III SA/Gd 116/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. J. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia 12 stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia danych osobowych ze zbiorów meldunkowych postanawia odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 12 czerwca 2012 r., na podstawie którego wezwano skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 15 lutego 2012 r. w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł, J. J., wnioskiem z dnia 22 czerwca 2012 r., uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF w dniu 3 lipca 2012 r. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Ze złożonego przez skarżącego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz załączonego zaświadczenia Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] z dnia 28 czerwca 2012 r. wynika, że prowadzi on samodzielne gospodarstwo, nie uzyskuje jakichkolwiek dochodów, nie posiada nieruchomości ani przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro. Wnioskodawca przebywa obecnie w areszcie śledczym, posiada w depozycie środki pieniężne w wysokości 873,86 zł, które zostaną mu przekazane w chwili zwolnienia. Przeciwko wnioskodawcy zostały wydane tytuły wykonawcze na łączną kwotę 35 267,75 zł. Podczas osadzenia wnioskodawca nie jest zatrudniony odpłatnie. Wskazać należy, iż powyższy wniosek jest kolejnym żądaniem przyznania prawa pomocy złożonym przez J. J. w niniejszej sprawie. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 kwietnia 2012 r. odmówiono bowiem skarżącemu przyznania prawa pomocy. Zażalenie od tego orzeczenia zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2012 r. sygn. akt II OZ 458/12. Podkreślenia wymaga, że zasadniczą przyczyną odmowy przyznania prawa pomocy było nienależyte wykonanie przez skarżącego wezwania o przedłożenie dodatkowych dokumentów w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012, Poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., a w konsekwencji niewykazanie, że spełnia on ustawowe przesłanki warunkujące przyznanie tego prawa. Zgodnie z brzmieniem art. 245 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do art. 246 § 1 P.p.s.a., osobie fizycznej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wykazanie takich okoliczności należy do strony wnioskującej, która powinna we wniosku PPF dokładnie przedstawić swoją sytuację majątkową i rodzinną. Odmawia się przyznania prawa pomocy, jeżeli podane we wniosku o przyznanie prawa pomocy fakty nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z przedstawionymi informacjami dotyczącymi majątku i dochodów. O dostatecznym udowodnieniu we wniosku okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy decyduje sąd (referendarz), który w razie niewystarczających danych do oceny sytuacji materialnej wnioskującego, może na podstawie art. 255 P.p.s.a. wezwać do przedstawienia dodatkowych oświadczeń i dokumentów. Wobec powzięcia wiadomości o wszczynaniu przez wnioskodawcę licznych postępowań cywilnych, w niniejszej sprawie zaistniała konieczność ponownego zastosowania ww. przepisu. Z tego względu, zarządzeniem z dnia 10 lipca 2012 r., doręczonym w dniu 18 lipca 2012 r., wezwano go do przedłożenia w terminie 7 dni, dodatkowego oświadczenia, czy wnosił do sądu pozwy o zapłatę, bądź odszkodowanie przeciwko osobom fizycznym, Skarbowi Państwa lub innym osobom prawnym. W przypadku odpowiedzi twierdzącej, zobowiązano skarżącego do wskazania sądów, które pozwy te rozpoznały w okresie ostatnich 3 lat, dat i sygnatur wydanych orzeczeń sądowych oraz podania informacji o treści zapadłych rozstrzygnięć (z uwzględnieniem wysokości zasądzonych i wypłaconych na jego rzecz kwot). W odpowiedzi na to wezwanie skarżący, w piśmie procesowym z dnia 19 lipca 2012 r. oświadczył, że w ostatnich trzech latach nie wnosił żadnych pozwów do sądu przeciwko wskazanym podmiotom. Po raz kolejny zauważyć należy, że w innym oświadczeniu z dnia 4 listopada 2011 r., złożonym na etapie rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 437/11 wnioskodawca wskazywał, że w ostatnich 6 latach wniósł około 6000 pozwów do sądów na terenie całego kraju, a żadna z tych spraw nie została jeszcze prawomocnie zakończona i uwzględniona. Z tego względu, w ocenie wnioskodawcy wskazanie sygnatur akt jest niemożliwe, zaś sąd powinien oprzeć rozstrzygnięcie na zgromadzonym dotychczas materiale. Biorąc pod uwagę zasadnicze rozbieżności pomiędzy oświadczeniami składanymi przez skarżącego, uznać należało, że po raz kolejny nie wywiązał się on z obowiązku przedstawienia dodatkowych danych w trybie art. 255 P.p.s.a., w konsekwencji czego nie było podstaw do uznania przesłanek z art. 246 § 1 P.p.s.a. za uprawdopodobnione. W tym miejscu warto podkreślić, że po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wnioskodawca może złożyć kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, to jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętego wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd. Ponowne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony (por. postanowienie NSA z 28 września 2011 r. sygn. akt II OZ 830/11, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Uwzględniając zatem ocenę wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 30 maja 2012 r. sygn. akt II OZ 458/12 oraz aktualny stan sprawy, stwierdzić należy, że nadal niewyjaśnione zostały istotne okoliczności mające wpływ na ocenę zasadności wniosku, takie jak liczba, daty oraz sygnatury orzeczeń sądów, które rozpoznawały w okresie ostatnich 3 lat pozwy skarżącego o zapłatę, bądź odszkodowanie przeciwko osobom fizycznym, Skarbowi Państwa lub innym osobom prawnym; jaka była treść zapadłych rozstrzygnięć, w tym wysokość zasądzonych i wypłaconych na jego rzecz kwot. Kolejne oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie było pełne i pomimo wezwania w trybie art. 255 P.p.s.a. nie pozwoliło na dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Wobec braku wykazania zmiany okoliczności sprawy, które przemawiałyby za uwzględnieniem wniosku, na podstawie art. 246 § 1 P.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia