medyczne, nieadministarcyjne ustalenie w przedmiocie związku choroby ze służbą wojskową, iż P. R. odwołał się od wydanego w I instancji orzeczenia jedynie w zakresie związku stwierdzonego schorzenia ze służbą wojskową; z treści wniesionego odwołania nie wynika bowiem, iż skarżący kwestionował rozstrzygnięcie w części dotyczącej zdolności do służby wojskowej. Respektując w pełni poglądy wyrażone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, a dotyczące braku związania organu odwoławczego zakresem wniesionego przez stronę odwołania, w świetle wyżej określonego charakteru przedmiotowych orzeczeń można by postawić tezę, iż w przypadku zakwestionowania orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej jedynie w części dotyczącej związku choroby ze służbą wojskową mamy do czynienia z "zaskarżeniem" rozstrzygnięcia pozbawionego charakteru administracyjnego; w tym stanie wniesione odwołanie przybiera niejako postać sprzeciwu od orzeczenia lekarza orzecznika, o którym mowa w art. 14 ust. 2a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych czy też wniosku o ponowne badanie, o którym mowa w § 7 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115), jako środka przysługującego w następstwie orzeczenia lekarskiego o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Należy mieć jednak na uwadze ratio legis regulacji zawartej w § 17 ust. 1 i § 22 ust. 1 obowiązującego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Zgodnie z § 17 ust. 1 w/w aktu prawnego, orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej powinno zawierać, oprócz wskazania stosownej kategorii, także określenie związku lub braku związku choroby i ułomności z czynną służbą wojskową; z kolei w świetle § 22 ust. 1 od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej wydanego w pierwszej instancji służy stronie odwołanie na zasadach określonych w k.p.a. Takie brzmienie § 22 ust. 1 w/w rozporządzenia nakazujące stosowanie przepisów k.p.a. dotyczących odwołania (regulacja art. 127 i n. k.p.a.) uzasadnia przekonanie, iż w przypadku odwołania od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej właściwa wojskowa komisja lekarska II instancji winna rozpatrzyć sprawę od nowa w jej całokształcie. W ocenie Sądu możliwa jest jednak dalej idąca wykładnia celowościowa tego przepisu; uwzględniając bowiem interes strony w uzyskaniu czy też utrzymaniu w mocy określonego rozstrzygnięcia (czy to stricte administracyjnego w kwestiach zdolności do służby wojskowej czy to medycznego na potrzeby odszkodowawcze czy rentowe) jak i oceniając potencjalne skutki naruszenia określonego w art. 139 k.p.a. zakazu reformationis in peius organ zobligowany jest badać zarzuty i istotę wniesionego odwołania niejako ad casum. Możliwa jest bowiem sytuacja, iż w orzeczeniu I instancji stwierdza się chorobę jak i określoną kategorię zdolności ale nie stwierdza się związku schorzenia ze służbą wojskową. Intencja wniesienia odwołania w danym zakresie i rozpatrzenie sprawy w całokształcie może zaś doprowadzić do wzruszenia rozstrzygnięcia, którego strona de facto w żaden sposób nie zamierzała zaskarżyć gdyż było całkowicie zgodne z jej żądaniem czy też interesem. Taka sytuacja występuje właśnie na tle przedmiotowej sprawy. W następstwie bowiem wniesienia odwołania od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej I instancji, w którym to zakwestionowano jedynie brak stwierdzenia związku schorzenia ze służbą wojskową orzeczeniem Wojskowej Komisji Lekarskiej [...] dokonano zmiany kategorii zdolności do służby, która w świetle zarzutów skargi P. R. nie mogła mieć miejsca, gdyż w tym zakresie orzeczenie I instancji nie zostało zakwestionowane. Z kolei z treści sentencji zaskarżonego orzeczenia wynika, iż komisja orzekła jedynie w przedmiocie zdolności do służby wojskowej, mimo, iż meritum odwołania dotyczyło związku schorzenia ze służbą wojskową. Tym samym takie rozstrzygnięcie, jako nie uwzględniające istoty wniesionego odwołania nie odpowiada kanonom określonym przez art. 107 § 1 w zw. z art. 140 k.p.a. Co równie ważne, wydając orzeczenie o charakterze reformatoryjnym i merytorycznym zarazem organ II instancji powołał w sposób niewłaściwy podstawę prawną swego rozstrzygnięcia; na orzeczeniu widnieje bowiem ogólnie powołany przepis art. 138 k.p.a., mimo, iż przedmiotowy artykuł zawiera różne możliwe sposoby rozstrzygnięcia sprawy przez organ II instancji. Zupełnie zbędne było także powołanie w postawie prawnej orzeczenia Wojskowej Komisji Lekarskiej [...] art. 127 § 1 k.p.a. Z kolei rozstrzygnięcie co do stwierdzenia związku schorzenia ze służbą wojskową organ II instancji zawarł dopiero w uzasadnieniu wydanego orzeczenia. W tym miejscu wskazać należy na tezę wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 1998 r. (I SA/Łd 1478/96, nie publ.), w której stwierdzono, iż rozstrzygnięcie musi być sformułowane w sposób jasny i precyzyjny, a nie pośrednio wynikać z uzasadnienia decyzji. Zdaniem Sądu rozstrzygnięcie wyrażone wprost w uzasadnieniu danego aktu jest także nieprawidłowe w świetle art. 107 § 1 k.p.a. Mając na uwadze granice niniejszej sprawy Sąd oceniał również potencjalną możliwość naruszenia przez organ II instancji określonego w art. 139 k.p.a. zakazu reformationis in peius. W niniejszej sprawie nie można pomijać okoliczności, iż skarżący nie kwestionował orzeczenia organu I instancji w części dotyczącej zaliczenia go do kategorii "D" tj. niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju. Przepisy k.p.a. nie określają rodzajów naruszeń przepisów prawa, które dają podstawę do uchylenia decyzji organu I instancji. Nie oznacza to jednak, że organ odwoławczy ma pełną w tym zakresie swobodę. Granice tej swobody wyznacza m.in. ustanowiony w art.139 k.p.a. zakaz wydawania decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Wskazać bowiem należy, iż w czasie pomiędzy wydaniem orzeczenia w I instancji a orzeczeniem drugoinstancyjnym zmianie uległy przepisy prawa materialnego, stanowiące podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie zdolności do służby wojskowej. Z dniem 23 listopada 2006 r. weszło bowiem w życie rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 października 2006 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (opublikowane w Dz. U. nr 211, poz. 1557). Konsekwencją rozpoznania u skarżącego czynnej gruźlicy płuc była zmiana orzeczonej kategorii "D" na kategorię "B". Można przyjąć, iż organ II instancji wydając swoje rozstrzygnięcie orzekł w sposób dwutorowy; po pierwsze stosując przepisy prawa obowiązujące w dacie orzekania zmienił kategorię zdolności i w tym aspekcie orzekł na niekorzyść skarżącego; jednocześnie jednak, mimo zawarcia konstatacji w uzasadnieniu (jak wskazano wyżej w sposób błędny w świetle art. 107 § 1 k.p.a.) orzekł o związku ujawnionego schorzenia ze służbą wojskową; ta część rozstrzygnięcia stanowi bez wątpienia rozstrzygnięcie na korzyść skarżącego. Orzekając po części na niekorzyść skarżącego w kwestii kategorii zdolności do służby wojskowej organ pominął wskazania płynące z dyspozycji art. 139 k.p.a. i nie uzasadnił w żaden sposób zasadności rozstrzygnięcia na niekorzyść oraz tego, czy zaskarżone orzeczenie w danym zakresie rażąco naruszało prawo lub rażąco naruszało interes społeczny. Stąd też organowi odwoławczemu można postawić zarzut braku wykazania w uzasadnieniu swego orzeczenia powodów wydanego orzeczenia. Oznacza to, iż uzasadnienie organu odwoławczego nie w pełni odpowiada wymogom ustawowym; z uwagi bowiem na zasadę wyrażoną w art. 140 k.p.a. (w sytuacji braku stosownych regulacji proceduralnych w w/w rozporządzeniu) obowiązek szczegółowego uzasadnienia orzeczenia ma również zastosowanie do orzeczeń wydawanych przez wojskowe komisje lekarskie. W tym zakresie należy zaś w pełni stosować art. 107 § 3 k.p.a. Na marginesie Sąd zwraca uwagę, iż rozporządzenie z dnia 20 października 2006 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach nie zawiera w swej treści żadnych przepisów przejściowych; § 2 przedmiotowego aktu prawnego stanowi jedynie, iż rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia. Wskazać jednak należy, iż zgodnie z § 132 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. nr 100, poz. 908) do projektu rozporządzenia stosuje się odpowiednio zasady wyrażone w dziale I rozdziały 2-7 i w dziale II, o ile zasady zawarte w niniejszym dziale nie stanowią inaczej. § 30 ust. 1 w/w rozporządzenia stanowi zaś, iż w przepisach przejściowych reguluje się wpływ nowej ustawy na stosunki powstałe pod działaniem ustawy albo ustaw dotychczasowych. Stąd też wniosek, iż w w/w rozporządzeniu zmieniającym winny się znaleźć przepisy przejściowe, normujące sposób zakończenia postępowań będących w toku (wszczętych w czasie obowiązywania dotychczasowych przepisów i niezakończonych ostatecznie do dnia ich uchylenia), skuteczność dokonanych czynności procesowych oraz organy właściwe do zakończenia postępowania i terminy przekazania im spraw. Ta kwestia ma istotne znaczenie patrząc przez pryzmat odwołania skarżącego od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej I instancji, "międzyinstancyjnej" zmiany przepisów prawa materialnego oraz obowiązku organu odwoławczego uwzględniania zmian stanu prawnego i faktycznego sprawy zaistniałego po wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego przez organ I instancji. W orzeczeniu I instancji skarżącemu przyznano bowiem korzystniejszą z określonego punktu widzenia kategorię zdolności do służby wojskowej. Zmiana przepisów, w której nie zawarto wzmianki o wpływie nowej regulacji na postępowania będące w toku doprowadzić musiała z jednej strony do sytuacji wydania orzeczenia w stosownej części na niekorzyść skarżącego; z drugiej zaś strony organ II instancji zobligowany był uwzględnić wskazane zmiany stanu prawnego zaistniałe po wydaniu orzeczenia w I instancji. W reasumpcji, mając na uwadze powyżej przedstawione uchybienia należało stwierdzić, iż postępowanie Wojskowej Komisji Lekarskiej [...] nie było w pełni prawidłowe, a dostrzeżone nieprawidłowości mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. Jednocześnie Sąd na mocy art. 152 w/w aktu normatywnego orzekł, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana w uchylonej części. Zaprezentowana przez Sąd ocena prawna winna zostać uwzględniona przy ponownym rozpoznaniu sprawy w toku postępowania administracyjnego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło