III SA/Gd 114/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść, Sędzia WSA Felicja Kajut, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2008 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia 30 stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego J. G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. Pismem z dnia 19 listopada 2004r. J. N. wniósł o wymeldowanie J. G. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [....] w G., wskazując w uzasadnieniu wniosku, że od 1983 roku zamieszkuje on wraz z rodziną w G. przy ul. [...]. Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia 19 stycznia 2005r. nr [...] orzekł o wymeldowaniu J. G. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w G.. W wyniku odwołania J. G. od ww. decyzji Wojewoda [...] decyzją z dnia 16 maja 2005r. nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję i orzekł o odmowie wymeldowania wymienionego z pobytu stałego z omawianego lokalu. Prawomocnym wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2005r., sygn. akt III SA/Gd 336/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził nieważność powyższej decyzji Wojewody [...] z uwagi na rażące naruszenie prawa polegające na przeprowadzeniu postępowania dowodowego niemal w całości przez organ drugiej instancji, co doprowadziło w konsekwencji do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. . W toku dalszego postępowania Wojewoda [...] decyzją z dnia 9 listopada 2005r. nr [...] uchylił decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 16 maja 2005r. i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z dnia 22 lutego 2006r. nr [...] Prezydent Miasta [...] odmówił wymeldowania J. G. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w G.. Wojewoda [...] decyzją z dnia 19 kwietnia 2006r. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia 13 lipca 2006r. [...] odmówił wymeldowania J. G.. Wojewoda [...] decyzją z dnia 14 września 2006r. nr [...] decyzję organu I instancji utrzymał w mocy. Prawomocnym wyrokiem z dnia 28 marca 2007r., sygn. akt III SA/Gd 627/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzje organów obu instancji. W uzasadnieniu Sąd powołując się na treść art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. wskazał, że organ nie wziął pod uwagę i nie ocenił zeznań wszystkich świadków, nie rozpatrzył całego materiału dowodowego oraz że przekroczył granice swobodnej oceny dowodów. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia 20 listopada 2007r. nr [...], orzekł o wymeldowaniu J. G. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w G.. W odwołaniu od powyższej decyzji J. G. podniósł, że Prezydent Miasta wydając decyzję o jego wymeldowaniu oparł się na nieprawdziwych zeznaniach J. C.. W związku z prowadzeniem firmy praktycznie cały dzień pozostaje poza domem. Wojewoda [...] decyzją z dnia 30 stycznia 2008r. nr [...] powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j z 2006r. Nr 139, poz. 887), utrzymał powyższą decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ wywiódł, powołując się na treść art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, iż podmiotem decyzji o wymeldowaniu może być jedynie osoba, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Organ odwoławczy wskazał, iż materiał dowodowy potwierdza, że skarżący prawdopodobnie bywa w spornym lokalu, jednak w ocenie organu odwoławczego, nie zamieszkuje w nim nieprzerwanie, a co za tym idzie, sporny lokal nie jest Jego centrum życiowym. Okoliczność ta została potwierdzona przez świadków, przesłuchanych na rozprawie w dniu 27 września 2007r. Natomiast J. G. nie potrafił przedstawić dowodów potwierdzających fakt zamieszkiwania w spornym lokalu, zaś zarejestrowanie pod tym adresem prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, nie dowodzi, że tam rzeczywiście zamieszkuje. Organ wyjaśnił również, że wydając decyzję oparł się tylko na aktualnym materiale dowodowym, nie wziął pod uwagę dowodów zebranych przed wydaniem przez WSA w Gdańsku wyroku z dnia 28 marca 2007r. Skargę na powyższą decyzję wniósł J. G., wnosząc o jej uchylenie i zarzucając naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, art. 28 k.p.a. poprzez przyznanie statusu strony właścicielowi nieruchomości bez wcześniejszego ustalenia, czy wniosek dotyczy jego interesu prawnego oraz art. 74 i 75 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego. W uzasadnieniu skargi podał, że w zaskarżonej decyzji nie ustosunkowano się do materiału dowodowego będącego podstawą odmowy wymeldowania skarżącego ze spornego lokalu. Te same fakty i okoliczności, które poprzednio były uznane za nieudowodnione, w ostatniej decyzji zostały uznane za udowodnione i istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ oparł się jedynie na zeznaniach członków rodziny wnioskodawcy i świadków, którzy mieszkają poza G. lub oglądają mieszkanie zza wysokiego płotu. Zatem zebrany materiał dowody nie pozwalał na stwierdzenie, że trwale i dobrowolnie opuścił on mieszkanie przy ul. [...] w G.. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W pierwszym rzędzie należy jednakże stwierdzić, że skarżący nie ma racji podnosząc brak interesu prawnego do udziału w postępowaniu dotyczącym zameldowania po stronie właściciela nieruchomości. To, że właścicielowi nieruchomości przymiot strony w postępowaniu meldunkowym przysługuje nie budzi bowiem wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych. Interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a., wbrew stanowisku skarżącego, może znajdować swe oparcie w normach każdej dziedziny prawa, w tym również w przepisach prawa cywilnego. Niewątpliwie z prawa własności nieruchomości wynika interes prawny do udziału w postępowaniu dotyczącym urzędowego potwierdzenia faktu zamieszkiwania danej osoby na tej nieruchomości – co jest właśnie istotą ewidencji ludności. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano jednak, że wydana została jedynie w oparciu o materiał dowodowy, zgromadzony po wyroku WSA w Gdańsku z dnia 28 marca 2007r. – na wniosek aktualnych właścicieli nieruchomości. Organ w żaden sposób nie wyjaśnił dlaczego uznał za nieistotny materiał dowodowy zgromadzony w sprawie uprzednio. Domniemywać można jedynie, że organ administracji przyjął, że ponieważ istotny dla rozstrzygnięcia w sprawie dotyczącej wymeldowania jest stan faktyczny z daty rozstrzygania sprawy, to ustalenia faktyczne opierać należy wyłącznie na materiale dowodowym zebranym w postępowaniu możliwie najpóźniej (najbardziej aktualnym). Stanowiska tego nie sposób w niniejszej sprawie podzielić, biorąc pod uwagę, że świadkowie przesłuchani po wyroku WSA z 28 marca 2007r. nie powoływali się na żadne nowe okoliczności. Przeciwnie, wskazywali na fakt opuszczenia miejsca zameldowania przez skarżącego już od wielu lat (świadek J. C., D. C. i E. W.). Na te same okoliczności przesłuchiwanych było uprzednio wielu świadków, do zeznań których organ administracji drugiej instancji w ogóle się nie odniósł. Tym samym organ odwoławczy, którego zadaniem jest ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy naruszył nie tylko przepisy art. 7 i 77§1 k.p.a., które nakazują podjęcie wszystkich kroków niezbędnych dla wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego, ale także przepis art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w tej sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. WSA w Gdańsku w swym prawomocnym wyroku z dnia 28 marca 2007r., sygn. akt III SA/Gd 627/06 wyraźnie wskazał bowiem, że rozpatrujące sprawę organy administracji powinny wydać decyzję po zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, czego organ odwoławczy, rozpoznając sprawę ponownie zaniechał. Wojewoda [...] powinien zatem, uwzględniając zalecenia sądu administracyjnego zawarte w wyroku z 28 marca 2007r., rozpatrzyć i poddać ocenie całokształt zebranego materiału dowodowego w oparciu o przepisy art. 77§1 i 80 k.p.a. a następnie w uzasadnieniu wydanej decyzji zgodnie z art. 107§3 k.p.a. dać wyraz dokonanej ocenie. Na podstawie art. 136 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe, jeżeli uzna to za konieczne, kierując się regułami postępowania wskazanymi w art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jak w sentencji wyroku - wobec uwzględnienia skargi. Zgodnie z art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd określił, że uchylona decyzja nie może być wykonana.