III SA/Gd 1056/16

WyrokWSA w Gdańsku2017-02-16

Skład orzekający: Alina Dominiak, Elżbieta Kowalik-Grzanka, Paweł Mierzejewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, czy też powinien był rozpoznać sprawę co do istoty, uwzględniając wytyczne sądu administracyjnego i istniejący stan prawny?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., nieprawidłowo postąpił, gdyż powinien był rozpoznać sprawę co do istoty. Sąd administracyjny w poprzednim wyroku wskazał na nieprawidłowość stosowania art. 17 ust. 5 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz na istnienie wystarczającego materiału dowodowego do rozstrzygnięcia sprawy. Organ odwoławczy zignorował te wytyczne, a następnie wydał decyzję umarzającą postępowanie z uwagi na istnienie ostatecznej decyzji organu pierwszej instancji, co było wynikiem błędnego postępowania organów administracji.
Stan faktyczny
J. N. ubiegał się o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w celu opieki nad synem S. N. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, powołując się na art. 17 ust. 5 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym świadczenie nie przysługuje, jeśli inny członek rodziny ma już ustalone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na inne dziecko. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na potrzebę uwzględnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Po ponownym rozpatrzeniu organ pierwszej instancji ponownie odmówił przyznania świadczenia. Kolegium, po uchyleniu przez WSA decyzji organu pierwszej instancji, ostatecznie uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie, uznając sprawę za osądzoną przez wcześniejszą decyzję odmowną. WSA uchylił decyzję Kolegium, uznając, że organ powinien był rozpoznać sprawę co do istoty.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 10 października 2016 r. nr [...].

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2017 r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 10 października 2016 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia 28 stycznia 2015 r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy [...] odmówił J. N. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wnioskowanego na S. N. Powołując treść art. 17 ust. 1 punkt 1 oraz art. 17 ust. 5 punkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 114) organ stwierdził, że wnioskodawca nie spełnia warunków przyznania świadczenia, bowiem jego żona E. N. decyzją z dnia 2 lipca 2013 r. (ze zmianą) nabyła prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad synem E. N. W tej sytuacji zachodzi przesłanka wyłączająca prawo drugiego członka rodziny do świadczenia pielęgnacyjnego. Po rozpoznaniu odwołania od decyzji organu pierwszej instancji wniesionego przez J. N., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 11 lutego 2016 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (dalej w skrócie "k.p.a.") w zw. z art. 17 ust. 1, ust. 1b punkt 1 i ust. 5 punkt 4, art. 20 i art. 32 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 17 ust. 5 punkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli członek rodziny osoby sprawującej opiekę ma ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. W ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji wydając decyzję niekorzystną dla wnioskodawcy dokonał wyłącznie gramatycznej wykładni tego przepisu, z pominięciem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 listopada 2014 r. (sygn. akt SK 7/11), w którym Trybunał orzekł, że art. 17 ust. 5 punkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do 13 października 2011 r. w zakresie, w jakim uniemożliwia przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego rodzicowi, który rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 tej ustawy, nad niepełnosprawnym dzieckiem, w sytuacji, gdy drugi z rodziców ma ustalone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na inne dziecko w rodzinie, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie organu odwoławczego, wskazany powyżej wyrok ma zastosowanie także przy wykładni przepisu art. 17 ust. 5 punkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych obowiązującego w dacie orzekania w sprawie. W związku z tym organ odwoławczy uznał, że zasada przyznania tylko jednego świadczenia pielęgnacyjnego w jednej rodzinie, wyrażona w art. 17 ust. 5 punkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie może mieć zastosowania. Decyzja organu pierwszej instancji musiała być w ocenie organu odwoławczego uchylona (a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji), gdyż rozstrzygnięcie sprawy wymagało dokonania ustaleń faktycznych co do zakresu i rozmiaru sprawowanej opieki oraz co do aktywności zawodowej wnioskodawcy. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie był bowiem wystarczający, by na jego podstawie ustalić w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, czy w istocie pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez stronę a sprawowaniem opieki nad synem zachodzi związek przyczynowy. W ocenie Kolegium koniecznym miało być przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Organ pierwszej instancji, po uzupełnieniu materiału dowodowego w sposób wskazany w decyzji Kolegium z dnia 11 lutego 2016 r., w dniu 7 marca 2016 r. wydał decyzję nr [...], w której ponownie orzekł o odmowie przyznania wnioskodawcy świadczenia pielęgnacyjnego. Organ pierwszej instancji ponownie powołał się na treść art. 17 ust. 5 punkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych stwierdzając jednocześnie, że nie budzi wątpliwości fakt, że opieka sprawowana nad synem jest należyta i uniemożliwia podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia czy innej pracy zarobkowej. Decyzja Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia 7 marca 2016 r. nr [...] została doręczona J. N. w dniu 9 marca 2016 r. Od tej decyzji J. N. nie złożył odwołania, wobec czego decyzja odmowna stała się ostateczna w dniu 23 marca 2016 r. W dniu 2 marca 2016 r. J. N. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję organu odwoławczego z dnia 11 lutego 2016 r. nr [...]. Sprawa została zarejestrowana pod sygnaturą III SA/Gd 292/16. Sąd uwzględniając wniesioną skargę, wyrokiem z dnia 12 maja 2016 r. uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 11 lutego 2016 r. nr [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że podziela wykładnię art. 17 ust. 5 punkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych przyjętą przez Kolegium w zaskarżonej decyzji i w pełni aprobuje stanowisko organu odwoławczego, dotyczące tego, że zasada przyznania tylko jednego świadczenia pielęgnacyjnego w jednej rodzinie, wyrażona w wyżej wskazanym przepisie nie może mieć zastosowania. Przepis ten w obecnym brzmieniu został wprowadzony przez ustawodawcę, ponieważ poprzedni jego zapis częściowo został uznany za niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wyrokiem TK z dnia 18 listopada 2014 r. (Dz. U. z 2014 r., poz. 1652) z dniem 26 listopada 2014 r. W wyroku tym Trybunał stwierdził, że rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych. Rodziny wychowujące dzieci niepełnosprawne, zwłaszcza więcej niż jedno takie dziecko, znajdują się niewątpliwie w trudnej sytuacji społecznej, a z reguły także – w trudnej sytuacji materialnej. Z mocy art. 71 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji rodziny takie mają prawo do szczególnej, to jest ponadstandardowej, pomocy, która przysługuje wszystkim rodzinom, także tym, które są w stanie radzić sobie same. Istotnym instrumentem tej szczególnej pomocy dla rodzin znajdujących się w takiej sytuacji społecznej z powodu znacznej niepełnosprawności niektórych jej członków, jest świadczenie pielęgnacyjne. Trybunał uznał, że w ekstremalnie trudnej sytuacji rodziny wychowującej więcej niż jedno dziecko niepełnosprawne, rezygnacja z pracy jednego rodzica (opiekuna) często może się okazać niewystarczająca, gdyż opiekun ten nie jest w stanie sprawować efektywnie opieki równocześnie nad dwojgiem, czy trojgiem niepełnosprawnych dzieci. Dlatego prawo powinno w takiej sytuacji stworzyć możliwość rezygnacji z pracy także drugiemu rodzicowi, umożliwiając mu uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego. Trybunał dodał, że brak takiej możliwości może zmusić rodziców do oddania wszystkich lub niektórych niepełnosprawnych dzieci do publicznego zakładu opiekuńczego, gdzie koszt opieki nad nimi jest nieporównanie wyższy od kosztu świadczeń pielęgnacyjnych dla dwojga rodziców (opiekunów), a opieka nigdy nie będzie tak dobra jak w normalnej rodzinie. Zdaniem Sądu, choć przywołany wyrok Trybunału dotyczy innego brzmienia przepisu art. 17 ust. 5 punkt 4 ustawy, na co zwracał uwagę także organ odwoławczy ("świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują, jeżeli (...) osoba w rodzinie ma ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, albo do świadczenia pielęgnacyjnego na to lub na inne dziecko w rodzinie"), to stanowisko Trybunału ma, w ocenie Sądu, pełne zastosowanie do brzmienia tego przepisu obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji ("świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli (...) członek rodziny osoby sprawującej opiekę ma ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów"). Zdaniem Sądu, wszystkie przywołane argumenty Trybunału, zawarte w przywołanym powyżej wyroku znajdują zastosowanie dla oceny obecnego brzmienia art. 17 ust. 5 punkt 4 ustawy. Nie budzi wątpliwości Sądu ocena braku zgodności przepisu art. 17 ust. 5 punkt 4 ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji, z art. 71 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji RP. Jak wskazał Sąd, skarżący nie może ponosić negatywnych konsekwencji ustawodawstwa sprzecznego z Konstytucją. Niezależnie od powyższego, zdaniem Sądu, mimo że organ odwoławczy zajął prawidłowe stanowisko w kwestii braku możliwości zastosowania w niniejszej sprawie art. 17 ust. 5 punkt 4 ustawy, zaskarżona decyzja, wydana w oparciu o przepis art. 138 § 2 k.p.a., jest wadliwa. W realiach sprawy organ odwoławczy uznał, że organ pierwszej instancji nie zgromadził wystarczającego materiału dowodowego, by na jego podstawie można było ustalić jednoznacznie, czy między niepodejmowaniem przez skarżącego zatrudnienia a sprawowaniem przez niego opieki zachodzi związek przyczynowy. Natomiast w aktach administracyjnych sprawy znajduje się orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, dotyczące S. N., czyli osoby, nad którą skarżący sprawuje opiekę. Wynika z tego orzeczenia, że S. N. jest osobą pełnoletnią (w chwili wydania zaskarżonej decyzji miał 19 lat), zaliczoną do znacznego stopnia niepełnosprawności, która istnieje od dzieciństwa, że w jego przypadku istnieje konieczność zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze oraz pomoce techniczne, ułatwiające funkcjonowanie, że wymaga on korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, wymaga też konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Orzeczenie wydane zostało na stałe. W aktach administracyjnych znajduje się też oświadczenie skarżącego, złożone w trybie art. 75 § 2 k.p.a., dotyczące nie podejmowania przez niego żadnego zatrudnienia z uwagi na brak możliwości połączenia go z opieką nad synem S., który takiej opieki wymaga na stałe oraz dotyczące sprawowania opieki nad drugim niepełnosprawnym synem skarżącego przez jego żonę. Oświadczenie, złożone w trybie art. 75 § 2 k.p.a. jest środkiem dowodowym, podobnie jak orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Już z treści tego orzeczenia wynika, że S. N. ma znacznie ograniczoną możliwość samodzielnej egzystencji i wymaga opieki innej osoby, co w zestawieniu z niekwestionowanym przez organ odwoławczy oświadczeniem skarżącego o niepodejmowaniu przez niego zatrudnienia z uwagi na sprawowanie opieki nad synem S. wskazywało na zaistnienie przesłanek z art. 17 ust. 1 punkt 1 ustawy, koniecznych do ustalenia prawa do przedmiotowego świadczenia pielęgnacyjnego. Przesłankami z tego przepisu, koniecznymi dla ustalenia prawa do wyżej wskazanego świadczenia jest nie podejmowanie lub rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, a takie okoliczności wynikają ze znajdujących się w aktach sprawy dowodów. W niniejszej sprawie nie zaistniała zatem w ocenie Sądu sytuacja określona w art. 138 § 2 k.p.a., polegająca na tym, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Sąd uznał tym samym, że sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia wadliwie. Obowiązkiem organu odwoławczego było bowiem - ewentualne - uzupełnienie postępowania dowodowego stosownie do art. 136 k.p.a., i orzeczenie co do istoty sprawy. Powyższy wyrok uprawomocnił się w dniu 12 lipca 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławczego w [...], decyzją z dnia 10 października 2016 r. nr [...], ponownie rozpoznając odwołanie wnioskodawcy od decyzji z dnia 28 stycznia 2015 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 punkt 2 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 17 ust. 1, art. 20 i art. 32 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, uchyliło zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji z dnia 28 stycznia 2015 r. nr [...] w całości i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w całości. Kolegium zważyło, iż zaskarżona decyzja ulega uchyleniu, a postępowanie pierwszej instancji umorzeniu, bowiem w obrocie prawnym istnieje obecnie ostateczna decyzja Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia 7 marca 2016 r. nr [...] rozstrzygająca tę samą sprawę administracyjną co do istoty. Wnioskodawca mimo niekorzystnego dla siebie rozstrzygnięcia nie wniósł odwołania od tej decyzji. Pozostawanie w obrocie prawnym decyzji ostatecznej rozstrzygającej tę samą sprawę administracyjną wyklucza wydanie ponownej decyzji. W sprawie z wniosku J. N. w chwili wydania niniejszej decyzji istnieje stan rzeczy osądzonej, co wyklucza wydanie decyzji ponownie rozstrzygającej sprawę. Jedynym dopuszczalnym obecnie w świetle k.p.a. rozstrzygnięciem jest więc uchylenie decyzji z dnia 28 stycznia 2015 r. nr [...] i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Decyzja z dnia 10 października 2016 r. nr [...] wydana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] została zaskarżona przez J. N. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W złożonej skardze J. N. wskazał, że wydane przez organ odwoławczy rozstrzygnięcie jest dla niego krzywdzące. Do skargi skarżący dołączył wydaną na podstawie art. 154 § 1 i § 2 k.p.a. oraz art. 20 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia 21 października 2016 r. nr [...] uchylającą w całości decyzję tego organu z dnia 7 marca 2016 r. nr [...]. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie. Organ odwoławczy wskazał, że w chwili wydania przez Kolegium zaskarżonej decyzji w obrocie prawnym pozostawała ostateczna decyzja organu pierwszej instancji z dnia 7 marca 2016 r. nr [...] r. negatywnie rozstrzygająca sprawę z wniosku J. N. co do istoty. W tej sytuacji, która nie została uwzględniona w powołanym wyżej wyroku WSA w Gdańsku, Kolegium zmuszone było do wydania zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., gdyż wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty w stanie rzeczy osądzonej nastąpiłoby z kwalifikowanym naruszeniem prawa określonym w art. 156 § 1 punkt 3 k.p.a. Skarżący nie wykorzystał zwykłego środka odwoławczego od ponownej decyzji z dnia 7 marca 2016 r. wiedząc, że Kolegium przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, a sąd administracyjny jeszcze skargi na decyzję Kolegium nie rozpoznał. O prawie wniesienia odwołania strona została pouczona prawidłowo. Kolegium wskazało, że zaniechania skarżącego doprowadziły do takiej sytuacji procesowej, w której Kolegium nie mogąc wzruszyć decyzji ostatecznej z dnia 7 marca 2016 r. w trybie nadzwyczajnym i nie mając możliwości wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego w drodze odwołania zmuszone było wydać decyzję na niekorzyść skarżącego. Niezależnie od powyższego Kolegium wskazało, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego traci moc wiążącą w przypadku zaistniałej po wydaniu orzeczenia sądowego zmianie istotnych okoliczności faktycznych lub stanu prawnego. Zmieniające się okoliczności sprawy powodują bowiem nieaktualność w części lub w całości oceny sprawy dokonanej na podstawie art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na rozprawie w dniu 9 lutego 2017 r. skarżący złożył do akt sądowych decyzję administracyjną Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia 30 stycznia 2017 r. nr [...] przyznającą skarżącemu prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad synem S. N. na czas nieokreślony od dnia 1 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2016r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle wskazanych regulacji sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Przepis art. 1 § 1 i § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, określające podstawową funkcję sądów administracyjnych i toczącego się przed nimi postępowania, należy interpretować w powiązaniu z art. 184 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), który stanowi, że sądy administracyjne (Naczelny Sąd Administracyjne i inne sądy administracyjne) sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Istotą sadowej kontroli działalności administracji publicznej jest zatem ochrona wolności i praw jednostki (podmiotów prawa) w stosunkach z administracją publiczną oraz budowanie i utrwalanie zasady państwa prawa i wyprowadzanych z niej standardów. Sąd uznał, że skargę należało uwzględnić. Mając na uwadze realia rozpatrywanej sprawy, wiążące organ odwoławczy w świetle art. 153 p.p.s.a. wytyczne wynikające z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 maja 2016 r. jak i uwzględniając zasady wynikające z art. 7, 8 i 9 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego uznać należy, że organ odwoławczy przystępując do ponownego rozpatrzenia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji z dnia 28 stycznia 2015 r. winien był dać prym wytycznym Sądu i rozważyć podjęcie działań prowadzących do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia 7 marca 2016 r. nr [...] odmawiającej skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Za przyjęciem powyższego stanowiska przemawiają poniższe okoliczności. Należy mieć po pierwsze na uwadze, że powyższy wyrok z dnia 12 maja 2016 r. odnosił się do kontroli kasacyjnej decyzji organu odwoławczego według stanu faktycznego i prawnego na dzień jej wydania, to jest 11 lutego 2016 r. WSA w Gdańsku wydając wyrok w dniu 12 maja 2016 r. nie miał zatem jakichkolwiek podstaw aby na potrzeby oceny zgodności z prawem kasacyjnej decyzji organu odwoławczego wydanej w dniu 11 lutego 2016 r. brać pod uwagę rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji wydane po tej dacie. Ponadto istotnym jest wskazanie, że od dnia 1 sierpnia 2015 r. brzmienie art. 153 p.p.s.a. pozwala organowi na odstąpienie od wiążącej w danej sprawie (podkreślenie Sądu) oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania jedynie wtedy, gdy zmianie uległy przepisy prawa. Do momentu ponownego orzekania przez organ odwoławczy (październik 2016 r.) zmiana stanu prawnego rzutująca na możliwość wydania rozstrzygnięcia co do istoty sprawy nie miała miejsca. Co oczywiste, uprzednie wyeliminowanie decyzji z dnia 7 marca 2016 r. z obrotu prawnego (na przykład przez organ pierwszej instancji w trybie art. 154 k.p.a.) dałoby organowi odwoławczemu możliwość wydania decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty na korzyść skarżącego. W realiach sprawy nie było bowiem jakichkolwiek podstaw do tego, aby odmówić skarżącemu przyznania żądanego świadczenia zgodnie z wnioskiem złożonym w dniu 28 stycznia 2015 r. Pogląd dotyczący wykładni art. 17 ust. 5 punkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych zaprezentowany przez organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji z dnia 11 lutego 2016 r. nr [...] został podzielony we wskazanym powyżej prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 maja 2016 r. W związku z tym, że w ponownie prowadzonym postępowaniu odwoławczym organ odwoławczy wskazanej okoliczności nie rozważył i wydał rozstrzygnięcie zamykające skarżącemu uzyskanie należnego mu świadczenia Sąd uznał, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 10 października 2016 r. jest aktem wydanym z naruszeniem art. 153 p.p.s.a. oraz wskazanych powyżej ogólnych zasad postępowania administracyjnego, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy. Uznanie za prawidłową decyzję uchylającą decyzję organu pierwszej instancji z dnia 28 stycznia 2015 r. w całości i umarzającą postępowanie organu pierwszej instancji w całości oznaczałoby w istocie unicestwienie postępowania zainicjowanego przez skarżącego wnioskiem z dnia 28 stycznia 2015 r. Zaistniała w realiach rozpatrywanej sprawy sytuacja jest w ocenie Sądu nie do pogodzenia z zasadą demokratycznego państwa prawnego wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP. Sąd administracyjny nie może bowiem zaakceptować sytuacji, w której beneficjent świadczeń związanych z opieką nad niepełnosprawnym dzieckiem ma być ich pozbawiony z uwagi na niefortunne w skutkach działania ze strony organów administracji publicznej. Za przejaw takich działań Sąd poczytuje zwłaszcza wydanie przez organ pierwszej instancji ponownej decyzji odmownej w dniu 7 marca 2016 r., bez należytego, racjonalnego ustalenia, czy skarżący skorzystał z prawa do wniesienia skargi od kasacyjnej decyzji organu odwoławczego wydanej w dniu 11 lutego 2016 r. do sądu administracyjnego i jakie ewentualne konsekwencje dla postępowania administracyjnego może nieść za sobą wyrok wydany przez sąd administracyjny. Powyższe zapatrywania prowadzić musiały do uchylenia decyzji organu odwoławczego z dnia 10 października 2016 r. nr [...], o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 punkt 1 lit. c) p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ kolegialny winien rozpoznać odwołanie skarżącego od decyzji organu pierwszej instancji z dnia 28 stycznia 2015 r. mając na uwadze, że z dniem 1 stycznia 2017 r. uchylony został art. 17 ust. 5 punkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przedmiotowa derogacja została dokonana mocą art. 1 punkt 2 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2016 r., poz. 972). Co istotne, z art. 3 ust. 1 ustawy nowelizującej wynika, że w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Należy mieć nadto na uwadze, że negatywna dla skarżącego decyzja Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia 7 marca 2016 r. [...] została uchylona decyzją tegoż organu z dnia 21 października 2016 r. nr [...]. Od decyzji z dnia 21 października 2016 r. nr [...] skarżący nie wniósł odwołania. Z zaistniałej sytuacji oraz z faktu wydania przez organ pierwszej instancji decyzji z dnia 30 stycznia 2017 r. nr [...] przyznającej skarżącemu prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad synem S. N. na czas nieokreślony od dnia 1 stycznia 2017 r. wynika z kolei wskazanie, że przedmiotem postępowania administracyjnego winno być obecnie objęte ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego należnego skarżącemu w okresie 1 stycznia 2015 r. – 31 grudnia 2016 r.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło