III SA/Gd 1017/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy wniosku Z. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 16 października 2013 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie określenia cła antydumpingowego oraz podatku od towarów i usług postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. W dniu 16 grudnia 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła skarga Z. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 16 października 2013 r. (nr [...]) utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 24 lipca 2013 r. (nr [...]) odmawiającą – po wznowieniu postępowania – uchylenia dotychczasowej decyzji, tj. ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia 18 grudnia 2012 r. (nr [...]) utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 2 października 2012 r. (nr [...]) w przedmiocie określenia stawki rozszerzonego ostatecznego cła antydumpingowego, niezaksięgowanej kwoty ostatecznego cła antydumpingowego oraz podatku od towarów i usług. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 grudnia 2013 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 200 zł, w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Wnioskiem z dnia 3 stycznia 2014 r. skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 11 lutego 2014 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Z. K. złożył sprzeciw od powyższego postanowienia wskazując, że jego sytuacja finansowa nie pozwala na pokrycie kosztów postępowania, w tym wpisu od skargi. Jest to spowodowane ciężką sytuacją na rynku materiałów budowlanych, spadkiem sprzedaży gotowych wyrobów i wstrzymaniem produkcji. Podkreślił, że występuje jako skarżący w innych sprawach sądowych. Z uwagi na fakt, że wniesiony sprzeciw nie podlegał odrzuceniu, zgodnie z dyspozycją art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.", postanowienie, od którego wniesiono sprzeciw utraciło moc, a sprawa podlegała rozpatrzeniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192) ciążące obecnie w niniejszej sprawie na wnioskodawcy koszty sądowe to wpis od skargi w wysokość 200 zł. Dalsze, ewentualne koszty to: wpis od zażalenia wynoszący 100 zł, opłata kancelaryjna za doręczenie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem, gdy orzeczenia nie uzasadnia się z urzędu – 100 zł, wpis od skargi kasacyjnej, który stanowi połowę wpisu od skargi. Ze złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym wynika, że prowadzi on gospodarstwo domowe wraz z żoną, synem i córką. Z oświadczenia o majątku i dochodach zaś wynika, że wnioskodawca jest właścicielem domu w budowie oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 16 ha. W skład jego majątku oraz osób pozostających z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym wchodzą dwa samochody osobowe, samochód dostawczy oraz maszyny produkcyjne. Jak podano w oświadczeniu, wnioskodawca oraz osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają jakichkolwiek zasobów pieniężnych oraz papierów wartościowych. Ze złożonego formularza PPF wynika również, że wnioskodawca oraz jego żona są osobami prowadzącymi działalność gospodarczą. Z przedłożonego rachunku zysków i strat za 2013 r. (z uwzględnieniem października 2013 r.) wynika, że wnioskodawca generując do tego czasu 17.190.355,85 zł przychodów osiągnął zysk netto na poziomie 41.936,55 zł. Z kolei żona wnioskodawcy w 2013 r. (w okresie uwzględniającym listopad 2013 r.) wygenerowała przychód w wysokości 530.909,94 zł. Osiągnięty do ww. momentu dochód wyniósł zaś 152.174,08 zł. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazano, że koszty związane z uiszczeniem opłaty sądowej będą dla wnioskodawcy bardzo dużym obciążeniem. Przedsiębiorstwo wnioskodawcy znajduje się bowiem w trudnej sytuacji spowodowanej spadkiem sprzedaży materiałów budowlanych i wstrzymaniem ich produkcji. Celem potwierdzenia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 10 stycznia 2014 r. wnioskodawca został zobowiązany do przedłożenia: a) odpisów zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych składanych przez wnioskodawcę oraz żonę A.K. za rok 2012; b) deklaracji VAT-7 składanych przez wnioskodawcę oraz A. K. za miesiące wrzesień - listopad 2013 r.; c) wyciągów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawcę oraz A. K. rachunków bankowych (osobistych i tych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, w tym wyciągów z rachunków lokat terminowych oraz z kont i lokat dewizowych), obrazujących pełną historię i salda tych rachunków (wpłaty, wypłaty) w okresie ostatnich trzech miesięcy; f) oświadczenia, czy z majątku wnioskodawcy bądź A. K. prowadzona jest aktualnie egzekucja sądowa bądź administracyjna - a jeżeli tak - do przedłożenia wszelkich dokumentów obrazujących jej stan i dokonane czynności egzekucyjne; g) oświadczenia, czy wnioskodawca bądź A. K. posiadają wymagalne zobowiązania wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, urzędu skarbowego, urzędów i izb celnych, banków, kontrahentów, dostawców mediów oraz innych podmiotów, których nie spłacają - a jeżeli tak - do przedłożenia wszelkich dokumentów obrazujących aktualny stan zadłużenia; h) oświadczenia, czy wnioskodawca bądź A. K. posiadają przysługujące im wymagalne i niesporne wierzytelności wobec kontrahentów i innych podmiotów - a jeżeli tak - do przedłożenia wszelkich dokumentów obrazujących aktualny stan tych wierzytelności; i) oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na wnioskodawcę bądź A. K. wszelkich pojazdów mechanicznych, wskazującego rok ich produkcji oraz aktualną wartość; j) oświadczenia w przedmiocie należących do wnioskodawcy bądź A. K. wszelkich maszyn produkcyjnych wskazujących rok ich produkcji oraz aktualną wartość; k) dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych w okresie ostatnich trzech miesięcy kosztów utrzymania wnioskodawcy oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym (utrzymanie domu, opłaty za energię elektryczną, gaz, opłaty za wodę, telefon, inne). W dniu 29 stycznia 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zostały wysłane m.in.: - zeznanie PIT–36l wraz z informacją PIT/B za rok 2012 złożone przez wnioskodawcę i obrazujące przychody wnioskodawcy w kwocie 16.766.573,93 zł (dochód 449.881,10 zł); - rachunek zysków i strat wraz z bilansem za rok 2012; - zeznanie PIT–36l za rok 2012 wraz z informacją PIT/B złożone przez żonę wnioskodawcy i obrazujące uzyskanie przez ww. przychodów w kwocie 1.042.474,43 zł (dochód 174.985,76 zł); - deklaracje VAT–7 za miesiące wrzesień – listopad 2013 r. obrazujące podstawy opodatkowania w wysokości odpowiednio: wnioskodawca: 1.517.143 zł, 1.108.835 zł i 807.790 zł; żona wnioskodawcy: 55.583 zł, 51.423 zł i 67.744 zł; - wyciąg z rachunku bankowego prowadzonego dla przedsiębiorstwa wnioskodawcy w PLN z saldem na dzień 31 grudnia 2013 r. wynoszącym 62.225,58 zł; - wyciąg z rachunku bankowego prowadzonego dla przedsiębiorstwa wnioskodawcy w USD z saldem na dzień 31 grudnia 2013 r. wynoszącym 134.452,81; - wyciąg z rachunku bankowego prowadzonego dla przedsiębiorstwa wnioskodawcy w EURO z saldem na dzień 23 grudnia 2013 r. wynoszącym 180.016,55; - wyciąg z rachunku bankowego prowadzonego dla przedsiębiorstwa żony wnioskodawcy z saldem na dzień 31 grudnia 2013 r. wynoszącym 7.351,57 zł (w tym uznania na rachunku w okresie 2 września – 31 grudnia 2013 r. wynoszące 216.638,43 zł); - oświadczenia wnioskodawcy oraz jego żony w przedmiocie braku prowadzonych postępowań egzekucyjnych (sądowych i administracyjnych); - oświadczenia w przedmiocie braku zobowiązań publicznoprawnych i prywatnoprawnych; - oświadczenie wnioskodawcy w przedmiocie zarejestrowanych pojazdów mechanicznych; - wykaz należących do wnioskodawcy wszelkich maszyn produkcyjnych wskazujących rok ich produkcji oraz aktualną wartość; - decyzje w przedmiocie wymiaru podatku rolnego; - faktury za energię elektryczną oraz doprowadzenia wody i odbiór ścieków. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 p.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy dany podmiot wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy podkreślić, że stosownie do tej regulacji to wnioskodawca jest zobligowany do wykazania, iż spełnia przesłanki. Inaczej mówiąc, to na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. W ocenie Sądu przedstawione dokumenty i oświadczenia wnioskodawcy nie pozwalają przyjąć, że wnioskodawca spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. W szczególności Sąd zauważa, że wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą w znacznym rozmiarze. W 2012 r. łączne przychody z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej wyniosły 16.766.573,93 zł (dochód 449.881,10 zł). W okresie 1 stycznia – 31 października 2013 r. wnioskodawca wygenerował z kolei przychody na poziomie 17.190.355,85 zł. Z przedłożonych deklaracji VAT – 7 za miesiące wrzesień – listopad 2013 r. wynika, że wnioskodawca z tytułów określonych w rubrykach C pkt 6 – 9 i pkt 12 deklaracji dla podatku od towarów i usług otrzymał w stosunku miesięcznym należności w wysokości 1.517.143 zł, 1.108.835 zł, i 807.790 zł. Z przedłożonych wyciągów z rachunków bankowych wynika ponadto, że wnioskodawca posiada znaczne zasoby pieniężne (rachunki bankowe w PLN, USD oraz w EURO). Z przedłożonej dokumentacji nie wynika zaś aby kwoty zdeponowane na ww. rachunkach bankowych były w jakikolwiek sposób zajęte bądź zabezpieczone. Wnioskodawca jest również właścicielem szeregu maszyn i urządzeń produkcyjnych o znacznej wartości. Przeciwko wnioskodawcy nie jest prowadzone jakiekolwiek postępowanie egzekucyjne, które rzutowałoby negatywnie na stan posiadanych zasobów finansowych. Ponadto w równie dobrej kondycji finansowej znajduje się przedsiębiorstwo prowadzone przez żonę wnioskodawcy. Świadczą o tym generowane przychody, zysk z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej oraz brak jakichkolwiek wymagalnych zobowiązań względem podmiotów publicznych i prywatnych. Co do zasady przyznanie prawa pomocy stosowane jest wyłącznie w przypadkach podmiotów charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Instytucja prawa pomocy skierowana jest do tych osób, których sytuacja obiektywnie uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania sądowego bez pomocy państwa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2011 r., sygn. akt II FZ 682/11, publ.: Centralna Baza Orzeczeń Sadów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Nie ma żadnych podstaw, by wspomagać wnioskodawcę w poniesieniu kosztów sądowych. W świetle przedstawionych dokumentów wnioskodawca jest w stanie ponieść koszty postępowania bez uszczerbku dla utrzymania swojego i swojej rodziny. W odniesieniu do zarzutów sprzeciwu Sąd uważa, że skarżący jest w stanie pokryć koszty prowadzenia wielu podobnych postępowań sądowych, zaś twierdzenia dotyczące słabej koniunktury i ciężkiej sytuacji rynkowej są nieprzekonujące w świetle dokonanych ustaleń dotyczących dochodów pochodzących z działalności gospodarczej oraz stanu majątkowego rodziny skarżącego. Sąd za trafne uznaje tezy, że instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób, które wykażą, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Przy ocenie czy sytuacja materialna strony kwalifikuje ją do przyznania prawa pomocy sąd bierze nie tylko pod uwagę wysokość uzyskiwanych dochodów ale również stan majątkowy strony (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 sierpnia 2013 r., sygn. akt II OZ 661/13, publ.: Centralna Baza Orzeczeń Sadów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Wnioskodawcę i jego żonę nie sposób uznać za osoby rzeczywiście ubogie. Mając na względzie powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., odmówił przyznania prawa pomocy.